I OSK 1567/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2131/14 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2015 r. oddalił skargę D. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. decyzją z [...] kwietnia 1969 r., na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", orzekło o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 9,271 ha, położonej w obrębie wsi K., stanowiącej własność J. M. Wnioskiem z [...] lutego 2010 r. R. M., D. M. i L. P. (następcy prawni J. M.) wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że wydana ona została z naruszeniem art. 156 k.p.a. Wojewoda Podlaski decyzją z [...] listopada 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji wskazując, że były właściciel przedmiotowego gruntu w 1968 r. opuścił gospodarstwo i wyjechał do B., a zatem decyzja orzekająca o przejęciu na rzecz Państwa - jako opuszczonego - gospodarstwa J. M. wydana została zgodnie z przepisami ustawy. Odwołania od decyzji Wojewody Podlaskiego wnieśli R. M., D. M. i L. P. podnosząc, że gospodarstwa ich ojca nie można było uznać za opuszczone, bowiem wyjechał on z K. jedynie na okres swojej choroby, a po leczeniu i rehabilitacji zamierzał powrócić i nadal je uprawiać. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego. Organ odwoławczy zaznaczył, że z uwagi na fakt, iż poczynione kroki mające na celu odnalezienie całości akt przedmiotowej sprawy nie przyniosły rezultatów, Minister zmuszony był oprzeć się głównie na informacjach zawartych w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] kwietnia 1969 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że J. M. w 1968 r. wyjechał do B. nie pozostawiając na swoim gospodarstwie nikogo z rodziny, ani też nie upoważnił nikogo do jego prowadzenia. Przedmiotowy grunt od 1968 r. nie był zatem uprawiany ani poddawany właściwym zabiegom agrotechnicznym. Powyżej przedstawiony stan faktyczny gruntu potwierdzają informacje zawarte w odwołaniu złożonym przez spadkobierców byłego właściciela, gdzie wskazano, że J. M. po żniwach i wykopkach w 1968 r. zachorował i wyjechał do syna do B., gdzie m.in. przebywał w szpitalu, a następnie przechodził rehabilitację poszpitalną. Z wyjaśnień tych nie wynika, aby w czasie nieobecności gospodarza na przedmiotowym gruncie prowadzone były jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne, w tym prowadzone na wiosnę prace polowe. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że przepisy ustawy nie zawierają regulacji, która określałyby minimalny okres czasu jaki musi minąć, aby konkretny grunt uznać za opuszczony przez właściciela. W przypadku stwierdzenia przez uprawniony organ, że nieruchomość stanowi nieruchomość opuszczoną, tj. nie jest uprawiana ani poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym, podlega ona przejęciu na rzecz Państwa. Powyżej przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że ww. nieruchomość stanowiła gospodarstwo opuszczone, które podlegało przejęciu na rzecz Państwa w trybie art. 2 ust. 1 ustawy. Organ zaznaczył ponadto, że odwołujący w żaden sposób nie wykazali, iż ich ojciec był na przełomie roku 1968/69 hospitalizowany, wiedzy takiej nie miał zapewne i organ orzekający o przejęciu na rzecz Państwa przedmiotowych gruntów. Ponadto fakt hospitalizacji byłego właściciela gruntów, nie stanowił przesłanki do stwierdzenia, że grunt ten nie był nieruchomością opuszczoną, nie był on bowiem uprawiany ani przez właściciela, ani też użytkownika czy dzierżawcę, a ówcześnie obowiązujące przepisy dawały właścicielowi możliwość upoważnienia osoby trzeciej do prowadzenia swojego gospodarstwa. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D. M. zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegającą na niewykazaniu przesłanki zaistnienia przyczyn, które uzasadniały skorzystanie z tak drastycznego środka, jakim jest orzeczenie przejęcia gospodarstwa J. M. przez Państwo, tj. zwłaszcza faktu, że utrzymanie produkcji rolniczej w tym gospodarstwie było niezbędne ze względu na interes Państwa oraz dowolności uzasadnienia decyzji uznaniowej, wbrew szczególnym wymaganiom stawianym decyzjom uznaniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. Na wstępie Sąd podkreślił, że jedną z naczelnych zasad prawnych jest zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w sposób wyraźny w art. 16 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne. Uchylenie, zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Z zasady tej wynika tzw. domniemanie prawidłowości decyzji administracyjnych polegające na tym, że dopóki decyzja nie