I OSK 2095/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 403/24 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023 r. nr KOA/5856/Pn/22 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną w całości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2024 r. I SA/Wa 403/24 oddalił skargę Województwa Mazowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej Kolegium) z dnia 6 grudnia 2023 r. nr KOA/5856/Pn/22 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości (k. 31, 37-43 akt sądowych). Skargę kasacyjną wniosło Województwo Mazowieckie (dalej Województwo, skarżący, skarżący kasacyjnie), zaskarżając wyrok I SA/Wa 403/24 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) przez jego niezastosowanie i bezpodstawne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta J. (dalej Burmistrz) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i postanowienie w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w związku z czym winny być wyeliminowane z obrotu prawnego; 2. art. 151 ppsa oraz art. 135 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta J. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i postanowienie w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w związku z czym winny być wyeliminowane z obrotu prawnego; 3. art. 151 ppsa oraz art. 135 w zw. z art. 107 § 1 i 3 oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie stwierdził naruszeń prawa przez Kolegium uznając, że podjęło ono wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, podczas gdy w sprawie brak jest ustalenia kto jest właścicielem działek nr [...] i [...] sąsiadujących z dzieloną działką, co jest niezbędne do stwierdzenia czy podział był dopuszczalny ze względu na zapewnienie działce [...] dostępu do drogi publicznej; 4. art. 141 § 4 ppsa polegające na wskazaniu w uzasadnieniu skarżonego wyroku innego stanu faktycznego, niż ten, który wynika z decyzji Burmistrza Miasta J. tj. wskazanie, że podział dokonany tą decyzją "prowadzi do wydzielenia jednej działki [...]" kiedy niewątpliwym jest, że decyzja zatwierdziła podział działki nr [...] na działki: [...], [...] i [...], co prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny, co w rezultacie uniemożliwia jego kontrolę instancyjną; II. prawa materialnego: 1. art. 93 ust. 1 i 2 [ustawy] z dnia 21 sierpnia 1997 r. (dalej ugn) przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że dopuszczalne jest zatwierdzenie podziału jako zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy jedynie część działki podlegającej podziałowi leży na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w rezultacie: a. niezastosowanie art. 94 ust. 1 i 4 ugn w sytuacji, gdy działka nr [...] znajdowała się w części na terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w rezultacie działki nr [...] i [...], których podział został zatwierdzony jako zgodny z planem, nie są nim objęte oraz brak było co do tych działek opinii dotyczącej spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ugn; b. niewłaściwe zastosowanie art. 93 ust. 3 ugn polegające na zastrzeżeniu na wypadek sprzedaży działki nr [...] dopełnienia warunku polegającego na ustanowieniu służebności gruntowej na działce nr [...], podczas gdy wydzielenie działki nr [...] doprowadziło, do sytuacji w której obie działki powstałe w wyniku podziału tj. nr [...] i [...] nie mają dostępu do drogi publicznej; 2. art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej udp) przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że działka nr [...] wydzielona pod drogę wojewódzką nr [...] nie stanowi pasa drogowego, co skutkowało dopuszczeniem możliwości ustanowienia na niej służebności gruntowej, kiedy nieruchomości drogowe nie mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi; 3. art. 98 ust. 1 ugn przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ów przepis ma zastosowanie w każdej sytuacji gdy celem podziału jest wydzielenie nieruchomości drogowych, a nie tylko w sytuacji gdy cel podziału jest inny a wydzielenie nieruchomości drogowych następuje obok niego. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta J. nr 132/2022 z dnia 2 listopada 2022 r. (dalej decyzja podziałowa); zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego; oświadczył, że zrzeka się rozprawy (k. 48-51v akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 zd. 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 ppsa i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 ppsa, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Stosownie do art. 193 zdanie drugie ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. W kontrolowanej sprawie to zarzuty materialnoprawne mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy. Zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej są tylko funkcją zarzutów materialnoprawnych. Z uwagi charakter zarzutów materialnoprawnych, winny one zostać rozpoznane łącznie. Podziału nieruchomości można dokonać, jeśli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. [...] (art. 93 ust. 1 zd. pierwsze stawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej ugn). Zgodność ta - w myśl art. 93 ust. 2 ugn - dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W niniejszej sprawie organy administracji i Sąd I instancji trafnie uznały, że wnioskowany sposób podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] w celu wydzielenia działki nr [...] pod drogę wojewódzką na podstawie art. 93 ust. 1 ugn, jest zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta J. z dnia 10 grudnia 2021 r. nr 374/VII/2021 [dalej Plan; ledwo 10 miesięcy przed wydaniem decyzji podziałowej - uw. NSA] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. dla terenu drogi wojewódzkiej nr [...], klasy drogi głównej ruchu przyśpieszonego, na obszarze którego usytuowana jest projektowana działka nr [...] o pow. 0,0980 ha. Na pozostałych częściach przedmiotowej nieruchomości, tj. projektowanych działkach nr [...] i [...] nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego; nie wydano wobec działek nr [...] i [...] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ani decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, przeto organy obu instancji co do działek nr [...] i [...] stosowały prawidłowo art. 93 ust. 1 zd. 2, art. 93 ust. 3, art. 94 ust. 1 pkt 1 i art. 98 ust. 1 ugn. W konsekwencji powyższego słusznie wydano decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości zgodnie z wnioskiem B.B i H.W. (dalej wnioskodawczynie) - współwłaścicielek nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...]. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą rady miasta w przewidzianej przez prawo procedurze, jest aktem prawa miejscowego, kształtującym sposób i warunki zagospodarowania terenu, stanowiącym w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je wydał. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest dopuszczalność wydzielenia nieruchomości drogowej na wniosek współwłaścicielek nieruchomości w celu wydzielenia działki przeznaczonej pod drogę [publiczną]. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że nie można pozbawiać zarządcy drogi kontroli dotyczącej przejmowania nieruchomości przeznaczonych pod drogi. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna [...] (art. 98 ust. 1 zd. pierwsze ugn). Sąd I instancji trafnie uznał, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że podział nieruchomości na 3 działki, w tym na działkę, która będzie wchodzić w skład drogi wojewódzkiej, prowadzi do wydzielenia jednej działki nr [...] przewidzianej w planie pod poszerzenie istniejącej drogi publicznej (art. 98 ust. 1 zd. 3 ugn). Pozostałe działki nr [...] i [...] w przedstawionym projekcie nie uległy podziałowi. W wyroku z 8.12.2004 r. OSK 854/04 NSA wskazał, że organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji w decyzji o lokalizacji w tym wypadku ulicy. [...] linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek. Pogląd ten odpowiednio znajduje zastosowanie do ustaleń planu miejscowego (art. 93 ust. 1 zd. 1 ugn), które prawidłowo zastosowały organy obu instancji. W wyniku prawidłowej realizacji postanowień Planu, powstały obie działki nr: [...] i [...], których konfiguracja przestrzenna, położenie i wielkość tak wydzielonych działek (odpowiednio: 0,1806 ha i 0,1657 ha), zapewnia możliwość ich zagospodarowania (M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2025, s. 468-470; 472-477, nb 3-5, 8-16). Organy prawidłowo nie dopatrzyły się - wobec braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - sprzeczności z przepisami odrębnymi. W takiej sytuacji wystarczała bowiem niesprzeczność podziału nieruchomości z przepisami odrębnymi. W kontrolowanej sprawie wszystkie trzy działki (nr [...], [...] i [...]) powstały skutkiem wykonania wiążących przepisów Planu miejscowego. Proponowanego przez wnioskodawczynie podziału nieruchomości można dokonać, bo w sprawie zachodziły pozytywne przesłanki, określone w art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 pkt 1 ugn. Analiza zapisów Planu w konfrontacji z mapami, w tym z mapą z projektowanym podziałem (k. 24 akt administracyjnych) wskazuje, że wydzielenie działki pod drogę publiczną stanowiło realizację postanowień Planu miejscowego, a działki nr [...] i [...] w sposób naturalny powstały w prawidłowej konfiguracji przestrzennej, położeniu i wielkości, zapewniających możliwość ich zagospodarowania skutkiem wyodrębnienia - zgodnie z Planem - działki drogowej. W doktrynie podkreśla się, że w art. 94 ust. 1 pkt 1 ugn ustawodawca wyraźnie wskazał na dokonywanie ewidencyjnego podziału nieruchomości z zachowaniem jego niesprzeczności z przepisami odrębnymi. Należy odróżnić tę kwestię od zachowania zgodności z przepisami odrębnymi. Nie chodzi o dopuszczalność podziału jedynie wtedy, gdy istnieją normy prawne zezwalające na jego przeprowadzenie, lecz wtedy, gdy nie ma norm prawnych stojących na przeszkodzie wydzieleniu działek gruntu w kształcie wnioskowanym przez właściciela nieruchomości. Znaczenie decydujące o dopuszczalności podziału nieruchomości ma określony przez wnioskodawcę cel podziału oraz zamierzone przeznaczenie działek powstałych w jego wyniku (wyrok WSA we Wrocławiu z 12.6.2008 r. II SA/Wr 111/08, aprobowany przez M. Wolanina - op. cit., s. 476-479, nb 14-16 do art. 94). Celem podziału jest wydzielenie nieruchomości pod drogę publiczną - zgodnie z przepisami obowiązującego na tym terenie Planu miejscowego. Wydzielenie prostokątnej działki nr [...] pod drogę publiczną, skutkowało wydzieleniem dwu kolejnych działek w kształcie rombów (nr [...] i [...]; każdej z nich o powierzchni większej niż działka drogowa), leżących po obu stronach działki nr [...]. To, czy prócz działki drogowej, wydzielone mogły być także inne działki, ich liczba, kształt i powierzchnia, zależało od konkretnego stanu faktycznego - konfiguracji działek: pierwotnej; następnie drogowej i pozostałych działek, powstałych w wyniku decyzji podziałowej. Łatwo sobie wyobrazić inne stany faktyczne, w których np. prócz drogowej, pozostałoby np. 5 małych działek, niezdatnych do zagospodarowania - z różnych stron działki drogowej. W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Brak jest podstaw prawnych, by właściciel nieruchomości z przyczyn faktycznych nie mógłby skutecznie wnieść wniosku o podział działki w warunkach art. 98 ust. 1 ugn. Zarzuty naruszenia art. 93 ust. 1 i 2, i art. 98 ust. 1 ugn (punkty II.1 i II.3 petitum skargi kasacyjnej) nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji trafnie przyjął, że "[...] trudna byłaby do przyjęcia koncepcja, że właściciel nieruchomości nie może, chcąc spełnić zadość, postanowieniom planu, skutecznie żądać wydzielenia drogi na potrzeby realizacji drogi publicznej [...]" (s. 5 akapit 8 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 403/24). Stanowiska Sądu I instancji nie podważa pogląd skarżącego kasacyjnie "że to podmiot publiczny odpowiedzialny za daną inwestycję dotyczącą miejsca czy czasu realizacji. Zwłaszcza, że ustawa [z dnia 10 kwietnia 2003 r.] o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie obliguje do przestrzegania zapisów wynikających z planów miejscowych, w tym w zakresie przebiegów przewidzianych w nich dróg" (s. 6 akapit 2 skargi kasacyjnej). W orzecznictwie wskazuje się, że art. 98 ust. 1 ugn jako jedyną przesłankę przejścia wydzielonej działki na własność województwa wymienia przeznaczenie działki pod drogę publiczną. [...] Przepis ten nie zawiera rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani nie uzależnia przejścia własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi. [...] w unormowaniu tym chodzi o zaliczenie działki wydzielonej pod drogę w stosunku do istniejącej już drogi o określonej kategorii (wyrok NSA z 26.1.2011 r. I OSK 459/10, aprobowany przez M. Wolanina - op. cit., s. 546, nb 6 do art. 98). W kontrolowanej sprawie działka nr [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona jest pod poszerzenie drogi klasy głównej ruchu przyspieszonego - publicznej drogi wojewódzkiej, spełniając przesłanki art. 98 ust. 1 zd. 3 ugn (niekwestionowane ustalenie Burmistrza w punkcie 2 tenoru decyzji z 2 listopada 2022 r.; k. 25 akt administracyjnych). W uzasadnieniu wyroku z 12 lipca 2024 r. I OSK 2626/23 (cbosa) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "[...] intencje, jakimi kierowali się wnioskodawcy podziału nieruchomości, są irrelewantne dla przesłanek stosowania normy prawa materialnego, będącej podstawą rozstrzygnięcia, co jest istotą tej sprawy. [...] Ze zdania pierwszego art. 93 ust. 1 ugn wynika, że "Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego." W niniejszej sprawie [kontrolowanej wyrokiem I OSK 2626/23] nikt nie zakwestionował zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym, czego potwierdzeniem jest postanowienie Burmistrza [...] z 24 marca 2022 r. Zgodnie [...] ze zdaniem pierwszym art. 98 ust. 1 ugn "Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne." W ocenie SKO i Sądu I instancji, ponieważ przejście własności na podmiot publiczny w powyższym trybie wiąże się z obowiązkiem wypłaty odszkodowania dla dotychczasowego właściciela nieruchomości (art. 98 ust. 