I OSK 1234/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r. nr N-V.7532.1.79z.2018 w sprawie ze skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1237/24 w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 marca 2024 r. nr KKU-215/21 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1237/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.K. (dalej "skarżący") na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 marca 2024 r. nr KKU-215/21 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r. nr N-V.7532.1.79a.2019 stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w jednostce ewidencyjnej T., obręb ewidencyjny [...], do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że przedmiotowy wniosek uzasadniony jest tym, że Gmina T. podejmuje działania wobec spornej działki (podejmuje próby nawiezienia żwiru, poszerzenia drogi), a zatem w razie pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu narażony on będzie na obowiązek zwrócenia środków, które Gmina zainwestuje w działkę, co będzie wielokrotnie przekraczać jego możliwości finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Zauważenia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w sprawie, która dotyczy postępowania nadzwyczajnego (odmowa wznowienia postępowania). Należy wskazać, że granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (zob. Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2011, pkt 4 i 5 do art. 134). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych - podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (zob. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; Tadeusz Woś, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 568). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 marca 2024 r. nr KKU-215/21 utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 października 2021 r. znak N-V.7532.1.52.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczy decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r. nr N-V.7532.1.79a.2019 stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w jednostce ewidencyjnej T., obręb ewidencyjny [...]. W tej sytuacji nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie nabycia z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w jednostce ewidencyjnej T. Tym samym, w rozpoznawanej sprawie brak jest tożsamości podmiotowej pomiędzy postępowaniem wszczętym niniejszą skargą a postępowaniem, w którym wydana została decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r. Oznacza to, że decyzja ta wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym niemieszczącym się w granicach rozpoznawanej sprawy wyznaczonej złożoną skargą, tj. skargą o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie może tym samym skutecznie uczynić przedmiotem żądania wstrzymania decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r., bowiem rozstrzygnięcie to nie mieści się w granicach zaskarżonej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 marca 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 października 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 147 k.p.a. Decyzja objęta wnioskiem została zaś podjęta w oparciu o inne podstawy faktycznoprawne. Pomiędzy tymi sprawami nie ma tożsamości, o której mowa powyżej, warunkującej możliwość wstrzymania wykonania decyzji. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wzmiankowaną odrębność zakresów przedmiotowych i różnych podstaw faktycznoprawnych, nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Zaznaczenia wymaga również, że w sprawie wszczętej przedmiotową skargą na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania kontrola sądowoadministracyjna nie będzie obejmować decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2019 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w jednostce ewidencyjnej T., obręb ewidencyjny [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.