I OSK 365/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1753/22 w sprawie ze skargi D.K. i S.G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji i punkcie II sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce nazwiska strony skarżącej "K.1" wpisuje "K.", 2. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2022 r., IV SA/Wa 1753/22 w sprawie ze skargi D. K. i Ś. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I.) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sadowego (pkt II.). Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Ś. G. oraz D. K., następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości, wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 1980 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wiceprezydenta Miasta Z. z dnia [...] maja 1980 r. znak [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o powierzchni 6.041 m2 położonej w Z. przy ul. [...], stanowiącej działki nr [...] i nr [...], stanowiącej własność S. i J. małżonków G. Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wiceprezydenta Miasta Z. z dnia [...] maja 1980 r. znak [...]. Wnioskodawcy postępowania nieważnościowego wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Minister Rozwoju i Technologii ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzją własną i umorzył postępowanie w sprawie. Organ wskazał, że w sprawie zachodzi przeszkoda formalna do prowadzenia postępowania nadzorczego, wynikająca z art. 158 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491), dalej jako "ustawa nowelizująca", skutkująca bezprzedmiotowością tego postępowania i koniecznością zreformowania decyzji z dnia [...] września 2021 r. przez jej uchylenie i umorzenie postępowania nadzorczego. Organ uznał, że znajdujące się w aktach dowody świadczą o tym, że ww. ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 1980 r. doręczona została stronom przed dniem [...] lipca 1980 r., zaś decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...] zmieniająca ww. decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 1980 r., doręczona została stronom najpóźniej w dniu 18 września 1980 r. Pozwala to uznać, że najpóźniej z dniem 19 września 2010 r. w niniejszej sprawie upłynął trzydziestoletni termin od dnia ogłoszenia decyzji, przewidziany w art. 158 § 3 k.p.a. Tymczasem wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 1980 r. złożony został przez Ś. G. i D. K. pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., które wpłynęło do organu [...] lutego 2020 r. W ocenie organu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] czerwca 1980 r. stało się w tej sytuacji bezprzedmiotowe. Na gruncie art. 158 § 3 k.p.a. niedopuszczalne jest bowiem wydawanie, po dniu 15 września 2021 r., rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności po upływie terminu 30 lat. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie art. 2, art. 45 art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Nadto, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a. wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22, o zgodności z Konstytucją RP przepisu art 2 ust 2 ustawy nowelizujące. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2022 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art.127 § 3 i art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, przez niezasadne zastosowanie tych przepisów w sprawie, co miało istotny wpływ na jej wynik sprawy przez zaniechanie Ministra, z naruszeniem art.7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 127 § 3 w związku z art. 158 § 2 k.p.a., ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju i Technologii w zakresie wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, czy zachodzą w niej przesłanki do stwierdzenia wydania orzeczenia wywłaszczeniowego z naruszeniem prawa (art.158 § 2 k.p.a.). Zdaniem Sądu I instancji wadliwie uznał Minister, iż do postępowania nadzorczego wszczętego na wniosek skarżących przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, tj. przed 16 września 2021 r., znajduje zastosowanie art. 158 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, skutkującą koniecznością uznania tego postępowania za bezprzedmiotowe i w efekcie jego umorzenia. Sąd wskazał, że zestawienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej uprawnia do sformułowania jednoznacznego wniosku, iż zamysłem ustawodawcy było poddanie, na zasadzie wyłączności, kwestii bytu prawnego postępowania nadzorczego, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, działaniu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, mającego w oczywisty sposób charakter szczególnego uregulowania intertemporalnego, odnoszącego się wyłącznie do tego zagadnienia. Przepis ten stanowi, iż postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Z akt sprawy wynika, iż wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia wywłaszczeniowego, złożony przed 16 września 2021 r. wpłynął do organu po upływie czterdziestu lat od dnia ogłoszenia tego orzeczenia. Na gruncie powyższych regulacji prawnych – co do zasady – nie można było przyjąć, tak jak to uczynił organ, iż kwestia skutków, jaki na