I OSK 1738/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Marian Wolanin (sprawozdawca) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 161/23 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r. nr SKO-4160.284.2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej opłatę adiacencką oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 161/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., nr SKO-4160.284.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 października 2022 r., nr 1/W/2022, w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej opłatę adiacencką. W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku skarżący, będący radcą prawnym, zarzucił temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: (1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że: - treść rozstrzygnięcia (sentencji) decyzji nr 89/2017 z 26 października 2017 r. obejmowała wyłącznie ustalenie opłaty adiacenckiej i nie obejmowała wskazania konkretnego numeru rachunku bankowego, na który ta opłata miała zostać zapłacona; - informacja o numerze rachunku zawarta w treści rozstrzygnięcia ma jedynie charakter techniczny i porządkowy; a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że na skutek zmiany numeru rachunku bankowego Urzędu Miasta Łodzi, na który skarżący kasacyjnie winien uiścić opłatę adiacencką nie przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w decyzji; (2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że: - nie może dojść do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr 89/2017 z 26 października 2017 r., gdyż mimo, że leżałoby to w interesie strony to byłoby to sprzeczne z interesem społecznym; - stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr 89/2017 z 26 października 2017 r., byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W piśmie datowanym na 16 czerwca 2023 r. skarżący kasacyjnie w uzupełnieniu zarzutów kasacyjnych podniósł także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zasada trwałości decyzji administracyjnych może dotyczyć tylko rozstrzygnięcia (sentencji) decyzji nr 89/2017 z 26 października 2017 r. w zakresie obejmującym ustalenie opłaty adiacenckiej, a nie obejmuje ona rozstrzygnięcia (sentencji) dotyczącego numeru rachunku bankowego, na który opłata ta miałaby zostać zapłacona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 p.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 p.p.s.a. wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne. Skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek zaskarżenia, dlatego rozpoznanie zawartych w niej zarzutów jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały sformułowane w sposób odpowiadający ustawowym wymogom określonym w art. 174 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną należy oprzeć na zarzutach naruszenia prawa przez sąd I instancji. W rozpatrywanej sprawie WSA nie zastosował - powołanego w zarzutach skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd ten nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzutach skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 p.p.s.a. w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. W skardze kasacyjnej nie podważono zatem prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji powołanego art. 151 p.p.s.a. W tych okolicznościach jedynie zatem na marginesie należy wskazać, że naruszenie czy to art. 145 § 1 pkt 1, czy art. 151 p.p.s.a. mogłoby nastąpić jako efekt naruszenia przez sąd wojewódzki przepisów traktujących o zakresie ustaleń i ocen prawnych dokonywanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albo ocen w zakresie zastosowanego prawa materialnego. Takiego jednak zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Skarżący kasacyjnie przypisał bowiem naruszenia prawa organom administracji i w tym upatruje naruszenia przez Sąd, gdy tymczasem, zgodnie z art. 174 w zw. z art. 173 § 1 p.p.s.a., zarzuty kasacyjne należy sformułować przede wszystkim wobec orzeczenia sądu pierwszej instancji. Dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lub art. 151 p.p.s.a. konieczne jest zatem wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych w zakresie ustaleń i ocen prawnych, którym uchybiono w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czego w danym przypadku nie uczyniono. Sąd administracyjny kontroluje prawidłowość wydania decyzji administracyjnej przez pryzmat zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa proceduralnego. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej może być zatem przedmiotem zarzutu kasacyjnego wobec sądu I instancji przy wykazaniu, że sąd ten dokonał błędnej ich wykładni lub niewłaściwie je zastosował. Przepisy procedury administracyjnej normują bowiem postępowanie przed organami administracji, dlatego ich naruszenie przez sąd administracyjny może być oceniane jedynie w sposób określony w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisów procedury administracyjnej (tj. art. 162 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 pkt 5, art. 16 § 1 k.p.a.) w sposób wskazany w zarzutach kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania, skoro przepisy te nie normują postępowania przed tym Sądem. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, zatem jedynie ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wskazanie w sentencji decyzji, że określona w niej opłata adiacencka "płatna jest jednorazowo na konto Urzędu Miasta (...) nr rachunku (...). Obowiązek wnoszenia opłaty powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna, z zastrzeżeniem naliczenia odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia lub zwłoki w zapłacie." nie może być utożsamiane z merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie, gdyż stanowi jedynie pouczenie, klauzulę informacyjną, w jaki sposób, na jaki rachunek bankowy, w jakim terminie i pod jakim rygorem należy uiścić ustaloną w decyzji opłatę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.