I OSK 1464/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1835/22 w sprawie ze skarg E.W-S., E.S. oraz E. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. nr KOC/1701/Go/22 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1835/22 oddalił skargi E.W., E.S. oraz E. sp. z o.o. S.K.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 maja 2022 r. nr KOC/1701/Go/22. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. sp. z o.o. S.K.A. w W. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności z konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) – sprawa o sygn. akt K 2/22 – z uwagi na fakt, że powyższe postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma charakter prejudycjalny wobec niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że w świetle powyższego przepisu nawet w przypadku gdy w sprawie pojawia się zagadnienie prejudycjalne, zawieszenie postępowania z tego powodu ma charakter fakultatywny ("sąd może zawiesić postępowanie"). Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który – podejmując postanowienie w tym zakresie – winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić należy, że przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP – przewidujący obowiązek właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu – przewiduje również obowiązek sądu do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konkretyzacją wskazanego obowiązku jest art. 7 ppsa, zgodnie z którym że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Odnosząc się zatem do kwestii rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22, zauważyć należy, że nawet w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22), od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego – w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, strona postępowania nie zostanie pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 ppsa przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1297/23, 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 461/23 i z 22 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 2367/22). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w postanowieniu.