byt prawny postępowania nadzorczego wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wywiera upływ przed 16 września 2021 r. trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, mogłaby być równoległym przedmiotem regulacji art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej w związku z art. 158 § 3 k.p.a. Powyższe byłoby równoznaczne z niedopuszczalnym pokrywaniem się przedmiotów regulacji dwóch przepisów prawa (w tym przypadku dwóch przepisów intertemporalnych). Oznacza to, iż ww. zagadnienie mogło być oceniane przez organ wyłącznie w świetle art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, przy czym wykładnia tego przepisu winna być dokonywana zgodnie z dyrektywami wykładni prokonstytucyjnej. Tego rodzaju wykładnia prowadzi natomiast do wniosku, iż w niniejszej sprawie należało odstąpić od jego zastosowania. Zdaniem Sądu I instancji, organ rozpatrujący na wniosek skarżących sprawę ponownie winien był przyjąć, iż w sprawie brak jest przeszkód do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1980 r., pomimo iż zostało ono wszczęte na wniosek skarżących już po upływie terminu wskazanego w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Organ winien był zatem wszczęte postępowanie nadzorcze prowadzić, pomimo wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej i wniosek ten rozpoznać co do istoty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Rozwoju i Technologii, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. prawa materialnego tj.: a) art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawach będących w toku w dniu 15 września 2021 r., w których wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony został po ponad 30 latach od doręczenia kwestionowanej decyzji, a także niedostrzeżeniu, iż przepis ten jest jednoznaczny i nie wymaga wykładni, co czyni wykładnię tego przepisu niedopuszczalną; b) art. 8 ust. 2 w związku z art. 184 Konstytucji RP oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art 6 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu wynikającej z tych przepisów normy prawnej, która nie uprawnia sądów administracyjnych do dokonywania wykładni prokonstytucyjnej przepisów rangi ustawowej, zmierzającej do ich wyeliminowania z porządku prawnego (braku możliwości zastosowania), a do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, w zakresie określonym w ustawach; c) art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust 2 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej jest niezgodny z Konstytucją RP, w sytuacji gdy Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę nie posiada kompetencji do dokonywania wykładni prokonstytucyjnej przepisów rangi ustawowej, zmierzającej do ich wyeliminowania z porządku prawnego (braku możliwości zastosowania); 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U.2019.2393 ze zm.), dalej jako "u.TK", w związku z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP przez przekroczenie zakresu kompetencji przyznanych sądom administracyjnym przez ustawodawcę i ustrojodawcę, a w konsekwencji nieuprawnione wkroczenie w kompetencje zastrzeżone dla Trybunału Konstytucyjnego, co przejawia się w dokonaniu ipso facto derogacji przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jako niezgodnego z Konstytucją RP, pod pozorem dokonania wykładni "prokonstytucyjnej" tego przepisu; b) art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez przekroczenie granic sprawy, co przejawiło się w dokonaniu wykładni prokonstytucyjnej art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej, zmierzającej do jego wyeliminowania z porządku prawnego (braku możliwości zastosowania); c) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia wiążącej organ oceny prawnej, nieuwzględniającej charakteru danej sprawy, a która to ocena może mieć wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie organu; d) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez brak zrozumiałego i spójnego sformułowania argumentacji Sądu w uzasadnieniu skarżonego wyroku oraz sformułowanie lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia oceny o możliwości dokonywania przez sąd administracyjny rozpoznający konkretną sprawę, wykładni prokonstytucyjnej przepisu rangi ustawowej zmierzającej do jego wyeliminowania z porządku prawnego, a także sformułowanie lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia oceny, zgodnie z którą art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej nie może być zastosowany w przedmiotowej sprawie, zgodnie z ww. wykładnią prokonstytucyjną tego przepisu; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej przez jego zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym, w którym przepis ten nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 151 p.p.s.a., a w rezultacie uchylenie zaskarżonej decyzji w stanie faktycznym i prawnym, w którym skarga powinna być oddalona, co miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie ww. zarzutów organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. K. i Ś. G. wnieśli o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych wypada stwierdzić, iż przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jakkolwiek w takiej sytuacji zasadą winno być rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, to jednak z uwagi na to, iż zarzuty kasacyjne podniesione w ramach podstawy zaskarżenia z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. są następstwem wyniku wykładni przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej i przyjętego wyniku rozumienia powyższego przepisu, ocenę zasadności kasacji wypada rozpocząć od zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wynik tej oceny zasadniczo oddziaływać będzie na zasadność zarzutów naruszenia przepisów procesowych. Stanowiący podstawę prawną decyzji o umorzeniu postępowania przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed dniem 16 września 2021 r., ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Analiza treści ww. przepisu wskazuje, że umorzenie postępowania z mocy prawa obwarowane jest koniecznością spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem sprawy jest stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia. Po drugie, postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia. Po trzecie zaś, wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej ostateczną decyzją lub postanowieniem. W razie ziszczenia się powyższych przesłanek organ zobowiązany jest wydać decyzję umarzająca postępowania, dla której formalną podstawę stanowi art. 105 k.p.a. Dla prawidłowego zrozumienia art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej konieczne jest zaakcentowanie, iż celem regulacji prawnej ustawy nowelizującej pozostaje wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., P 46/13. Wyrokiem tym Trybunał stwierdził niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W motywach powyższego orzeczenia Trybunał wskazał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie prawo lub ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście Trybunał zaznaczył, że określając przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania ustawodawca powinien wziąć pod uwagę całość zasad mieszczących się w klauzuli państwa prawnego, którą przewiduje art. 2 Konstytucji RP. Z kolei odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej, do których należy również możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał dostrzegł również, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału, obowiązkiem ustawodawcy jest kształtowanie regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu, wraz z upływem czasu, stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna. Taka zaś pozorność wystąpiłaby nie tylko wtedy gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale także wówczas gdyby ograniczenia te nie były wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać nieograniczoną w czasie możliwość wzruszania aktu, na podstawie którego strona nabyła prawo lub ekspektatywę. W konsekwencji zmian prawnych wprowadzonych ustawą nowelizującą , nie ma obecnie możliwości zakończenia merytorycznym rozstrzygnięciem spraw o stwierdzenie nieważności będących w toku. Niemożność ta wynika wyraźnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który zakłada umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W kwestii zgodności zastosowania art. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją RP, Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się, potwierdzając wyniki wykładni powyższej regulacji prawnej pozostające w zgodzie z wartościami konstytucyjnymi (vide: wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2023 r., I OSK 1827/22; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2024 r., I OSK 2052/22; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r., I OSK 2074/22; wyrok NSA z dnia 5 marca 2024 r., I OSK 2214/22; wyrok NSA z dnia 12 marca 2024 r., I OSK 2499/20; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2024 r., I OSK 2282/22; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2024 r., I OSK 2298/22; wyrok NSA z dnia 3 maja 2024 r., I OSK 2215/22; wyrok NSA z dnia 7 maja 2024 r., I OSK 2475/22; wyrok NSA z dnia 16 maja 2024 r., I OSK 57/23, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyższe zapatrywanie. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie uznawał, że jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu – wraz z upływem czasu – stanu niepewności, został wywiedziony z klauzuli zawartej w art. 2 Konstytucji RP, a potrzeba ustanowienia przedawnienia – z zasady bezpieczeństwa prawnego (vide: wyrok TK z dnia 19 czerwca 2012 r., P 41/10, OTK ZU nr 6/A/2012/65). Trybunał stwierdził również, że prawomocność jest sama w sobie wartością konstytucyjną, a ochrona prawomocności ma zakotwiczenie w art. 7 Konstytucji RP, tj. w zasadzie praworządności (vide: wyrok TK z dnia 24 października 2007 r., SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007/108). Trybunał za niezbędne uznaje ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę (vide: wyrok TK z dnia 28 lutego 2012 r., K 5/11, OTK ZU nr 2/A/2012/16). Trybunał wskazywał także, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenie terminów zaskarżenia prawomocnych decyzji administracyjnych jest uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego (vide: wyrok TK z dnia 22 lutego 2000 r., SK 13/98). Trybunał wskazał też, że ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, oraz ze względu na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także z uwagi na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie (vide: wyrok TK z dnia 15 maja 2000 r., SK 29/99). W tą linię orzeczniczą wpisują się także wyroki Trybunału dotyczące oceny zgodności z Konstytucją art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U.1998.133.872 ze zm.). Trybunał przesądził wówczas, że art. 73 ust. 4 ww. ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Trybunał podkreślił wówczas, że kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją w wyroku Trybunału z dnia 20 lipca 2004 r., SK 11/02, zgodnie z którym art. 73 ust. 4 ustawy nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Skoro ustawodawca zdecydował, że wywłaszczenie nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania odszkodowania w zakreślonym przez prawo terminie. Wystąpienie z żądaniem odszkodowania nie było uzależnione od uprzedniego wydania decyzji, o której stanowił art. 73 ust. 3 tej ustawy. Zgłoszenie wniosku w określonym przez ustawę okresie było wystarczającą czynnością, by uzyskać prawo do odszkodowania za wywłaszczenie. Oznacza to, że z upływem ustawowego terminu strona traci możliwość dochodzenia przysługujących jej uprawnień do zgłoszenia żądania bez względu na okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku, nawet jeżeli są to zdarzenia niezależne od strony (vide: wyrok TK z dnia 19 maja 2011 r., K 20/09; wyrok TK z dnia 15 września 2009 r., P 33/07; wyrok TK z dnia 20 lipca 2004 r., SK 11/02; wyrok TK z dnia 15 września 2009 r., P 33/07). Z wyżej poczynionych rozważań wynika, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia czasowego w dochodzeniu prawa nie nasuwa zastrzeżeń co do zgodności tej regulacji z Konstytucją RP. Jakkolwiek w odniesieniu do umorzenia spraw będących w toku należy rozważać element zaskoczenia obywatela wprowadzeniem przez ustawodawcę nowych regulacji prawnych, to jednak wypada zaakcentować, że zasady bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa i stabilności stosunków prawnych, które wyprowadzane są z klauzuli państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP, nie mają charakteru bezwzględnego i dopuszczalne są od nich wyjątki (vide: wyrok TK z dnia 10 czerwca 2020 r., K 11/18; wyrok TSUE z dnia 26 kwietnia 2005 r., C-376/02). Również ustawodawca dopuszcza takie wyjątki, stanowiąc w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz.U.2019.1461 ze zm.) o możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Odstąpienie od ww. zasad przemawiające za retroaktywnością regulacji prawnych zawartych w ustawie może być uzasadnione koniecznością poszanowania innych wartości i zasad konstytucyjnych. Nie można także zgodzić się, że regulacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowi zaskoczenie obywatela działalnością ustawodawcy, skoro stanowi ona wyczekiwane od wielu lat wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., P 46/13. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego domagania się stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego należycie przygotowane podłoże, a dodatkowo była konieczna i oczekiwana w związku z ww. wyrokiem Trybunału z dnia 12 maja 2015 r. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Służy zatem ochronie interesu publicznego, w tym interesu Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły prawa, przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło (vide: uchwała SN z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43). Przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej zakreśla termin, z upływem którego podmiot prawa traci określone roszczenie. Termin ten pozostaje zsynchronizowany z innymi regulacjami prawnymi, które przewidują 30 letni okres jako maksymalny termin przedawnienia (dochodzenia) roszczeń. Tak określony termin uznać należy za wystraczająco długi aby skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Skoro w tak długim czasie jednostka nie korzystała z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa (vide: wyrok NSA z dnia 16 maja 2024 r., I OSK 57/23, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie zatem skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji wadliwe przeprowadzenie wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, prowadzące do uznania niezgodności tegoż przepisu z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w sytuacjach gdy prowadzi do umorzenia postępowania w będących w toku sprawach stwierdzenia nieważności. Z okoliczności badanej sprawy wynika, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 czerwca 1980 r. Wniosek ten został złożony 28 stycznia 2020 r., a zatem blisko 40 lat po dniu wydania i doręczenia ww. decyzji. W takiej sytuacji zarówno względy systemowe, jak i wzięcie pod uwagę celu wprowadzenia powyższej regulacji prawnej, wyraźnie wskazanego w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., P 46/13, nakazują uznać, iż pewności obrotu