I OSK 1126/24

Dnia 13 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "F." [...] S.A. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 932/23 w sprawie ze skargi "F." [...] S.A. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 23 listopada 2023 r. I SA/WA 932/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "F." S.A. z siedzibą w S. (Skarżący) na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii (Minister) z [...] lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : 1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi): 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas przedmiotowa nieruchomość nie należała do "rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", lecz pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] "F." w S. (poprzednika wnioskodawcy) a przed 5 grudnia 1990 r. była własnością Skarbu Państwa (co wynika nawet z decyzji Wojewody Śląskiego z [...] stycznia 2016 r, wydanej w niniejszej sprawie), zatem nie stała się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem gminy. 2) art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez jego całkowite pominięcie i niezastosowanie w sytuacji, gdy właściwe zastosowanie tego przepisu prowadziłoby do uznania, że nieruchomość dniu 27 maja 1990 r. była w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] "F." w S. i powinno prowadzić do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, tj. gruntu w S., obręb [...], obejmującego działkę numer [...] o powierzchni 2890 m2, KW [...] oraz prawa własności budynku znajdującego się na tym gruncie przez Przedsiębiorstwo [...] "F." w S. 2. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p. p. s .a., a to: 1) naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej polegające na oddaleniu skargi od postanowienia Ministra z [...] lutego 2023 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania podczas gdy postanowienie to powinno zostać uchylone jako niezgodne z prawem 2) naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) k. p. a. poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi od postanowienia Ministra o zawieszeniu postępowania z powodu tego, jakoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, podczas gdy: a. zarówno postępowanie komunalizacyjne, jak i postępowanie uwłaszczeniowe toczy się przed tym samym organem – Wojewodą Śląskim, więc nie jest spełniona przesłanka podmiotowa. Orzecznictwo, zgodnie z którym może być to również ten sam organ, lecz orzekający w innym postępowaniu, Skarżący uważa za błędne i sprzeczne z treścią przepisu. b. w niniejszej (toczącej się od 2013 r.) sprawie dwukrotnie już rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyroki z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I Sa/Wa 420/17 oraz z 21 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 633/21) przedstawiając ocenę prawną i wytyczne wiążące dla zarówno dla organu, jak i dla sądów. Decyzje odmowne w przedmiocie uwłaszczenia były uchylane, a WSA wskazywał, że materiał dowodowy w sprawie przemawia za istnieniem zarządu oraz że należy rozważyć res iudicata w zakresie istoty sprawy. Mimo tych wiążących wytycznych, decyzja nadal nie została wydana, a organ I instancji zawiesił postępowanie z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne. Istnienie prawa zarządu przedmiotową nieruchomością po stronie Przedsiębiorstwa [...] F. zostało już dwukrotnie przyznane przez WSA, zatem dalsze jego kwestionowanie (wyrażające się zawieszeniem postępowania z uwagi na toczące się postępowanie komunalizacyjne) jest niedopuszczalne i sprzeczne z prawem. 3) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej i pominięcie przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 420/17 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 633/21 i w konsekwencji oddalenie skargi od postanowienia Ministra o zawieszeniu postępowania z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne, mimo że brak jest podstaw do komunalizacji, a organy administracji publicznej i sądy są związane dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do merytorycznego rozpoznania sprawy o uwłaszczenie 4) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 art. 