Sygnatura
I OSK 1495/22
Wyrok NSA z 24 lipca 2025 r., I OSK 1495/22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 24 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 229/22 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. na czynność Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania numerów porządkowych budynkom oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 229/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K. sp. z o.o. sp. k. w B. na czynność Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 stycznia 2022 r. w przedmiocie nadania numerów porządkowych budynkom. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie oraz nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wnioskowanych przez skarżącą dowodów, mimo że są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej czynności pod względem zgodności z prawem, w szczególności poprzez oddalenie skargi, mimo iż organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie; a) art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, który został ustalony wyłącznie na podstawie aktów administracyjnych oraz postanowień sądowych, tj. postanowieniach organów nadzoru budowlanego o wstrzymaniu prac budowlanych związanych z przedmiotowymi budynkami oraz postanowieniu NSA odmawiającym wstrzymania wykonalności tegoż aktu, które w niniejszym przypadku nie wiążą w sposób określony w art. 170 p.p.s.a., co do ustaleń w zakresie nadania numerów porządkowych wnioskowanych budynkom, bowiem analizą Prezydenta Miasta Białegostoku nie zostało objęte funkcjonowanie w obrocie prawnym prawomocnych postanowień WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 841/21 oraz II SA/Bk 843/21 wstrzymujących wykonalność decyzji nakazujących rozbiórkę budynków objętych wnioskiem o nadanie numerów porządkowych, co świadczy o wybiórczym i z góry zaplanowanym ustalaniu stanu faktycznego na tle niniejszej sprawy; b) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie skarżonego pisma w sytuacji, gdy nie spełniało ono wymogów prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co przejawiało się w szczególności w niewykazaniu przez Prezydenta Miasta Białegostoku przesłanek uznania, iż z zaistniałych okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika, że nie zachodzą przesłanki ustalenia numerów porządkowych budynkom, a tym samym polemika ze stanowiskiem organu stała się bardzo trudna i uniemożliwiała w pełni skuteczne skonstruowanie zarzutów przedmiotowej skargi; c) art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak pouczenia skarżącej o możliwości złożenia skargi na pismo Prezydenta Miasta Białegostoku, w którym odmówiono nadania numerów porządkowych nowopowstającym budynkom położonym w rejonie ul. [...] i [...] w Białymstoku, a tym samym narażenie skarżącej na dodatkowe, zbędne koszty związane z pomocą prawną, którą spółka musiała pozyskać celem ustalenia czy przysługuje jej prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku niekompletnego, niedostatecznego uzasadnienia skarżonego wyroku poddającego w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, czy Sąd dokonał kontroli legalności działalności administracji publicznej i wydanych przez te organy rozstrzygnięć, którą miał obowiązek przeprowadzić, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w praktyce uniemożliwia stronie skarżącej ocenę i kontrolę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie, pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy, uniemożliwiając tym samym kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności: a) uznanie, iż Sąd I instancji podziela w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organów nadzoru budowlanego o braku związku inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19, tj. o braku podstaw do zastosowania art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1493), odstąpienia od stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że w treści skarżonego wyroku podkreślono fakt braku właściwości Prezydenta Miasta Białegostoku w zakresie rozstrzygania wątpliwości, co do legalności przedmiotowej inwestycji, a wskazywane przez Sąd I instancji decyzje nakazujące rozbiórkę inwestycji zostały wydane na podstawie bezpodstawnej opinii organu architektoniczno-budowlanego (Prezydenta Miasta Białegostoku), która w świetle słów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku w żaden sposób nie została zweryfikowana przez organy nadzoru budowlanego. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 47a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990) poprzez bezzasadną odmowę nadania numerów porządkowych wnioskowanym nowopowstającym budynkom, wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego i tym samym bezzasadnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydane przez organy nadzoru budowlanego mają znaczenie w kwestii ewentualnej samowoli i wiążą wszystkie organy administracji publicznej, mimo braku waloru prawomocności (postanowieniami WSA w Białymstoku nakaz rozbiórki nowopowstałych budynków został wstrzymany), co narusza zasadę praworządności. Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie skarżonej odmowy nadania numerów porządkowych wyrażonej w piśmie Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 stycznia 2022 r., ewentualnie; 2) przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; 3) dopuszczenie i przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodów z: a) poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu rozprawy z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie o wykroczenie Sądu Rejonowego w Białymstoku XIII Wydział Karny sygn. akt XIII W 1504/21 - przesłuchanie świadka M. B. