I OSK 1792/21

Dnia 19 grudnia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Po 937/20 w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Po 937/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052) poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Poznańskiego z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji gruntów, pomimo, że ww. postanowienie oraz decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie przez Sąd wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym brak przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego i wyłącznie subiektywną ocenę okoliczności sprawy i istniejących dowodów, co w konsekwencji pozbawiło skarżącą możliwości ochrony swoich interesów, jako obywatela poprzez uznanie przez Sąd skargi od wyroku WSA, a uprzednio odwołania od zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji gruntów za niedopuszczalne; b) "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" w zw. z art. 8 k.p.a. przez prowadzenie przez organ postępowania w sprawie w sposób powodujący brak zaufania skarżącej, jako uczestnika do władzy publicznej, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji pozbawienie skarżącej możliwości ochrony swoich praw. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał skarżone orzeczenie; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy na okoliczności faktyczne i prawne poprzedzające wydanie zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie organ ewidencyjny Starosta Poznański dokonał w dniu 12 sierpnia 2020 r. w drodze czynności materialno-technicznej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie powierzchni działek ewidencyjnych położonych w obrębie [...], gmina [...], oznaczonych numerami [...], [...], [...]. Podstawą dokonania zmiany była dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i karograficznego 10 sierpnia 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: pkt 1 w drodze czynności materialno – technicznej na podstawie: wskazanych w lit. a do lit. h. Podstawa określona w lit. h jest następująca: "dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b". Zgodnie z § 49 ust. 1 rozporzadzenia Ministra Rozwoju Regionanego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (które wówczas obowiązywało), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia: pkt 4) właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 - w przypadku gdy zmiana została dokonana w trybie czynności materialno-technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dotyczyła: a) pola powierzchni działki ewidencyjnej, b) rodzaju lub pola powierzchni użytków gruntowych, c) głównej funkcji budynku, d) numeru działki ewidencyjnej. Starosta Poznański zawiadomieniem z dnia 28 września 2020 r. zawiadomił właścicielkę przedmiotowych działek o zmianach w danych ewidencyjnych, która wniosła odwołanie od powyższego zawiadomienia do organu II instancji. W takich okolicznościach Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowienim z dnia 26 października 2020 r. wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. P., podzielił stanowisko prawne organu, a w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił i przedstawił stan prawny dotyczący rozpoznawanej sprawy. W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Mając na uwadze przedmiot sporu w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W zarzucie dotyczącym naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie przez Sąd postanowienia organu II instancji z dnia 26 października 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Poznańskiego z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zawiadomienia o zmianie danych ewidencyjnych, pomimo, że postanowienie oraz decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 24 ust. 2b powołanej ustawy. Zarzut ten jest niezasadny, powołany art. 24 ust. 2 ustawy stanowi: "Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne". Natomiast powołany już wcześniej art. 24 ust. 2b ustawy stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencj gruntów i budynków następuje: pkt 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wymienionej: w lit. a do lit. h. Podstawa wymieniona w lit. h jest następująca: "dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b", pkt 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Powołany art. 24 ust. 2 stanowi ogólną zasadę, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, zaś w art. 24 ust. 3, ust. 4, ust. 5 określone zostały szczegółowe zasady udostępniania informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Należy jednak zaznaczyć, że zasada jawności informacji zawartych w operacie ewidencyjnym nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, stąd też zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 ustawy jest bezprzedmiotowy. Natmiast podstawa prawna aktualizacji i tryb w jakim jest dokonywana uregulowane są w art. 24 ust. 2b, który w pkt 1 w lit. a do lit. h określa w jakich przypadakch aktualizacja dokonywana jest w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast zgodnie z pkt 2 forma decyzji administracyjnej ma zastosowanie - w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c ustawy, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 24 ust. 2b ustawy jest niezasadny, albowiem organ dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że aktualizacja operatu ewidencyjnego w drodze czynności materialno-technicznej o której organ zawiadamia w trybie § 49 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie ma charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i nie służy na nią skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na marginesie sprawy zauważyć należy, że wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym w drodze czynności materialno-technicznej powoduje, że odwołanie do organu II instancji jest niedopuszczalne z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyli decyzji, ale to nie oznacza, że strona nie może podejmować innych kroków prawnych w związku z dokonaną zmianą. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 k.p.a. Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2020 r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a., w którym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, taka właśnie sytuacja wytępuje w niniejszej sprawie. Brak przedmiotu zaskarżenia czyli decyzji powoduje, że odwołanie jest niedopuszczalene. Zaznaczyć należy, że wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania, z przyczyn przedmiotowych, czyli brak decyzji z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania, organ II instancyjny nie jest uprawniony do merytorycznego wypowiadania się w sprawie w której odwołanie jest niedopuszczalne. Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia wskazanych przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 k.p.a. jest niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.