została wyeliminowana z porządku prawnego, dopóty uważana jest za prawidłową, a więc zgodną z prawem. Zasada ta jest gwarantem stabilizacji na przyszłość stosunków prawnych ukształtowanych m.in. ostatecznymi decyzjami, na podstawie których dochodziło do transferu prawa własności z podmiotu prywatnego na Państwo. Jednym z trybów umożliwiających eliminację ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 156 § 1 Kpa. Jednak obalenie skutków prawnych kwestionowanej decyzji w tym trybie, powodujące przełamanie zasady trwałości decyzji administracyjnych jest możliwe wyłącznie w sytuacji wydania decyzji w warunkach szczególnie ciężkiego naruszenia prawa, którego przypadki wskazuje art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli wystąpienie konkretnej podstawy nieważności decyzji zostanie wykazane w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości. Sąd zauważył, że w przypadku niekompletnych akt sprawy administracyjnej organ nadzoru może dokonać kontroli w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a., tylko w takim zakresie, jaki jest możliwy na podstawie zebranych dowodów. W rozpoznawanej sprawie w postępowaniu nadzorczym zostały podjęte czynności zmierzające do uzyskania materiału dowodowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] kwietnia 1969 r. Z pism Starosty Powiatowego w S. z [...] września 2009 r. i [...] czerwca 2010 r. wynika, że Starostwo nie dysponuje protokołem z przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego, ani aktami tej sprawy. W zasobach archiwalnych Starostwa znajduje się jedynie decyzja administracyjna z dnia [...] kwietnia 1969 r. Dokumentacji związanej z wydaną decyzją z dnia [...] kwietnia 1969 r. nie posiada Urząd Miejski w K., co wynika z pisma Burmistrza K. z [...] kwietnia 2014 r., a także Archiwum Państwowe w B., co wynika z pisma dyrektora Archiwum Państwowego w B. z [...] kwietnia 2014 r. Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji z 1969 r. wynika, że na skutek przeprowadzonego na przedmiotowym gruncie dochodzenia ustalono, że J. M. w roku 1968 wyjechał do B. nie pozostawiając na gospodarstwie nikogo z rodziny, jak też nie upoważniając nikogo z osób trzecich do jego prowadzenia. Organ ustalił, że grunty od roku 1968 nie są poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym, a właściciel nie interesuje się ich zagospodarowaniem. Z treści kwestionowanej decyzji wynika, że organ orzekł o przejęciu mienia J. M. , mając na uwadze przepis art. 2 ustawy, w wersji zmienionej ustawą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz przepis § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Z treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz z odwołania wynika dodatkowo, że J. M. wyjechał do B. z powodu choroby. J. M. w 1968 r. po żniwach i wykopkach na przełomie października – listopada 1968 r. poważnie zachorował i wyjechał do syna do B., gdzie przebywał w szpitalu i kontynuował rehabilitację poszpitalną. Po powrocie na grunt okazało się, że J. M. nie ma do czego wracać, ponieważ dom i zabudowania zostały rozszabrowane przez sąsiadów, którzy dowiedzieli się w Gminie, że ich poprzednik prawny porzucił gospodarkę. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że J. M. w okresie od późnej jesieni i co najmniej do połowy wiosny, na przełomie lat 1968-1969 nie zamieszkiwał już na spornym gruncie, ponieważ wyjechał do B. Wnioskodawcy nie kwestionują tego, że J.M. w tym okresie nie pozostawił w gospodarstwie członków swojej rodziny, ani nie przekazał jego prowadzenia osobie spoza rodziny. W konsekwencji wnioskodawcy nie twierdzą, że w opisanym wyżej okresie gospodarstwo w K. było w jakikolwiek sposób użytkowane, czy uprawiane przez J. M. Wobec tego wskazane wyżej okoliczności ustalone przez organ orzekający w 1969 r. o przejęciu mienia poprzednika prawnego nie są sporne, a nadto świadczą o tym, że J. M. opuścił swe gospodarstwo. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organ w uzasadnieniu decyzji z 1969 r. choć skromne, to nie były dowolne. Organ przed wydaniem kwestionowanej decyzji pozyskał konkretne informacje na temat okoliczności opuszczenia przez J. M. gospodarstwa w K., skoro posiadał nawet wiedzę pod jakim adresem J. M. zamieszkał w B. (decyzja o przejęciu mienia została skierowana do J. M. na adres: B., ul. K.). Sąd podkreślił, że Wydział Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w S. ustalał okoliczności dotyczące opuszczenia gospodarstwa w oparciu o prawidłową podstawę prawną, aktualną w dacie wydawania decyzji o przejęciu mienia. Zdaniem Sądu, okoliczność opuszczenia przez J. M. swego gospodarstwa potwierdzają sami wnioskodawcy R. M., D. M. i L. P. w odwołaniu. Skoro bowiem – jak twierdzą wnioskodawcy - nawet dalsi sąsiedzi J. M. rozszabrowali dom i zabudowania gospodarskie, to musiały być widoczne oznaki świadczące o braku władztwa J. M. nad przedmiotowym gospodarstwem. Nadto Sąd uznał za trafne spostrzeżenia organu, że J. M. do chwili śmierci w 1982 r. nie kwestionował decyzji z 1969 r., mimo, że - jak wskazali wnioskodawcy – po zakończonym leczeniu i rehabilitacji powrócił do wsi K., a więc musiał uzyskać wiedzę na temat przejęcia jego gospodarstwa przez Państwo. Wobec powyższego Sąd zgodził się z Ministrem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do podważenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z [...] kwietnia 1969 r., ani też do zakwestionowania ustaleń przyjętych jako podstawa tego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że Wojewoda P. pozyskał w ramach tzw. pomocy prawnej protokoły zeznań świadków A. K. i R. C., w których osoby te stwierdziły, że gospodarstwo stanowiące byłą własność J. M. było w całości uprawiane. W ocenie Sądu, zeznania te nie mogły skutecznie obalić ustaleń przyjętych za podstawę wydania decyzji z 1969 r., ponieważ w toku postępowanie nieważnościowego, inicjowanego po 40 latach, nie ma miejsca na rekonstrukcję, od nowa, stanu faktycznego sprawy jak w postępowaniu zwyczajnym, aby zaprzeczyć ustaleniom zawartym w kwestionowanej decyzji. Dotyczy to zwłaszcza zeznań uzyskanych na potrzeby niniejszej sprawy, które są ogólnikowe i odnoszą się do stanu gospodarstwa jako byłej już własności J. M. Nawet gdyby przyjąć, że zeznania świadków mogłyby stanowić dowód przeciwny w stosunku do ustaleń zawartych w decyzji z 1969 r., to co najwyżej świadczyłoby to o tym, że kwestia użytkowania gospodarstwa przez J. M. była sporna, a w takiej sytuacji nie mogłoby być mowy o wydaniu decyzji w warunkach oczywistego, a przez to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów przez spadkobierców J. M. Sąd zauważył, że w kwestionowanej decyzji z 1969 r. organ miał na uwadze zmianę do art. 2 ustawy, wprowadzoną ustawą zmieniającą z dnia [...] lipca 1961 r., co wyraźnie wynika z treści tej decyzji. Sąd nie kwestionował tego, że decyzja wydawana w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w 1969 r., miara charakter decyzji uznaniowej. Sam jednak brak szczegółowego uzasadnienia nie świadczy o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że w 1969 r. decyzje administracyjne o przejęciu mienia nie podlegały kontroli sądowoadministracyjnej, a zatem nie było wypracowanego stanowiska judykatury, co do tego, jakie wymogi powinna spełniać decyzja uznaniowa w zakresie uzasadnienia. Orzecznictwo sądowe wskazujące na to, że decyzja uznaniowa winna być starannie uzasadniona, aby nie można było postawić takiemu rozstrzygnięciu zarzutu dowolności pojawiło się dopiero w latach 80 – tych XX w. (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81). Zdaniem Sądu, skoro ówcześnie obowiązujące przepisy rangi konstytucyjnej (art. 9 Konstytucji PRL z 1952 r.) obligowały Państwo do dbania o planowy stały wzrost produkcji towarowej rolniczej, to nie budzi wątpliwości, że - co do zasady – opuszczenie gospodarstwa przez rolnika uzasadniało przejęcie tego rodzaju mienia, a następnie zadysponowanie nim w celu prowadzenia na nim działalności rolniczej. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku D. M., reprezentowany przez adwokata, podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na ich błędnym zastosowaniu, co wyraża się w nieuwzględnieniu skargi i uznaniu braku istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenia przez organy procedujące w przedmiotowej sprawie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegających na niewykazaniu przesłanki zaistnienia przyczyn, które uzasadniały skorzystanie z tak drastycznego środka, jakim jest orzeczenie przejęcia gospodarstwa, tj. nieruchomości rolnej oznaczonej nr [...] o pow. 9,2710 ha położonej we wsi K., stanowiącej własność J. M., przez Państwo, tj. zwłaszcza faktu, że utrzymanie produkcji rolniczej w tym gospodarstwie było niezbędne ze względu na interes Państwa oraz dowolności uzasadnienia decyzji uznaniowej, wbrew szczególnym wymaganiom stawianym decyzjom uznaniowym. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Odmawiając trafności podniesionemu zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. należy w pierwszej kolejności zauważyć, że skarga kasacyjna upatruje naruszenie tych przepisów w ich błędnym zastosowaniu, tymczasem ten sposób naruszenia przepisów prawa ustawodawca wiąże z naruszeniem prawa materialnego, których skarga kasacyjna w swych podstawach nie powołuje. Zauważyć przy tym należy, że podstawę prawną dla zaskarżonego wyroku stanowił art. 151 p.p.s.a. Powołany zaś w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. znalazłby zastosowanie, gdyby Sąd I instancji uwzględnił skargę stwierdzając inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów nie sposób zgodzić się ze skargą kasacyjną, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dokonując jego błędnego zastosowania. Niepoprawne powołanie sposobu naruszenia przepisów postępowania przez autora skargi kasacyjnej nie stanowiło przeszkody do jej rozpoznania w zakresie, w jakim kwestionuje ona prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w kontekście powoływanych przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Jak wywodzi skarżący kasacyjnie Sąd pominął, że w dacie orzekania o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej J. M. przepis art. 2 ust. 1 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, przyznawał uznaniowy charakter decyzji o przejęciu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie było zaś - jak wywodzi skarżący - podstaw do wydania decyzji o przejęciu. Lakoniczne zaś uzasadnienie decyzji wskazuje jedynie, że strona opuściła gospodarstwo rolne. Odmawiając słuszności powołanemu zarzutowi należy przede wszystkim zauważyć, że skarżący kasacyjnie nie dostrzega różnicy pomiędzy decyzją wydaną w trybie zwykłym a decyzją wydaną w trybie nadzwyczajnym wywołanym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Argumenty przywołane dla uzasadnienia omawianego zarzutu koncentrują się na wadach decyzji wydanej w trybie zwykłym, nie wiążąc ich z żadną przesłanką, jaka jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. W podstawach skargi kasacyjnej nie powołano również odpowiedniego w tej mierze przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2). Już z tej przyczyny zarzut ten należało uznać za nieuzasadniony. Tym niemniej wyjaśnić trzeba, że wprawdzie pojęcie "rażącego naruszenia prawa", jakim posługuje się art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, ale instytucja ta doczekała się bogatego orzecznictwa i piśmiennictwa. Powszechnie prezentowane są poglądy, zgodnie z którymi stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią, nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W doktrynie zwraca się też uwagę na to, że tzw. luzy decyzyjne, z których korzysta organ przy wydawaniu decyzji są związane przede wszystkim z koniecznością oceny stanu faktycznego lub istotnych jego elementów, a wobec tego dopiero jawne wyjście poza granice tych luzów czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określone w przepisach prawnych może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie prawa miało charakter rażący (J.Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B.Adamiak, J.Borkowski 11 wydanie C.H.Beck s. 629). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że lakoniczność uzasadnienia decyzji o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego J. M. nie mogła świadczyć o istnieniu wady posiadającej charakter rażący. Organ w wystarczający sposób wykazał zaistnienie w rozpatrywanej sprawie przesłanek wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, uprawniających do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej J. M. Wskazano na opuszczenie przez niego gospodarstwa od roku 1968, która to okoliczność nie była kwestionowana. Dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności następcy prawni strony wskazywali, że wyjazd miał miejsce jesienią w związku z leczeniem szpitalnym i rehabilitacją. Zauważyć trzeba, że w świetle § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 198) opuszczonym gospodarstwem rolnym było gospodarstwo, na którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Stwierdzić zaś należy, że motywy zachowania właściciela związane z zaniechaniem uprawiania ziemi, bądź też brakiem dbałości o przekazanie tego uprawnienia innym osobom, pozostawały bez wpływu na możliwość orzeczenia o przejęciu gospodarstwa. Z tego względu należało uznać za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W przedstawionej zatem sytuacji prawnej przyjęcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] kwietnia 1969 r. nie naruszała rażąco prawa, uprawniało Sąd I instancji do oddalenia skargi. Argumentacja skargi kasacyjnej nie zdołała zaś podważyć dokonanej przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.