I OSK 1534/23

Dnia 20 marca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.D. i M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2127/22 w sprawie ze skargi P.D., P.D.1, M.D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r., I SA/Wa 2127/22 oddalił skargę P.D., P.D.1, M.D. (Skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżący wywiedli od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku Skarżących w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej, b) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1956 r. znak: [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości Ł., upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Rzeszowie, który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej. Na podstawie ww. zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne będące przyczyną zawieszenia musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich postępowanie w sprawie K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491), w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zarzut skargi kasacyjnej wniesiony w niniejszej sprawie dotyczy zastosowania art. 2 ust. 2 ww. ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. do toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa nieruchomości w części dotyczącej A.J., a zatem przepisów stanowiących podstawę ww. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego. Pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego związek, o którym mowa w zacytowanym na wstępie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.