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej polegające na niezastosowaniu art. 16 k.p.a. i naruszeniu zasady związania ostateczną decyzją administracyjną (tj. decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...].08.1986 r. nr [...] o ustaleniu wysokości opłat za zarząd gruntem, z której wynika prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości), a w konsekwencji oddalenie skargi od postanowienia Ministra z [...] lutego 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie o zawieszenie postępowania z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne, mimo że brak jest podstaw do komunalizacji z uwagi na istniejący zarząd po stronie przedsiębiorstwa i własność Skarbu Państwa, a organy administracji są związane dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązującymi do merytorycznego rozpoznania sprawy o uwłaszczenie i mają wziąć pod uwagę, że na podstawie tej samej decyzji uwłaszczono inne wymienione w niej nieruchomości, a także związania ostateczną decyzją administracyjną z [...] lipca 1996 r. znak [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego innych nieruchomości Skarżącego w tym samym stanic faktycznym i prawnym (w oparciu o tę samą decyzję o ustaleniu wysokości opłat za zarząd gruntem). 5) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust 1 i ust. 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe sprawowanie przez Sąd kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi od postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii mimo naruszenia przez organy administracji (Wojewodę Śląskiego i Ministra Rozwoju i Technologii) zasady pogłębiania zaufania do władzy państwowej polegającego na niewydaniu decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do działki [...] mimo wydania takich decyzji w stosunku do innych działek Skarżącego w oparciu o takie same dokumenty oraz na pominięciu dotychczasowym stanowisk organów administracji, że grunt nie podlega komunalizacji 6) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, polegające na nieodniesieniu się do przyczyn i znaczenia wcześniejszych informacji o braku komunalizacji gruntów zawartych w pismach organów, m. in. : a. Pisma Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 2023 r., nr [...], gdzie jednoznacznie i literalnie wskazano, że "działka objęta wnioskiem w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 1919 z poźn. zmianami) oraz że: "dokumentem potwierdzającym zarząd w stosunku do działki [...] jest decyzja o opłatach za zarząd Nr [...] z dnia [...].08.1988 r. i prawo zarządu w tym rozumieniu nie zostało wygaszone lub ograniczone przed dniem 5 grudnia 1990 r." b. Pisma Urzędu Miejskiego w S., Wydział Gospodarki Gruntami, nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., gdzie wskazano wprost: "pozostałe nieruchomości [...] proponuje się pozostawić poza komunalizacją, do uregulowania we własnym zakresie przez "F." i zainteresowane strony. Decyzja z dnia [...].08.1986 r. nr [...] potwierdza prawo zarządu "F." do tych nieruchomości" Na podstawie art. 176 § 1 ust. 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ewentualnie, w razie uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, Skarżący w trybie art. 188 p.p.s.a. wniósł o zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2023 r. sygn. akt l SA/Wa 932/23 poprzez uchylenie w całości postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody Śląskiego z dni [...] stycznia 2023 r. nr [...] (również w całości). Ponadto, Skarżący wniósł o zasądzenie od organu administracji, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący wskazał, że sprawa uwłaszczeniowa już dwukrotnie była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami z 22 czerwca 2017 r. I Sa/Wa 420/17 oraz z 21 października 2021 r. I SA/Wa 633/21 uchylił niekorzystne dla Skarżącego decyzje odmowne i wydał wytyczne co do ponownego rozpoznania sprawy. Zobowiązał organ do uwzględnienia faktu, że na podstawie decyzji z 1986 r. doszło do uwłaszczenia innych nieruchomości tego samego podmiotu, więc może zachodzić res iudicata, oraz że z decyzji tej wynikało istnienie zarządu z mocy samego prawa "zamiana prawa użytkowania na prawo zarządu następowała ex lege z mocy ww. przepisu"; ponadto z obowiązującej zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) wynika, że w jednakowych okolicznościach podmiot ma prawo oczekiwać, że organ zachowa się tak samo. Żadna z tych kwestii nie została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku ani wcześniej przez organ I lub II instancji. W ocenie Skarżącego, wydane obecnie postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz wyrok oddalający skargę są wyrazem dalszego nieuwzględniania wytycznych zawartych w prawomocnych wyrokach WSA. Skarżący podkreślił, że przez 8 lat trwania postępowania uwłaszczeniowego, aż do 2020 r., organ nie podejmował żadnych działań w zakresie komunalizacji, przeciwnie, różne organy informowały Skarżącego, że grunt nie podlegał komunalizacji. W ocenie Skarżącego, podjęte obecnie działania są rażąco sprzeczne z art. 153 p.p.s.a. (nieuwzględnienie dwóch wyroków WSA, niewykonanie działań nakazanych tymi wyrokami) oraz z art. 8 k. p. a.. Organy bowiem jednoznacznie wskazywały, że grunt jest wyjęty spod komunalizacji, a następnie wszczęły z urzędu postępowanie komunalizacyjne. Skarżący zwrócił uwagę, że w wyroku z 22 czerwca 