I OSK 1145/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 660/13 o odrzuceniu skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 660/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] maja 2013 r. doręczono J. R. w dniu 8 maja 2013 r., z pouczeniem o prawie wniesienia skargi za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. W dniu 13 czerwca 2013 r. J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając skargę powołał się na art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Z nadesłanego przez organ duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej wynika bowiem, że wyżej wymieniona decyzja została doręczona J. R. w dniu 8 maja 2013 r. (odbiór przesyłki potwierdziła J. R. – matka), a zatem 30 - dniowy termin do wniesienia skargi do Sądu upłynął w dniu 7 czerwca 2013 r. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł J. R. domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący wniósł skargę po upływie terminu do jej wniesienia kiedy z oświadczenia skarżącego, jak również z duplikatu potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że przesyłkę poleconą, w której doręczono skarżącemu decyzję odebrała matka skarżącego i przekazała skarżącemu w dniu 13 maja 2013 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik szczególnej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika, błędne poinformowanie strony o dacie doręczenia przesyłki. Ponadto, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, spowodowane podeszłym wiekiem domownika błędne poinformowanie skarżącego co do daty doręczenia przesyłki, na które to zdarzenie – ich wystąpienie i przebieg – skarżący nie miał wpływu, stanowi okoliczność niezawinioną przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę należy wnieść, w myśl art. 54 § 1 P.p.s.a., do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie J. R. nie kwestionował faktu wniesienia skargi po upływie terminu. Zarzucił jedynie, że decyzja organu II instancji nie została mu doręczone osobiście, ale została odebrała przez jego matkę, która przekazała przesyłkę w dniu 13 maja 2013 r. Stanowisko skarżącego nie ma jednak wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, bowiem przesyłka została skutecznie doręczona. Okoliczność, iż osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego, którego warunki określa art. 43 k.p.a., (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 955/09). Okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie miała więc wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. Sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06). Doręczenie dokonane w tym trybie jest zatem traktowane jako równoznaczne z doręczeniem stronie i wywołuje takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów. W konsekwencji prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga na decyzję z dnia [...] maja 2013 r. wniesiona została z uchybieniem terminu, o którym mówi art. 53 § 1 P.p.s.a i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia była wyłącznie kwestia zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi. Wbrew opinii autora skargi kasacyjnej podstawa odrzucenia nie jest uzależniona od zawinionego czy niezawinionego działania skarżącego, ale jedynie od ustalenia, czy strona skarżąca pomimo ciążącego na niej obowiązku i pomimo prawidłowego pouczenia wniosła skargę w terminie. Okoliczność ta nie została w skardze kasacyjnej podważona. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.