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku - na fakt ukazania, iż wydana wobec skarżącej decyzja w zakresie nakazu rozbiórki budynków zlokalizowanych przy ul. [...] i [...] w Białymstoku, których WSA w Białymstoku stwierdził prawidłowość i na które się powołuje w zaskarżonym wyroku są niezgodne z prawem, gdyż w żaden sposób organ nie dokonał sprawdzenia czy przedmiotowa inwestycja ma związek z przeciwdziałaniem CO\/lD-19, a tym samym, że orzeczone wobec spółki nakazy rozbiórki stanowiące uzasadnienie odmowy nadania numerów porządkowych oparto wyłącznie na rzekomym i niepotwierdzonym braku związku zamierzonych inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19; b) pisma Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 3 września 2021 r., na fakt ukazania, iż wydana skarżącej informacja Prezydenta Miasta Białegostoku w zakresie braku związku realizacji przedmiotowych inwestycji z przeciwdziałaniem w całości zaaprobowana i powielana w swych rozstrzygnięciach administracyjnych przez organy nadzoru budowlanego oraz przez WSA w Białymstoku, nie stanowi żadnej opinii i nie została w żaden sposób zweryfikowana przez odpowiednie grono eksperckie z uwagi na konieczność wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wątpliwości, co ze względu na zgłoszenie niniejszego wniosku jednocześnie ze złożeniem przedmiotowej skargi, nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; 4) rozpoznanie sprawy na rozprawie; 5) zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2022 r. skarżąca kasacyjnie uzupełniła skargę kasacyjną wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, w tym m.in. poprzez uchylenie odmowy nadania numerów porządkowych wyrażonej w piśmie Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 stycznia 2022 r. lub; 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Białegostoku wniósł o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej w całości; 2) oddalenie wniosków dowodowych jako całkowicie bezprzedmiotowych; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku była czynność o charakterze materialno-technicznym Prezydenta Miasta Białystok z dnia 17 stycznia 2022 r. o odmowie nadania numerów porządkowych budynkom wskazanym we wnioskach skarżącego z dnia 16 września 2021 r. Mając na uwadze przedmiot kontroli sądowej przypomnieć należy, że problematyka dotycząca nadawania numerów porządkowych uregulowana została w Rozdziale 8a zatytułowanym Ewidencja miejscowości ulic i adresów, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w wydanym na podstawie art. 47b ust. 5 ustawy rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości ulic i adresów. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że nadanie numeru porządkowego, jak też odmowa jego nadania ma formę czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynności innej niż decyzja lub postanowienie, podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i w postępowaniu poprzedzającym jej dokonanie nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., mamy bowiem do czynienia z uproszczoną procedurą. Jednak w orzecznictwie zwraca się uwagę, że nie zmienia to jednak faktu, że jedną z podstawowych gwarancji procesowych w każdym postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi jest zapewnienie stronom, przez te organy, możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Uwzględniając charakter prawny ustalenia (nadania) numeru porządkowego nieruchomości, jako czynności materialno-technicznej, obowiązek taki należy wyprowadzić z art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz z art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski w formie rezolucji w dniu 6 września 2001 r., stanowiącego o prawie każdej jednostki do wysłuchania i złożenia wyjaśnień (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 494/20). W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, zawarto również wnioski dowodowe. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na jej przedmiot należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, albowiem w przypadku zasadności zarzutów materialnonoprawnych można rozważać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, oczywiście z uwzględnieniem faktu, że mamy co czynienia z postępowaniem uproszczonym, a nie klasycznym kodeksowym postępowaniem jurysdykcyjnym. W zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 47a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 47 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a w uzasadnieniu tego zarzutu podano "poprzez bezzasadną odmowę nadania numerów porządkowych wnioskowanym nowopowstającym budynkom, wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego i tym samym bezzasadnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydane przez organy nadzoru budowlanego mają znaczenie w kwestii ewentualnej samowoli i wiążą wszystkie organy administracji publicznej, mimo braku waloru prawomocności (postanowieniami WSA w Białymstoku nakaz rozbiórki nowopowstałych budynków został wstrzymany), co narusza zasadę praworządności. Tak sformułowany i uzasadniony zarzut jest niezasadny z kilku powodów. Po pierwsze należy odwołać się do treści wskazanych w zarzucie przepisów, tj. art. 47a ust. 1. Do zadań gminy należy: 1) ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów; ust. 5. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Powołany art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy określa zasadę kompetencyjną, zgodnie z którą ustalenie numerów porządkowych należy do zadań gminy, zaś z ust. 5 wynika podstawowa zasada, że organ gminy ustala numery porządkowe z urzędu lub na wniosek zawiadamiając o tych ustaleniach podmioty uwidocznienie w ewidencji. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów, czynność materialno-techniczna w sprawie ustalenia numerów porządkowych została podjęta przez właściwy organ na wniosek skarżącego. Po drugie, zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, żadna z tych form naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego nie miała miejsca, powołane przepisy nie były przedmiotem wykładni dokonanej przez sąd, jak również nie doszło do ich niewłaściwego zastosowania. Po trzecie, zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Inaczej ujmując uzasadnienie skargi kasacyjnej musi być kompatybilne z postawionymi zarzutami. Natomiast uzasadnienie skargi dotyczące zarzutu naruszenia art. 47 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy nie pozostaje w związku z powołanymi przepisami. Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na art. 47a ust. 6 ustawy, który to przepis reguluje co powinien zawierać wniosek o którym mowa w ust. 5, w tym zgodnie z ust. 6 pkt 3 informacje o położeniu budynku, którego dotyczy wniosek, według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, równocześnie podnosząc, że skoro plan podziału nieruchomości został zatwierdzony przez Prezydenta Miasta Białegostoku i odpowiednio oznaczony w ewidencji gruntów i budynków to spełniony został wymóg o którym mowa w tym przepisie. To stanowisko jest błędne, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, z powołanego przepisu art. 47a ust. 6 pkt 3 wynika wymóg przedłożenia informacji o położeniu budynku według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje miedzy innymi informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Tego wymogu nie spełnia decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, albowiem nie zawiera informacji o budynkach. Mając powyższe na uwadze tak wskazane zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 47a ust. 1 w zw. z art. 47a ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są niezasadne. Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które oparte zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej czynności pod względem zgodności z prawem, mimo iż organ administracji naruszył przepisy postępowania, a mianowicie lit. a art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz lit. b, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, który został ustalony na podstawie aktów administracyjnych oraz orzeczeń sądowych, a także poprzez wydanie skarżonego pisma gdy nie spełniało ono wymogów prawidłowego uzasadniania faktycznego i prawnego, wskazać należy co następuje. W dniu 16 września 2021 r. skarżąca spółka złożyła 9 wniosków o nadanie numerów porządkowych nowopowstałym budynkom w rejonie ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku. Do wniosku została dołączona decyzja Prezydenta Miasta Białegostoku zatwierdzająca podział nieruchomości oraz informacja z dnia 26 maja 2020 r. na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która zdaniem skarżącej spółki stanowi podstawę do prowadzenia robót budowlanych związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, zastępując pozwolenie na budowę. W wyniku kontroli zostały wszczęte przez organy nadzoru budowlanego liczne postępowania administracyjne, przedmiotem których było zarówno wstrzymanie prac budowlanych związanych z przedmiotowymi budynkami jak również ustalenie legalności realizacji przedmiotowych inwestycji na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, w wyniku tych postępowań zostały wydane decyzje nakazujące rozbiórkę. Decyzje te stały się przedmiotem skarg oraz wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowieniami udzielił ochrony tymczasowej w sprawach II SA/Bk 841/21 oraz II SA/Bk 843/21. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 841/21 oddalił skargi od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki (wskazanych budynków objętych wnioskiem o nadanie numeru), a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1330/22 oddalił skargi kasacyjne. Również wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 843/21 oddalił skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki (wskazanych budynków objętych wnioskiem o nadanie numeru), a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1331/22 oddalił skargę kasacyjną. Tym samym w sposób ostateczny i prawomocny zostało rozstrzygnięte, iż objęte wnioskiem budynki o nadanie numeru porządkowego nie mogły być realizowane na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., a tylko na podstawie przepisów prawa budowlanego. W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w przedmiocie nadania numerów porządkowych budynkom, tj. w dniu 12 maja 2022 r., w obrocie prawnym pozostawały ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki oraz nieprawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r. oddalające skargi od tych decyzji. Natomiast w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie dotyczącej nadania numerów porządkowych, tj. w dniu 24 lipca 2025 r. wyroki w sprawach dotyczących nakazu rozbiórki były prawomocne (powołane wyżej wyroki NSA z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1330/22 i II OSK 1331/22). W takich okolicznościach sformułowany został opisany wyżej zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy dotyczącego związku inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19, tj. o braku podstaw do