prawnego i trwałość decyzji administracyjnej, po upływie tak długiego okresu, winny być wyżej wartościowane niż potrzeba weryfikacji orzeczenia organu administracji. Wynik powyższych zabiegów interpretacyjnych pozostaje zatem zgodny z jasnym wynikiem wykładni językowej, a zatem brak jest podstaw do kwestionowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z punktu widzenia przepisów i wartości konstytucyjnych. Nie są natomiast trafne te zarzuty kasacji, które podważają uprawnienie sądu administracyjnego do dokonywania wykładni prawa, w tym wykładni w oparciu o normy i zasady konstytucyjne. Dokonanie wykładni prawa, rozumiane jako poznanie znaczenia normy prawnej inkorporowanej w przepisie prawa pozostaje obowiązkiem podmiotów stosujących prawo. Brak zgody na określony wynik procesu interpretacji prawa, nie może stanowić usprawiedliwienia dla zaniechania poznania treści normy prawnej przy użyciu wszystkich reguł interpretacyjnych. Faworyzowanie w tym kontekście wyników wykładni gramatycznej jest nieuprawnione (vide: M.Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa, PiP 2009/6, s 12; L.Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010., s. 24.). Jakkolwiek proces wykładni przepisu prawa zwykle rozpoczyna się od reguł językowych to nie powinien się do nich ograniczać. Poprzestanie na wynikach wykładni językowej nie jest uprawnionym zabiegiem interpretacyjnym i stanowisko takie odwołuje się do starszych poglądów doktryny i judykatury. Normę prawną rekonstruuje się natomiast z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych, a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu lecz jest operacją, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów. Oczywiste jest, że jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw wzmacniają uzyskany rezultat wykładni, natomiast różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02, OTK-A 2002/7/91; M.Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M.Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 238 – 239). W najnowszej nauce prawa dominujący jest pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznych rezultatów (vide: M.Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa, PiP 2009/6, s. 3; Z.Radwański, M.Zieliński, Wykładnia prawa cywilnego, SPP 2006/15 s. 29; L.Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010., s. 152; M.Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. C.H.Beck 2015 r., tom 4, s. 204; M.Gutowski, P.Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. C.H.Beck 2017 r., s. 275; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37; uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Ponadto należy zauważyć, że dokonywanie interpretacji prawa w oparciu o reguły systemowe, w tym także przy uwzględnieniu norm o konstytucyjnym (nadrzędnym) charakterze, nie stanowi orzekania o zgodności tych norm z Konstytucją RP i nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego wynikającej z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP. Nie może być także postrzegane jako negowanie porządku prawnego. Ten bowiem nie jest utożsamiany wyłącznie z wynikami wykładni językowej. Interpretacja prawa stanowi powinność organu stosującego prawo w ramach jednolitego i wewnętrznie spójnego systemu prawa, gdzie znaczenie nadawane poszczególnym przepisom prawnym winno pozostawać spójne z zasadami rządzącymi tym systemem, a zatem w szczególności z przepisami wyższego rzędu. W taki sposób dochodzi do prawidłowego zrekonstruowania normy prawnej, a w konsekwencji do poznania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Należy w tym względzie zauważyć, że obserwowany aktualnie renesans koncepcji dysponowania przez sądy uprawnieniami do oceny zgodności z Konstytucją aktów ustawowych wynika z kilku powodów, wśród których szczególną rolę odegrały rozpoczęte w 2015 r. radykalne zmiany systemu prawa, połączone z daleko idącą ingerencją w sferę ustrojowego usytuowania sądów jako organów niezależnej władzy publicznej. Kryzys konstytucyjny, objawiający się zmianami normatywnymi naruszającymi przyjmowany przez lata standard stanowienia prawa, a także radykalną rekonstrukcją składu personalnego Trybunału Konstytucyjnego oraz realizowanymi w różnym stopniu zmianami w strukturze sądownictwa powszechnego, stanowił katalizator pogłębionych analiz dotyczących funkcji i znaczenia zasady nadrzędności i bezpośredniego stosowania Konstytucji RP w procesie wykładni i stosowania prawa (vide: P.Kardas, Rozproszona kontrola konstytucyjności prawa w orzecznictwie Izby Karnej Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych jako wyraz sędziowskiego konstytucyjnego posłuszeństwa, Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, Rok XXIII: 2019, z. 4 i przywołane tam poglądy doktryny). Jeżeli zatem w badanej sprawie Sąd I instancji dokonał wykładni przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, w wyniku której odmówił jego zastosowania jako naruszającego Konstytucję RP, to skorzystanie z powyższego uprawnienia sądu nie pozostaje w kolizji z funkcją Trybunału Konstytucyjnego, określoną w art. 188 Konstytucji RP. W przypadku stwierdzenia niezgodności