I OSK 2407/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 168/24 w sprawie ze skargi S.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3411/2023/23888 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od S.H. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 19 września 2024 r. (sygn. akt II SA/Gl 168/24), po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3411/2023/23888 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dna 5 października 2023 r. nr DŚR.5111.1107.2020.DN.DN.70342..19.WEJÓ. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia 31 lipca 2020 r. (zmienioną następnie decyzją tego samego organu z dnia 5 stycznia 2021 r. w zakresie wysokości świadczenia) - orzekając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem - W. H. w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., tj. do końca ważności orzeczenia z dnia 29 czerwca 2020 r. nr PZON.5411.127.2020.D, wydanego w przedmiocie niepełnosprawności dziecka. Następnie, w związku z wydłużeniem - na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej ustawa o COVID-19) - ważności ww. orzeczenia o niepełnosprawności, decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. nr DŚR. 5111.1107.2020.DM.DN.62764..17.JUGU, organ przedłużył skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 stycznia 2021 r. do upływu 60 dnia, licząc od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dniu 5 września 2023 r. organ I instancji pozyskał informację, że syn skarżącej legitymuje się nowym orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu 14 kwietnia 2023 r. nr PZON.5411.64.2023.127.2020.D. Wobec tego w dniu 6 września 2023 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 15 kwietnia do 31 sierpnia 2023 r. W wyniku zaś przeprowadzenia wspomnianego postępowania, decyzją z dnia 5 października 2023 r., Prezydent Miasta [...] uznał, że kwoty wypłacone skarżącej za okres od 15 kwietnia do 31 sierpnia 2023 r. w łącznej wysokości 11.142,90 zł z tytułu opieki nad synem - W. H. były nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi a w związku z tym organ zobowiązał skarżącą do zwrotu powyższych kwot wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez S. H., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium w całości podzieliło stanowisko organu I instancji, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna skarżącej w dniu 14 kwietnia 2023 r. spowodowało, iż decyzja z dnia 14 lipca 2021 r. wygasła z mocy prawa. Skarżąca utraciła więc prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż poprzednie orzeczenie z dnia 29 czerwca 2020 r. utraciło ważność, zgodnie z art. 15h ust. 1 ustawy o COVID- 19. Według Kolegium, w sprawie zaistniała zatem przesłanka nienależnie pobranych świadczeń z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., gdyż świadczenia pielęgnacyjne na syna skarżącej za powyższy okres zostały wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tych świadczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, S. H. wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wskazywała, że w okresie od 15 kwietnia do 31 sierpnia 2023 r. nadal istniały przesłanki do pobierania określonych świadczeń w tych samych wysokościach. Nie przedstawiając orzeczenia z dnia 14 kwietnia 2023 r. nie działała w złej wierze bo nie osiągnęła żadnej dodatkowej korzyści majątkowej. Skarżąca podnosiła m. in. także, że zaistniała sytuacja miała miejsce podczas trwania pandemii COVID-19 i w tym czasie znacznie utrudniony i ograniczony był kontakt z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2024 r. skarżąca, reprezentowana już przez profesjonalnego pełnomocnika wskazywała, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne i procesowe w zakresie uzasadniającym zastosowanie w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie "p.p.s.a"). Orzekając bowiem zgodnie z prawem o powinności zwrotu świadczenia rodzinnego, uznanego za nienależne, organ administracji winien koniecznie rozpoznać i wykazać stronie postępowania także przesłankę zastrzeżoną normą art. 30 ust. 2 pkt 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, a co w sprawie nie miało miejsca. Ponadto na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. pełnomocnik skarżącej podniósł zarzuty naruszenia: art. 30 ust 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd przytoczył treść art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie i wskazał, że jedną z przesłanek uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane, wymienioną w tym przepisie, jest przesłanka pouczenia strony o braku prawa do jego pobierania. Dokonując z kolei analizy zastosowanego w sprawie pouczenia, zawartego w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lipca 2021 r., wydanej na podstawie art. 15h ustawy COVID-19, Sąd I instancji stwierdził, że co prawda skarżąca została pouczona o konieczności poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jednak orzekające w sprawie organy obydwu instancji nie dostrzegły, że tak nałożony na stronę obowiązek informacyjny nie zawierał jednak pouczenia o utracie prawa do pobierania świadczenia. Z przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powołanego