zastosowania art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. i oparcie się na ustaleniach i orzeczeniach poczynionych w tej kwestii przez organy nadzoru budowlanego. Również zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ma celu wskazanie, że wydane decyzje o rozbiórce są niezgodne z prawem, albowiem organy nie dokonały sprawdzenia czy przedmiotowa inwestycja ma związek z przeciwdziałaniem COVID-19, a tym samym orzeczone wobec skarżącej nakazy rozbiórki stanowiące uzasadnienie odmowy nadania numerów porządkowych oparto na rzekomym i niepotwierdzonym braku związku zamierzonych inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19. Zarzut ten jest niezasadny z istotnych wręcz fundamentalnych powodów. Mianowicie do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych (art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a numery porządkowe budynku ustala Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zgodnie z ust. 47a ust. 5 ustawy. Do organu ustalającego numery porządkowe nie należą sprawy z zakresu nadzoru budowlanego, stąd też organ ustalający numery porządkowe nie może prowadzić postępowania, zbierać dowodów i czynić własnych ustaleń w przedmiocie oceny legalności przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa. W zakresie oceny legalności przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa organ ustalający numery porządkowe jest związany ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego, który orzekł w tej kwestii nakazując rozbiórkę przedmiotowych budynków. Nie ma znaczenia prawnego zastosowanie ochrony tymczasowej przez Sąd poprzez wstrzymanie wykonania rozbiórki przedmiotowych budynków do czasu rozpoznania wniesionych skarg, wstrzymanie wykonania nie podważa oceny legalności decyzji, decyzje pozostają w obrocie w prawnym i są ostateczne. A jak przedstawiono we wcześniejszych uwagach na podstawie powołanych wyżej wyroków Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku i Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowych budynków są również prawomocne. Niezasadne są również zarzuty dotyczące uzasadniania samej czynności Prezydenta Miasta Białegostoku wyrażonej w piśmie z dnia 17 stycznia 2022 r., czynność ta podejmowana jest w postępowaniu uproszonym, a nie w postępowaniu jurysdykcyjnym uregulowanym w k.p.a. Niemniej uzasadnienie podjętej czynności pozwala na zapoznanie się ze stanowiskiem organu zarówno co do stanu faktycznego jak i stanu prawnego. Z kolei w kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania sformułowanym w lit. c zarzucono naruszenie art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak pouczenia skarżącej o możliwości złożenia skargi na czynność zawartą w piśmie Prezydenta Miasta Białegostoku. Ta okoliczność o braku pouczenia o możliwości złożenia skargi była już podnoszona w skardze, zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że brak pouczenia o skardze jest wadliwy jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżąca dochowała terminu i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z kolei powołany art. 112 k.p.a. o błędnym pouczeniu w decyzji co do prawa odwołania, albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie ma zastosowania. Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę jeżeli stwierdzi, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, w niniejszej sprawie nie pouczenie o skardze, nie miało wpływu na wynik sprawy. W ostatnim zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Sąd I instancji niekompletnego, niedostatecznego uzasadniania wyroku, co pozbawia stronę możliwości polemizowania z jego oceną faktyczną i prawną, a w szczególności uznanie, iż Sąd podziela w całości stanowisko organów nadzoru budowlanego o braku związku inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19, tj. o braku podstaw do zastosowania art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. np. wyrok NSA z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt II OSK 44/22). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podobnie jak za pomocą zarzutów naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2315/21). Przenosząc te uwagi na niniejszą sprawę należy, po pierwsze, stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Białymstoku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, na podstawie uzasadnienia tego wyroku można ustalić, czym kierował się Sad oddalając skargę. Spełniona została zatem podstawowa funkcja, jaką ma pełnić uzasadnienie wyroku (por. np. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2905/20). Odnosząc się jeszcze do podniesionego w zarzucie stwierdzenia, że Sąd I instancji podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego o braku związku przedmiotowej inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19 to stwierdzić należy: po pierwsze, że w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych, a po drugie do tego stanowiska Sądu I instancji odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny, ale we wcześniejszych zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, wyjaśniając że stanowisko to jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze omawiany zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 sierpnia 2022
- Symbol z opisem
- 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Prezydent Miasta
- Sędziowie
- Dariusz Chaciński Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Przybysz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
art. 47a ust. 1 w zw. z art. 47a ust. 5 · Dz.U. 2021 poz. 1990
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny