I OSK 236/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Po 630/24 w sprawie ze skargi A..B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr SKO.442.1106.254.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od A. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 29 listopada 2024 r. (sygn. akt II SA/Po 630/24), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr SKO.442.1106.254.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy. Wnioskiem z dnia 2 listopada 2023 r., A. B. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – B.C.. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Burmistrz Miasta [...], decyzją z dnia 9 lipca 2024 r. nr ŚR.5202.54.1.2023, odmówił wnioskodawczyni przyznania w/w świadczenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że powodem odmowy uwzględnienia wspomnianego wniosku było niespełnienie w niniejszej sprawie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390., dalej jako: "u.ś.r."), a więc pobieranie przez wnioskodawczynię do dnia 31 grudnia 2024 r. renty z tytułu częściowej niezdolności. Dodatkowo zwrócono też uwagę, że wnioskodawczyni już nie sprawuje opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż matka jej zmarła w dniu 16 czerwca 2024 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, decyzją z dnia 12 sierpnia 2024 r., utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium podniosło, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż odwołująca się miała ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 31 grudnia 2024 r. W ocenie przy tym Kolegium, prawidłową była wykładnia prawa, zgodnie z którą nie było dopuszczalne pobieranie dwóch świadczeń jednocześnie: renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji przyjęło więc, że nawet ustalenie, że strona nie podejmowała lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie umożliwiało jej przyznania świadczenia, gdyż wsteczne zawieszenie przez stronę wypłaty renty nie było możliwe. Ponadto istotne też było, że matka odwołującej się zmarła w dniu 16 czerwca 2024 r. a wiec od tej daty brak było w ogóle przesłanki sprawowania nad nią opieki. Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.B., podnosząc zarzut naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i przyjęcie, że nie przysługiwało jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z posiadanym przez nią uprawnieniem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Skarżąca wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie wnosiło o jej oddalenie. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd I instancji wskazał, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. SK 2/17) orzekł, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś w pkt II, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten - jak wywodził Sąd - opublikowany został w dniu 8 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1257), w związku z czym co najmniej od dnia 9 stycznia 2020 r., w jego następstwie norma prawna zakodowana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, że zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń nie obejmuje sytuacji gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, przy czym - w myśl art. 190 ust. 3 Konstytucji - skutkiem prawnym stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją jest utrata mocy obowiązującej tego aktu. Sąd Wojewódzki podkreślał zatem, że z powszechnego charakteru wyroków Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż możliwość rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem derogowanego przepisu odnosi się zasadniczo do wszystkich spraw, w których niekonstytucyjny przepis był podstawą orzeczenia o prawach osób uprawnionych, bez względu na to, kto i w jakim trybie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim żądaniem. Na gruncie stanu faktycznego kontrolowanej sprawy nie jest przy tym konieczne czynienie rozważań dotyczących kwestii obowiązywania spornej regulacji w okresie pomiędzy ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a upływem wskazanego w nim terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej sprzecznej z Konstytucja regulacji. Konkludując, Sąd Wojewódzki wskazał, że wobec braku jakiegokolwiek innego przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w zakresie przysługiwania im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., uznać należało, iż osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 tej samej ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki stwierdził, że konieczne stało się ponowne rozpoznanie przez organ odwoławczy wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia z zastosowaniem wskazanej wykładni przepisów u.ś.r. przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż legitymowanie się przez skarżącą orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie zamyka jej drogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie. Zaskarżając wyrok w całości, organ zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), w brzmieniu wynikającym z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 tej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa tego przepisu przy uwzględnieniu treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. przemawia za uznaniem, iż nie mogą one uzyskać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy przysługuje im prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i prawo to nie zostanie na ich wniosek, w związku z wyborem świadczenia pielęgnacyjnego, zawieszone; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), w brzmieniu wynikającym z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w związku z zapadłym i należycie opublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, co najmniej od dnia 9 stycznia 2020 r. norma prawna zakodowana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a musi być odczytywana w ten sposób, że zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, przy uwzględnieniu treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 prowadzi do wniosku, iż norma prawna w nim zakodowana nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę zawiesi prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, gdyż dopiero w przypadku zawieszenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - i wyboru świadczenia pielęgnacyjnego - nie ma przeszkody prawnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), w brzmieniu wynikającym z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz zastosowanie i uznanie, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności podczas, gdy skarżąca legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 29 grudnia 2022 r., w którym ustalono, że jest ona częściowo niezdolna do pracy do 31 grudnia 2024 r., przy czym data powstania niezdolności do pracy to 1 sierpnia 2022 r., a takie orzeczenie nie jest równoważne - w myśl art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; II. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ odwoławczy jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego lub procesowego. Powołując powyższe zarzuty, skarżący organ wnosił o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania a poandto w każdym przypadku zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący organ oświadczył również, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Istota sporu determinowana zarzutami skargi kasacyjnej sprowadzała się do oceny, na jakich zasadach – wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 – przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi osoby niepełnosprawnej, który pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy w związku z tym przypomnieć, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei, stosownie do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do: emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I), oraz że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II). Podkreślenia jednak w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się na temat problematyki związanej ze skutkami ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego na tle wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.). Jedynie zatem dla przykładu wymienić w tym miejscu można wyroki z dnia: 22.11.2022r., I OSK 247/22; 7.06.2023r., I OSK 1413/22; 12.09.2024r., I OSK 2354/23; 27.05.25r., I OSK 1041/24; 25.06.25r., I OSK 1909/24; 28.10.2025r., I OSK 1939/24; 19.11.2025r., I OSK 2166/24; 16.12.25r., I OSK 2396/24; 9.01.2026r., I OSK 2429/24. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym wyrażone w tych wyrokach stanowisko. W związku z tym należy wyjaśnić, że w powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny zwracał przede wszystkim uwagę, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 2/17 jest wyrokiem zakresowym. Tego rodzaju wyroki są zaś charakteryzowane jako orzeczenia, w sentencji których Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, czasowym lub przedmiotowym) zakresie jego zastosowania. W przypadku wyroków zakresowych mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego (zob. T. Woś, Wyroki interpretacyjne i zakresowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Studia Iuridica Lublinensia" 2016, nr 3, s. 990). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze akt SK 2/17 dotyczy zakresu podmiotowego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., gdyż rozstrzyga o konstytucyjności przepisu w stosunku do określonej grupy podmiotów, której ten przepis dotyczy, a mianowicie osób, które sprawując opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, jednocześnie same mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby te mieszczą się więc w szerszej kategorii osób, którym przysługuje prawo do renty. Skutkiem wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu w zakresie podmiotowym jest zatem utrata mocy obowiązującej nie przez cały przepis, w pełnym zakresie jego obowiązywania, ale wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdzona została jego niezgodność z Konstytucją, w odniesieniu do wskazanej grupy podmiotów. Z tego powodu w piśmiennictwie dostrzega się, że wyroki zakresowe pociągają za sobą pewne komplikacje w procesie stosowania prawa, gdyż rozszczepianie regulacji prawnej w drodze orzeczenia niekonstytucyjności na część zgodną i niezgodną z Konstytucją narusza jej konstrukcję całościową i może jej nadać taki kształt, który jest całkowicie nieadekwatny do intencji prawodawcy (tak T. Woś, Wyroki interpretacyjne..., op. cit., s. 992). Taka sytuacja ma także miejsce w analizowanym przypadku. Podkreślenia zatem wymaga, że skoro w uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał wyraźnie zaznaczył, iż ze względu na konkretny charakter inicjującej postępowanie skargi konstytucyjnej, ocena konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. odnosi się tylko do zakresu, jaki dotyczy osoby wnoszącej skargę, czyli w jakim wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to oznaczało, że wyrok ten usunął z sytemu prawa tylko negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazaną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a przez co osoba taka mogła ubiegać się o to świadczenie. Ponieważ prawodawca pierwotnie - co do zasady - wykluczył w analizowanej ustawie osoby uprawnione do renty od możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, to z tego powodu ta regulacja prawna nie zawiera rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, stanowiących formę redystrybucji dochodu narodowego za pośrednictwem budżetu państwa. Trybunał Konstytucyjny, jako "prawodawca negatywny" takich rozwiązań wyrokiem wprowadzić zaś nie mógł, co jednak nie niweczy tego, że orzeczenie o niekonstytucyjności zakresowej w/w przepisu prowadzi do nowej sytuacji prawnej, pozbawionej kompleksowej regulacji, w szczególności odnoszącej się do warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z innym świadczeniem z zakresu szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. Okoliczność ta została jednak dostrzeżona przez TK w uzasadnieniu wyroku, w którym stwierdzono, że: "Trybunał dostrzega, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku skarżącej. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia". W związku z tym zauważyć należy, że pożądaną i optymalną reakcją na zmianę stanu prawnego, wywołaną omawianym wyrokiem TK, byłaby ingerencja ustawodawcy. Skoro jednak jej brak, istniejący stan prawny musiał przy rozpatrywaniu konkretnych spraw uwzględniać kontekst systemowy, w tym konstytucyjny i funkcjonalny. Zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku TK o sygn. akt SK 2/17, powinna zatem znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych, a uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty) i rezygnujący z zatrudnienia, mogli uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zasada ta zaś nakazywała przyjąć, że omawiany wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego była rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia rentowego. Tezę taką można przy tym odnaleźć również w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają". Innymi słowy, w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie powodował zniesienia zasady niepołączalności świadczeń obowiązującej w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bo - jak wskazywano to wyżej - Trybunał jako "prawodawca negatywny", wydając wspomniany wyrok, nie mógł wprowadzić rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu tego prawa z prawami do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego. Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. SK 2/17, nie pozwalała zatem na równoczesne pobieranie przez skarżącą świadczenia rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. W rezultacie stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, wykreowało jednocześnie (z dniem 9 stycznia 2020 r.) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok. W związku z powyższym, prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. – jednolicie przyjmowana w aktualnym orzecznictwie na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. - przemawiała za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zachodziła zatem konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251). W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostałaby przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W kontekście powyższego, uznać więc należało, że interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17), nie pozwalała na równoczesne pobieranie przez uczestniczkę postępowania świadczenia rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że z akt sprawy wynikało, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie - uchylając decyzją z dnia 22 marca 2024 r. pierwotną decyzję organu I instancji z dnia 29 grudnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wydaną na skutek rozpoznania jej wniosku z 2 listopada 2023 r. – wskazywało w motywach rozstrzygnięcia na obowiązek poinformowania skarżącej przez organ I instancji o możliwości złożenia przez nią wniosku o zwieszenie prawa do renty. W toku jednak ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji, matka skarżącej zmarła (16.06.2024r.). Okoliczność ta jest zaś o tyle istotna, że w dacie ponownego orzekania przez organ I instancji (a zatem i w dacie wydania zaskarżonej decyzji Kolegium), matka skarżącej już nie żyła a skarżąca nadal posiadała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, którą pobierała. W takiej zaś sytuacji, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres do śmierci matki, wymagałoby wstecznego zawieszenia renty, co jednak nie jest prawnie dopuszczalne. Z tych też względów, nie było celowym wzywanie skarżącej przez organ I instancji ponownie rozpoznający sprawę do wyboru jednego ze świadczeń. Z uwagi bowiem na śmierć matki, ewentualne zawieszenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozostawało już okolicznością irrelewantną dla rozpoznania wniosku, co słusznie zresztą podkreślało Kolegium w skardze kasacyjnej. Ze wskazanych wyżej przyczyn, brak było tym samym podstaw do uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Mając bowiem na uwadze wyżej przedstawioną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., uznać należało, iż w realiach rozpoznawanej sprawy, wystąpiła przesłanka negatywna przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Z tych też względów zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego wymienione w pkt I ppkt 1 i 2 skargi kasacyjnej, z tym jednak zastrzeżeniem, iż nie było trafne powoływanie wśród tych zarzutów (jak również w zarzucie z ppkt 3 i w zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów procesowych) jako wzorca kontroli art. 135 p.p.s.a. W rozpoznawanej bowiem sprawie Sąd Wojewódzki tego przepisu nie stosował. Z uwagi na powyższe rozważania, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 u.ś.r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności stracił na znaczniu. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to wskazać należy, iż był on chybiony. Sąd bowiem uchylił zaskarżoną decyzję tylko na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. a zatem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w ogóle nie stosował. Natomiast art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest skierowanym do organu odwoławczego przepisem blankietowym wskazującym na jedną z form rozstrzygnięcia, jaką organ ten może wydać. Biorąc jednak pod uwagę to, co wyżej zostało powiedziane, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była skuteczna i podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oparte na art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na charakter sprawy.