przez organ I instancji w ww. decyzji jako źródło obowiązku informacyjnego wynika bowiem, jak zauważył Sąd, że świadczeniobiorca ma obowiązek informowania organu m.in. o "innych zmianach", ale jedynie takich, które mają wpływ na prawo do świadczenia. Tymczasem nowe orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej pozostawało bez wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż potwierdzało, że W. H. nadal pozostaje niepełnosprawnym, a tym samym skarżąca spełniała przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto, zdaniem Sądu, dla oceny, czy został spełniony warunek pouczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, konieczne jest uwzględnienie celu tej regulacji prawnej. Wprowadzając powyższy warunek, ustawodawca zmierzał bowiem do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, iż świadczenie im nie przysługuje. Pouczenie, o którym mowa w ww. przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych, to zatem – jak kontynuował Sąd - tylko takie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego, można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego. W takiej sytuacji niezbędne było zatem, zdaniem Sądu, dokonanie przez organ oceny, czy zasadnie skarżąca mogła wnioskować, że wydanie nowego orzeczenia, którym nie zmieniono ustaleń w zakresie niepełnosprawności syna, nie stanowi zmiany mającej wpływ na prawo do pobieranego świadczenia, tym bardziej, że na powyższe wskazywała sama skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Z uwagi na treść pouczenia nie można było więc przyjąć, że skarżąca w niniejszej sprawie otrzymała jasną informację o skutkach, jakie – w odniesieniu do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - niesie za sobą uzyskanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna. W konsekwencji Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie zbadały w sposób prawidłowy, czy zachodziła w tym przypadku sytuacja świadomego działania skarżącej, stanowiąca następstwo prawidłowego pouczenia ją przez organ o skutkach zaniechania poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna. Organy nie rozważyły kwestii, czy w istocie skarżąca przedmiotowe świadczenie nienależnie pobrała oraz nie odniosły się do kwestii oceny świadomości co do konsekwencji związanych z zaniechaniem poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna. Ponadto nie zwróciły też uwagi na zawarte w decyzjach pouczenia, ani nie oceniły, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z winy skarżącej i w rezultacie, czy świadczenie to miało charakter świadczenia nienależnego. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że syn skarżącej był i nadal jest osobą niepełnosprawną, a zatem w jej sytuacji faktycznej i prawnej nie zmieniło się nic. Trudno było wobec tego podzielić stanowisko, że w takiej sytuacji brak przedłożenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności mógł skutkować tak negatywnymi następstwami (finansowymi) po stronie rodzica. Rozwiązanie takie było sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażonej w Konstytucji RP. Ostatecznie Sąd stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, to z kolei spowodowało naruszenie art. 80 k.p.a. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach - w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a. -poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób kompleksowy i nie wykazano istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy, a jednocześnie materiał dowodowy wskazwał, że brak było uchybień stwierdzonych przez Sąd, które miałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, skarżący kasacyjnie organ wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kolegium oświadczyło również, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. H. wnosiła o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administarcyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1634 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną należało uznać za skuteczną. Zasadnie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, gdyż nie zbadały, czy skarżąca została prawidłowowo pouczona o skutkach zaniechania poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna a tym samym nie odniosły się do kwestii świadomości i winy skarżącej co do konsekwencji tego zaniechania, było bowiem błędne. Odniesienie się do powyższej kwestii wymaga przypomnienia, że zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wyznaczały przesłanki prawa materialnego a mianowicie przesłanki wskazane w art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r."). Po myśli tego przepisu, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust.1). Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się zaś m. in. świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (ust. 2 pkt 1). Cytowany przepis zawiera upoważnienie ustawowe dla organów administracji do wydawania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych pod warunkami, określonymi w tym przepisie. Oznacza to, że w wypadku wypełnienia wszystkich przesłanek, zawartych we wspomnianym wyżej przepisie, organ administracji może wydać decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Ponadto wyjaśnić należy, że powyższy przepis obejmuje definicję ustawową pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego", zgodnie z którą za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne, wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (art. 30 ust. 2 pkt 1). Z powołanego przepisu wynika zatem, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie. Niewątpliwie więc słusznie zwracał uwagę Sąd I instancji, że przesłanki wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy odwołują się do świadomości świadczeniobiorcy czyli do jego winy w ujęciu subiektywnym. Dlatego też w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ww. przepis, organy administracji zobowiązane są ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego. Tym niemniej nie można jednak zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, iż powyższa kwestia nie została dostatecznie przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie wyjaśniona. Jak wynikało z akt administracyjnych, skarżącej - na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 lipca 2020 r. - zostało przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., tj. do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności ww. dziecka z dnia 29 czerwca 2020 r. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją tego samego organu z dnia 5 stycznia 2021 r. poprzez zwiększenie wysokości przyznanego świadczenia. Obie decyzje zawierały przy tym stosowne pouczenie o wynikającej z art. 25 ust. 1 u.ś.r. konieczności niezwłocznego poinformowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Z takim pouczeniem skarżąca zapoznała się również już wcześniej, składając wniosek o przyznanie świadczenia na stosownym formularzu. Następnie, kolejną decyzją z dnia 14 lipca 2021 r., Prezydent Miasta [...] ponownie zmienił decyzję z dnia 31 lipca 2020 r. (zmienioną uprzednio decyzją z dnia 5 stycznia 2021 r.) w ten sposób, że: 1. uchylił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem w okresie od 21.01.01 -21.06.30 w kwocie 1971,00 zł miesięcznie oraz 2. przyznał prawo do tego świadczenia w okresie od 2021.01.01 w kwocie 1971,00 zł miesięcznie do 60. dnia od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił dokładnie, że okres przyznania świadczenia uległ zmianie z uwagi na przedłużenie okresu obowiązywania posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności, które nastąpiło z kolei na podstawie art. 15h ustawy o COVID-19, w związku z wprowadzaniem na terenie kraju stanu epidemii wywołanego wirusem SarS-CoV-2. W dalszej kolejności organ przytoczył treść ustępu 1 ww. przepisu, który stanowił, że z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: 1) upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; 2) upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Poza tym w pouczeniu pogrubionym drukiem zawarto zaś informację, że w przypadku uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności przed datą wskazaną w rozstrzygnięciu należy niezwłocznie o tym fakcie zawiadomić organ wypłacający świadczenie. Ponadto po raz kolejny wskazano także na obowiązek informacyjny, wynikający z art. 25 ust. 1 u.ś.r. i wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 30 u.ś.r., nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi. Mając powyższe na uwadze, trudno więc zgodzić się z Sądem I instancji, że zawarte w ww. decyzji pouczenia były niewystarczające, aby spowodować u skarżącej zaistnienie świadomości, iż pobierane przez nią świadczenie po wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna będzie świadczeniem nienależnie pobranym, a które skarżąca będzie musiała zwrócić. Przede wszystkim bowiem wskazać w tym miejscu należy, że w ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lipca 2021 r., w sposób szczegółowy odniesiono się do okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. W sentencji decyzji wyraźnie zakreślono czasookres, na jaki wydłużono przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla syna skarżącej. Już sama zatem treść sentencji decyzji (a nie tylko pouczenie) zawierała informację o "okolicznościach" utraty prawa do pobierania świadczenia. Świadczenie zostało bowiem przyznane (cyt.): "(...) jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". W treści uzasadnienia przywołano dodatkowo art. 15h ust. 1 ustawy COVID i wyjaśniono, z jakich przyczyn przepis ten znalazł zastosowanie w sprawie i jakie są tego konsekwencje. Natomiast samo pouczenie jednoznacznie wskazywało na obowiązek: niezwłocznego przekazania nowego orzeczenia o niepełnosprawności (czego, co istotne skarżąca nie uczyniła) oraz zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Skoro więc zarówno z sentencji ww. decyzji, jak i pouczeń zawartych w tej decyzji, jasno wynikało do jakiej daty (zdarzenia) ważność poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności została przedłużona a zatem do jakiej daty – na mocy tej konkretnej ww. decyzji - skarżąca będzie mogła pobierać przyznane jej wcześniej świadczenie, to - w ocenie składu orzekającego - przeciętny człowiek, kierujący się podstawowymi