I OSK 1144/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 411/24 w sprawie ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 lipca 2024 r. nr SKO 4103/304/2024 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji

Wyrokiem z 5 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 411/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 lipca 2024 r. nr SKO 4103/304/2024 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej (k. 27, 31-33v akt sądowych). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, sporządzonej przez pełnomocnika z urzędu adw. M.K., skarżący wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji (53-54v akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz. 935 ze zm., dalej ppsa), wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 Sędziów NSA z 16.4.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77 przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pogląd ów w pełni akceptuje doktryna i orzecznictwo (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; postanowienie NSA z: 13.11.2013 r. I OSK 2546/13; 13.11.2013 r. II OSK 2158/12; 13.11.2013 r. II OSK 2159/12; 7.11.2013 r. II OSK 2656/13; 7.11.2013 r. II OSK 2672/13, cbosa). Z konstrukcji art. 61 § 3 ppsa wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek winien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wskazano jedynie, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji może spowodować dla skarżącego wyrządzenie mu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, gdyż skarżący nie wyraża zgody na umieszczenia w domu pomocy społecznej, co doprowadzi do ograniczenia jego wolności, a tym samym wyrządzi mu krzywdę i uniemożliwi zadbanie o pozostawiony dobytek i bliskich. Powyższe stwierdzenie nie może jednak stanowić skutecznej podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Poruszone kwestie nie podlegają ocenie w postępowaniu w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji i nie mogą stanowić przedmiotu badania Naczelnego Sądu Administracyjnego na etapie jego rozpatrywania. Podkreślić bowiem należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe, niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. Do wykazania ww. przesłanek konieczne jest wskazanie przez wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji, na konkretne, realne fakty, które te przesłanki uprawdopodobnią. Nie jest rolą Sądu dekodowanie powyższych przesłanek za stronę. Skarżący kasacyjnie, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, nie wykazał jednak w najmniejszym stopniu, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżącego skutków, które to przesłanki uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa postanowił jak w sentencji.