3 ugn), to norma wynikająca z tych dwóch przepisów (art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 98 ust. 1 zdanie pierwsze ugn) winna być wykładana w ten sposób, że nieskuteczne musi być wnioskowanie o podział tylko w celu wydzielania drogi z dotychczasowej działki lub, innymi słowy, właściciel nie wnioskuje o podział nieruchomości wyłącznie w tym celu. Wydzielenie działek drogowych może nastąpić tylko "przy okazji" podziału dokonywanego w innym celu, gdyż w przeciwnym razie prowadzić to może do wydatków niezaplanowanych w budżecie odpowiedniego podmiotu publicznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za wykładnią prawa przyjętą przez SKO i Sąd I instancji [w sprawie kontrolowanej wyrokiem I OSK 2626/23] nie stoją też racje ekonomiczne związane ze skutkami podziału nieruchomości na wniosek, wynikającymi z art. 98 ust. 3 ugn. Nad skutkami takimi podmioty publiczne są bowiem w stanie panować, racjonalnie i odpowiedzialnie planując inwestycje drogowe. Plan miejscowy, w oparciu o który zatwierdzony został przez organ I instancji projekt podziału nieruchomości, został uchwalony w 2007 r. Z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w ówczesnym brzmieniu (art. 44, art. 39 ust. 3 pkt 3, art. 17 pkt 7 lit. a) wynika, że samorząd województwa miał pełną kontrolę nad tym, gdzie ma powstać droga o znaczeniu wojewódzkim i kiedy powinna zaistnieć w planie miejscowym. Z art. 44 ust. 1 upzp wynikało w szczególności (i podobnie jest obecnie), że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa wprowadza się do planu miejscowego po uprzednim uzgodnieniu terminu realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i warunków wprowadzenia ich do planu miejscowego. Nie jest więc tak, jak twierdzi SKO i Sąd I instancji [w sprawie kontrolowanej wyrokiem I OSK 2626/23], że właściwy organ publiczny nie może mieć kontroli nad ekonomicznymi skutkami podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela. Nie można [...] czynić zarzutu właścicielowi nieruchomości wnioskującemu o jej podział zgodny z planem miejscowym, że czyni użytek z prawa, które przysługuje mu zgodnie z ustawą, w oparciu o przesłanki, które z ustawy nie wynikają. Nie uzasadnia tego również żadna wykładnia systemowa (uzasadnienie wyroku I OSK 2626/23, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela). Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 645 ze zm., dalej udp). Istotnie - działka nr [...] stanowi pas drogowy, w którym będzie usytuowana droga wojewódzka po poszerzeniu o działkę nr [...]. Na działce nr [...] nie będzie możliwe ustanowienie służebności gruntowej. Jednakże naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Działka nr [...] będzie miała bowiem bezpośredni dostęp do poszerzone drogi publicznej. Działka nr [...] sama będzie wchodziła w skład drogi publicznej. Przed poszerzeniem działka [...] będzie mogła korzystać z drogi koniecznej przez działkę nr [...], która obecnie ma dostęp do drogi publicznej. W decyzji podziałowej Burmistrz prawidłowo zastrzegł dopełnienie warunku - przy zbywaniu na odrębną własność działki nr [...] należy zapewnić jej dostęp do drogi publicznej za pomocą służebności gruntowej pasem szer. 4,50 m przez działki [...] i [...] do czasu wybudowania drogi [...] (k. 25-24 kat administracyjnych). W myśl art. 93 ust. 3 ugn podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. W orzecznictwie i doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 93 ust. 3 w powiązaniu z art. 99 ugn określa konieczność zapewnienia wydzielonym działkom gruntu dostępu do drogi publiczne, ale dopiero w chwili wykonywania prawnego podziału nieruchomości. Ewidencyjny podział nieruchomości z zachowaniem warunku zapewnienia wydzielonym działkom gruntu dostępu do drogi publicznej oznacza, że wydzielone działki istnieją, ale można nimi zadysponować, zbywając na odrębną własność, tylko przy zachowaniu ustawowego warunku zapewnienia im dostępu do drogi publicznej w chwili zbycia (uchwała Sądu Najwyższego z 4.6.2009 r. III CZP 34/09; postanowienie SN z 24.4.2013 r. IV CSK 571/12; wyrok SN z 8.4.2016 r. I CSK 132/15, aprobowane przez M. Wolanina - op. cit., s. 448-450, nb 12 do art. 93). Podziałowi podlega działka nr [...] z obrębu [...] w celu wydzielenia działki nr [...] pod drogę wojewódzką. Nowo powstała działka nr [...] będzie właśnie drogą publiczną. Nieusprawiedliwione tym samym okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszeń prawa procesowego (pkt I.1-I.4 petitum skargi kasacyjnej). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi art. 141 § 4 ppsa i poddaje się kontroli kasacyjnej. Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę (art. 151 ppsa). Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.