2017 r. I Sa/Wa 420/17 WSA wskazał, że: "w kontrolowanej sprawie nie jest kwestionowana własność Skarbu Państwa w dacie określonej w ustawie, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r.". Taka ocena prawna z mocy art. 153 p.p.s.a. wiąże organy i sądy orzekające w sprawie. Skarżący podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym pisma Urzędu Miejskiego w S. Wydział Gospodarki Gruntami z [...] sierpnia 1995 r. wynika, że sporna działka nie podlegała komunalizacji. Stanowisko to rozwinął Sąd Wojewódzki w wyroku z 22 czerwca 2017r. podkreślając, że w sprawie zaistniał przypadek powstania prawa zarządu z mocy prawa to jest art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W konsekwencji, postanowienia o zawieszeniu postępowania jak również wyrok oddalając skargę uznać należy za rażąco sprzeczne z dotychczasowym stanowiskiem organów administracji dotyczącym wyłączenia gruntów spod komunalizacji oraz z potwierdzeniem istnienia prawa zarządu nieruchomością po stronie Skarżącego w ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 1986 r o naliczeniu opłat. Rozstrzygnięcia te są również sprzeczne ze stanowiskiem Wojewody Śląskiego (Wojewoda) który w pierwszej decyzji odmownej z [...] stycznia 2016 r. wskazywał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka nie podlegała komunalizacji. W świetle powyższych okoliczności niezrozumiałe jest w ocenie Skarżącego, że po wielu latach stania na stanowisku, że grunt nie podlega komunalizacji, Wojewoda nagle wszczyna postępowanie komunalizacyjne i wydaje decyzję stwierdzającą nabycie przez Gminę S. (Gmina) z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,2890 ha, a postępowanie uwłaszczeniowe zawiesza wbrew zobowiązaniom nałożonym w dwóch wyrokach WSA. Następnie rozstrzygnięcie to zostaje podtrzymane przez organ II instancji, a skarga zostaje oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stanowi to pogwałcenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych i jest sprzeczne z zasadą związania organów ostateczną decyzją administracyjną, a także prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego. W ocenie Skarżącego Wojewoda błędnie wszczął w 2020 r. postępowanie komunalizacyjne, bowiem w świetle przywołanych w skardze kasacyjnej dowodów nie można uznać, że sporna nieruchomość to jest działka [...] w dniu 27 maja 1990 r. należała do "rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej" skoro pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa F. i była własnością Skarbu Państwa. W ocenie Skarżącego nie miał również zastosowania w sprawie punkt 2) tego przepisu, ponieważ organem założycielskim Przedsiębiorstwa [...] "F." w S. był Minister Górnictwa i Energetyki W ocenie Skarżącego nie została spełniona również przesłanka podmiotowa do zawieszenia postępowania - zarówno postępowanie komunalizacyjne, jak i postępowanie uwłaszczeniowe prowadzi ten sam organ - Wojewoda, w związku z tym nie sposób uznać, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podsumowując, w ocenie Skarżącego, obecny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2023 r. jest sprzeczny z dwoma wcześniejszymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz stanowi pogwałcenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu kasacyjnego. Organy obu instancji zawiesiły postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarżącego z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w Siemianowicach Śląskich, oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni 2890 m2 do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Sąd Wojewódzki oddalając skargę Skarżącego podzielił stanowisko organów, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wynik postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej "ustawa z 10 maja 1990 r.") będzie miał bezpośredni wpływ na ustalenie komu faktycznie przysługiwało prawo własności ww. nieruchomości, tj. czy stanowiła ona w ww. dacie własność Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu gminnego. Ustalenie komu przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości 5 grudnia 1990 r. jest bowiem niezbędne do ustalenia, który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej "u.g.n."). Znaczna część zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie dotyczy niniejszej sprawy. Sąd kasacyjny przypomina, że zawieszone postępowanie prowadzone było w trybie art. 200 u.g.n., dotyczyło bowiem stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez poprzednika prawnego Skarżącego. Tymczasem w zarzutach naruszenia prawa materialnego objętych punktami 1.1 i 1.2 petitum skargi kasacyjnej jak również w ich uzasadnieniu Skarżący przedstawia argumentację dotyczącą prawidłowości decyzji komunalizacyjnej. Sąd kasacyjny wyjaśnia, że z urzędu jest mu wiadome, że decyzją z [...] marca 2023 r. Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę prawa własności spornej działki w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Decyzja Wojewody utrzymana została w mocy przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzją z [...] marca 2024 r., zaś wniesiona przez Skarżącego skarga na tę decyzję oddalona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2024 . (I SA/Wa 1359/24).. Podkreślić zatem należy, że argumenty dotyczące możliwości objęcia spornej działki postępowaniem komunalizacyjnym w tym w szczególności zasadności uznania, że sporny grunt należał 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej, w tym w świetle przywoływanych przez Skarżącego dokumentów, pozostają poza zakresem rozpoznania Sądu kasacyjnego w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie znaczenie ma jedynie, czy rozstrzygnięcie postępowania komunaliziacyjnego można uznać za zagadnienie wstępne, od którego uzależnione jest wydanie decyzji uwłaszczeniowej. Zatem zarzuty objęte punktem 1.1 i 1.2 petitum skargi kasacyjnej jako niepowiązane z rozpoznawaną sprawą nie mogły podlegać rozpoznaniu. Argumenty dotyczące niepodlegania spornego gruntu komunalizacji i znaczenia przywoływanych przez Skarżącego dokumentów dla wyniku postępowania komunalizacyjnego mogą podlegać rozważeniu wyłącznie w toku postępowania dotyczącego kontroli zgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej. Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu (przywołanego również przez Sąd Wojewódzki) postanowienia składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2001 r. OSA 6/01, w którym wskazano, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania uwłaszczeniowego. Jak zwrócono uwagę w uzasadnieniu cytowanego postanowienia, zależność pomiędzy postępowaniem komunalizacyjnym a postępowaniem uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie art. 200 u.g.n. polega na tym, że najpierw powinno być zakończone postępowanie komunalizacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając ten pogląd wyjaśniał, że jakkolwiek nabycie mienia przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. następuje z mocy prawa, to jednak bez wydania decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 18 ust. 1 tej ustawy, gmina nie ma tytułu do wypowiadania się na zewnątrz w stosunku do mienia objętego komunalizacją, a tym samym zarząd gminy (obecnie, w świetle art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. : prezydent, wójt lub burmistrz) nie może uznać się za właściwy do rozpoznania sprawy o uwłaszczenie. Zwrócić należy uwagę, że również w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2024 r. I OPS 2/23 wskazano : "Uwłaszczenie i komunalizacja stanowią odrębne formy przekształceń własnościowych, z których druga polega na nabyciu przez gminy na własność z mocy samego prawa mienia należącego do podmiotów wskazanych w ww. art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dniem 27 maja 1990 r. W ramach komunalizacji Skarb Państwa wyzbył się własności określonych nieruchomości na rzecz gminy. Postępowanie uwłaszczeniowe dotyczy natomiast rozliczeń wewnętrznych w ramach Skarbu Państwa, gdzie nie dochodzi do przejścia własności, a jedynie ustanowienia użytkowania wieczystego na gruntach Skarbu Państwa lub gminy. Przysługiwanie prawa własności nieruchomości w tym przypadku rzutuje jedynie na właściwość organu (wojewody albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w zależności od tego, czy nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała własnością odpowiednio Skarbu Państwa lub właściwej gminy) do wydania decyzji o potwierdzeniu zaistnienia tzw. uwłaszczenia państwowej lub komunalnej osoby prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie art. 200 ust. 1 ugn." Sąd kasacyjny rozpoznający niniejszą sprawę przypomina, że postępowanie uwłaszczeniowe dotyczy stanu faktycznego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak wynika z obowiązującego obecnie art. 200 ust. 1 pkt u.g.n. nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Zatem ustalenie, jaki podmiot był właścicielem nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. – Skarb Państwa czy gmina, ma znaczenie dla ustalenia jaki organ jest właściwy dla wydania decyzji uwłaszczeniowej, to jest dla stwierdzenia, czy na dzień 5 grudnia 1990 r., a więc na datę późniejszą od daty, na którą ustalany jest stan faktyczny w sprawie komunalizacyjnej, spełnione zostały przesłanki uwłaszczenia. Sąd kasacyjny przypomina w tym miejscu, że organy administracji z mocy art. 19 k.p.a. zobligowane są do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej zaś wydanie decyzji przez organ niewłaściwy stanowi przesłankę do jej wyeliminowania z obrotu jako decyzji nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew stanowisku Skarżącego nie można przyjąć, by Wojewoda rozpoznający wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 200 u.g.n. był tym samym organem, co Wojewoda wydający rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości w trybie ustawy z 10 maja 1990 r. Postępowanie o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności określonej nieruchomości przez gminę z dniem 27 maja 1990 r. jest, jak już wskazano, postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego w trybie art. 200 u.g.n. Decyzja wydana w toku postępowania komunalizacyjnego stanowi wyłączny dowód, że określona nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stała się własnością gminy. Nie jest możliwe ustalenie, w toku postępowania uwłaszczeniowego czy spełnione zostały przesłanki komunalizacji, a co za tym idzie, czy organem właściwym do rozpoznania sprawy uwłaszczeniowej jest wojewoda czy też organ wykonawczy gminy. Sąd kasacyjny dostrzega, że w wyroku z 22 czerwca 2017 r. I Sa/Wa 420/17 Sąd Wojewódzki wskazał, że w kontrolowanej sprawie nie jest kwestionowana własność Skarbu Państwa w dacie określonej w ustawie, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r. Jednak stanowisko to wyrażone zostało przed datą wszczęcia przez Wojewodę postępowania komunalizacyjnego w stosunku do spornej nieruchomości, to jest przed dniem 19 marca 2020 r. Jak zaś słusznie zwrócił uwagę Minister, w wyroku z 21 października 2021 r. Sąd Wojewódzki nie odnosił się do kwestii dotyczących ewentualnego postępowania komunalizacyjnego. W świetle powyższego za niezasadny uznać należało zarzut objęty punktem 2.2 petitum skargi kasacyjnej. Podnoszony w uzasadnieniu zarzutu objętego punktem 2.3 petitum skargi kasacyjnej argument, że w świetle wyroków z 22 czerwca 2017 r I SA/Wa 402/19 oraz z 21 października 2021 r. I SA/Wa 633/21 brak jest podstaw do komunalizacji jest oczywiście niezasadny. W przywołanych wyrokach Sąd Wojewódzki odnosił się do kwestii związanych z uwłaszczeniem spornej nieruchomości, nie rozstrzygał zaś sprawy komunalizacyjnej. Nie można również stawiać Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu niewłaściwego wykonania obowiązku kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostrzeżenie naruszenia przez organy art. 16 oraz 8 ust. 1 i ust. 2 k.p.a. Kwestia czy na podstawie tej samej decyzji opłatowej, co przywołana w petitum i uzasadnieniu skargi kasacyjnej doszło już do uwłaszczenia Skarżącego innymi nieruchomościami nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy dotyczącej zawieszenia obecnie prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego. Kwestia dotycząca istnienia po stronie poprzednika prawnego Skarżącego prawa zarządu sporną nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. będzie podlegać rozważeniu w toku merytorycznego rozpoznawania sprawy uwłaszczeniowej, po ustaleniu, jaki organ jest właściwy dla jej rozpoznania. Oznacza to, że zarzuty objęte punktem 2. 4 i 2.5 petitum skargi kasacyjnej są niezasadne. W zarzucie objętym punktem 2.6 petitum skargi kasacyjnej Skarżący zarzucał Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedoniesienie się do pisma Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 2013 r. (w skardze błędnie wskazywano jako datę owego pisma [...] grudnia 2023 r.) oraz pisma Urzędu Miejskiego w S. z [...] sierpnia 1995 r. potwierdzających w ocenie Skarżącego okoliczności wyłączające możliwość stwierdzenia komunalizacji spornej nieruchomości. Odnosząc się do tak sformułowanego i uzasadnionego zarzutu Sąd kasacyjny podkreśla raz jeszcze, że sporna sprawa dotyczyła zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia, w odrębnym postępowaniu, czy zaistniały podstawy dla stwierdzenia komunalizacji spornej działki. Jakakolwiek wypowiedź Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie, w tym analizowanie przywołanych przez Skarżącego pism w kontekście spełniania przesłanki komunalizacji oznaczałaby wykroczenie poza zakres rozpoznawanej sprawy. Rozpoznawana sprawy dotyczyła bowiem wyłącznie prawidłowości zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego. Rozstrzygnięcie czy działka ta podlegała komunalizacji mogło być dokonane wyłącznie w odrębnej sprawie administracyjnej, która podlega obecnie odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej. Podsumowując, za niezasadny należało również uznać zarzut objęty punktem 2.1 petitum skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw dla stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia narusza przepisy prawa, w konsekwencji brak było podstaw dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przywołany przez Skarżącego art. 3 § 1 p.p.s.a mógłby zostać naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.