zasadami logiki, nie powinien mieć w takiej sytuacji wątpliwości, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności oznaczać będzie, iż wygaśnie przedłużone ww. decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. przyznane wcześniej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego a w konsekwencji, że brak już będzie podstaw do pobierania tego świadczenia. Zakres pouczeń, jak i treść całej decyzji z dnia 14 lipca 2021 r. pozwalały zatem na przyjęcie, że przede wszystkim skarżąca miała świadomość, iż jej obowiązkiem było poinformowanie organu o uzyskaniu nowego orzeczenia a co za tym idzie, że była ona świadoma również konsekwencji, jakie niosło za sobą niewywiązanie się z tego obowiązku, tj. utraty prawa do dalszego pobierania świadczenia na podstawie dotychczasowej decyzji. Skład orzekający nie podziela także twierdzeń Sądu I instancji, że istotne znaczenie dla niniejszej sprawy miała również okoliczność, iż syn skarżącej był i jest nadal osobą niepełnosprawną, a co oznaczało, że w sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej nic się nie zmieniło i nadal przysługiwało jej świadczenie pielęgnacyjne na syna. Skoro bowiem przepisy prawa (art. 17 u.ś.r.) przewidywały, że jednym z obligatoryjnych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to legitymowanie się przez taką osobę orzeczeniem czasowym (tj. wydanym na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 19997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych) oznaczało, że z końcem ważności takiego orzeczenia wygasało prawo do pobierania przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego (w niniejszej sprawie tak orzeczono w "pierwotnej" decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 lipca 2020 r. przyznającej skarżącej świadczenie w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. tj. w okresie ważności orzeczenia syna o znacznym stopniu niepełnosprawności). Przyznanie świadczenia na kolejny okres wymagało zatem przedstawienia organom nowego (aktualnego) orzeczenia o niepełnosprawność. Okoliczność, że osoba wymagająca opieki pozostawała nadal niepełnosprawna nie powodowała zatem sama w sobie automatyzmu w przyznaniu świadczenia na kolejny okres. Wymóg legitymowania się przez osobę wymagającą opieki ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności jest bowiem wymogiem ustawowym i dotyczy wszystkich uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ - stwierdzając brak legitymowania się przez podopiecznego ważnym orzeczeniem i z tej przyczyny odmawiając wnioskodawcy przyznania świadczenia (lub - tak jak w niniejszej sprawie - orzekając o świadczeniu nienależnie pobranym) działa zatem na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Nie można w tej sytuacji zgodzić się więc z Sądem I instancji, iż takie działanie organu - jako pociągające za sobą negatywne skutki finansowe dla strony - jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej. Konkludując, stwierdzić należy, iż Sąd Wojewódzki błędnie zarzucił organom administracji niewystarczające zbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym czy w sprawie zachodziła sytuacja świadomego działania skarżącej stanowiąca następstwo prawidłowego pouczenia przez organy o skutkach zaniechania poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia. W ocenie składu orzekającego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazywała bowiem ponad wszelką wątpliwość, że strona pobierała świadczenie, nie będąc do tego uprawniona. Była przy tym kilkakrotnie i to precyzyjnie pouczana o konieczności informowania organów o zmianach mających wpływ na przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, znała także treść decyzji, w której orzeczono o przedłużeniu prawa do pobieranego świadczenia do czasu wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna i treść pouczeń zawartych w tej decyzji a mimo to nie złożyła nowego wniosku o przyznanie prawa do świadczenia, lecz pobierała środki przy braku ku temu podstaw prawnych. Niewątpliwie zatem, zebrany w sprawie materiał dowody był kompletny i pozwalający jednocześnie na jednoznacznie stwierdzenie, że w tym przypadku zostały spełnione wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. przesłanki do wydania decyzji o uznaniu, iż kwoty wypłacone skarżącej za okres od 15 kwietnia do 31 sierpnia 2023 r. w łącznej wysokości 11.142,90 zł z tytułu opieki nad synem W. H. były nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi. Brak było tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z 5 października 2023 r. Z tych też przyczyn, jak wskazano to wyżej, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a. był usprawiedliwiony. Wprawdzie też istotne znaczenie miały w tym przypadku ustalenia faktyczne, jednak z uwagi na poczynione wyżej rozważania, które odnosiły się również do przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. uznać należało, że istota sprawy została w tym przypadku dostatecznie wyjaśniona. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. - uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oparte na art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na charakter sprawy.