I OSK 158/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 października 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 647/23 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 8 maja 2023 r. znak: SKO.41/1508/L/2023 w przedmiocie dodatku z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 31 października 2023 r. sygn. II SA/Lu 647/23 po rozpoznaniu skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 8 maja 2023 r., znak: SKO.41.1508/L/2023, w przedmiocie dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od wyroku złożył J. G. zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a." w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 2 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 44 § 2 kpa sprowadzające się do zaniechania analizy daty rzeczywistego odbioru decyzji organu pierwszej instancji i skutków tego odbioru dla zasadnego i terminowego zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, 2) art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 4 kpa poprzez nieprawidłową subsumpcję naruszonego przepisu art. 44 § 4 kpa i uznanie skutku doręczenie skutecznego decyzji organu I instancji na dzień 25 stycznia 2023r., gdy przeczą temu ujawnione okoliczności sprawy, w tym ocena stanu faktycznego i kwestii formalnych zaskarżonej decyzji dokonane przez organ I i II Instancji, a także potwierdzona data odbioru zaskarżonej decyzji przez skarżącego, Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie poniesionych przez niego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2026, poz. 143 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. W pierwszej kolejności należy poczynić uwagę porządkującą a mianowicie, że jakkolwiek uzasadnienie skargi kasacyjnej szeroko kwestionuje prawidłowość konstatacji Sądu pierwszej instancji co do daty oraz sposobu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to zarzuty skargi kasacyjnej nie obejmują wad ustaleń faktycznych. Skarga kasacyjna formułuje zarzuty wadliwej subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną, nie budując jednak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie samej procedury gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie przyjął zaistnienie przesłanek do uznania doręczenia za dokonane w trybie tzw. fikcji prawnej, podczas gdy przesyłka została finalnie fizycznie wydana adresatowi przez operatora pocztowego. W ocenie skarżącego, okoliczność faktycznego odbioru pisma winna niweczyć skutek domniemania doręczenia z upływem 14-dniowego terminu awizowania (w niniejszej sprawie datowanego na dzień 25 stycznia 2023 r.). Skarżący kasacyjnie upatruje nadto naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), wskazując na rzekome pominięcie przez Sąd pierwszej instancji daty widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i przyznanie nieuzasadnionego prymatu dacie wynikającej z doręczenia zastępczego nad datą rzeczywistego zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Niezasadnie jednak Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisu art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 44 § 2 k.p.a. Instytucja uregulowana w art. 44 k.p.a., oparta została na konstrukcji domniemania prawnego, które wywołuje skutek doręczenia z mocy samego prawa po spełnieniu ściśle określonych przesłanek proceduralnych. Sąd pierwszej instancji poddał procesowej weryfikacji kompletny materiał dowodowy i trafnie skonstatował, iż procedura awizowania przesyłki została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Jak wynika z akt sprawy, pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 11 stycznia 2023 r., zaś powtórne w dniu 19 stycznia 2023 r. Skoro termin przechowywania przesyłki wynosi 14 dni, to jego upływ nastąpił z dniem 25 stycznia 2023 r. i z tą też datą, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane. Argumentacja skarżącego kasacyjnie, jakoby Sąd pierwszej instancji zaniechał analizy daty rzeczywistego odbioru decyzji, nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Należy wyjaśnić, że późniejszy, fizyczny odbiór przesyłki, która została już skutecznie doręczona w trybie art. 44 § 4 k.p.a., pozostaje bez wpływu na byt prawny doręczenia zastępczego. Skutek ten następuje bowiem ex lege z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Próba podważenia tej zasady stanowi jedynie nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji i zmierza do niedopuszczalnej modyfikacji ustawowych reguł obliczania terminów procesowych. Niezasadnie też Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisu art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zatem uwzględnienie z urzędu wady skutkującej nieważnością decyzji organu odwoławczego. Skoro Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., to rozpoznanie takiego odwołania przez Kolegium stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. Powyższa konstatacja pozostaje zgodna z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym ze stanowiskiem przedstawionym w uchwale z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował środek określony w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., eliminując z obrotu prawnego decyzję dotkniętą wadą nieważności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.