określonego przepisu z Konstytucją różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału stwierdzające taką niezgodność wywołuje skutek utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Trzeba zatem odróżnić obowiązywanie przepisu rozumiane jako pozostawanie danego przepisu w systemie prawnym od stosowania bądź odmowy stosowania tego przepisu przez sąd w konkretnej sprawie. Zarzuty kasacji odnoszące się do powyższej kompetencji sądu rozpoznającego konkretną sprawę są pozbawione precyzyjnego odróżnienia procesu sądowego stosowania prawa od uprawnień Trybunału Konstytucyjnego w zakresie orzekania o zgodności przepisu z Konstytucją RP. Podjęta przez Sąd I instancji próba poznania znaczenia normy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, jakkolwiek okazała się nietrafną, to jednak nie została dokonana z przekroczeniem granic niniejszej sprawy i nie prowadziła do wyeliminowania powyższego przepisu z porządku prawnego. Niezasadne są zatem zarzuty kasacyjne naruszenia art. 8 ust. 2 w związku z art. 184 Konstytucji RP oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art 6 k.p.a., a także art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust 2 Konstytucji RP, podniesione w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.. W konsekwencji niezasadne są także podniesione w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.TK, w związku z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, a także art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. Oderwany od okoliczności sprawy jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. Oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego w danej sprawie związany jest zarówno organ, jak i sąd ponownie rozpoznający sprawę. Powyższe związanie oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem i konieczność podporządkowania się temuż poglądowi (vide: wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999/1/2). Skoro zatem zaskarżony wyrok jest pierwszym orzeczeniem sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, to nie można odnaleźć źródła oceny prawnej, której Sąd I instancji winien się podporządkować. Z kolei sama ocena prawna o wartości poszczególnych okoliczności sprawy, wyrażona w wyroku sądu administracyjnego, o ile nie jest sprzeczna z oceną prawną już wcześniej wyrażoną, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. Jest ona bowiem formułowana w toku sądowego stosowania prawa, na podstawie ocen wykładni i zastosowania określonych przepisów prawa. Ewentualna wadliwość oceny prawnej zaprezentowanej w motywach zaskarżonego wyroku, nie stanowi naruszenia ww. przepisów, lecz winna być podważana w drodze stosownych zarzutów, w ramach podstawach kasacyjnych. Zarzuty takie zastały sformułowane i stały się przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym. Nie można także potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia owego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów tego rodzaju. Dodatkowo należy zauważyć, iż w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku, podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2011 r., uwaga 7 do art. 141; uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej również nie wskazano na tego rodzaju wadliwość. Natomiast sformułowanie "lakonicznego i nieprzekonywującego uzasadnienia" nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej w tym przepisie zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60; wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., III OSK 3627/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Jednocześnie należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2021 r., II GSK 1158/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z kolei zarzut naruszenia przepisu wynikowego jest o tyle trafny, o ile odwołuje się do art. 151 p.p.s.a., jako podstawy rozstrzygnięcia sprawy, którą winien zastosować Sąd I instancji wyrokując w niniejszej sprawie. Wadliwe zastosowanie przez Sąd I instancji przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w wyniku jego błędnej wykładni, stanowi naruszenie prawa materialnego. W takiej sytuacji rzeczywistą podstawą zaskarżonego wyroku, uchylającego ww. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, pozostawał przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., nie zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jak to wadliwie wskazał Sąd I instancji, a co następnie bezrefleksyjnie przeniesiono do zarzutów kasacji. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę, orzekając o jej oddaleniu jako bezzasadnej (art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a.). Nietrafne bowiem okazały się zarzuty skargi o niekonstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, a wiec przepisu stanowiącego podstawę umorzenia z mocy prawa postępowania nieważnościowego. Nie budzi także wątpliwości wystąpienie, w okolicznościach badanej sprawy, przesłanek zastosowania powyższego przepisu, w szczególności upływ ponad 30 lat od dnia doręczenia ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 czerwca 1980 r. i niezakończenie postępowania nieważnościowego. Natomiast pozostałe zarzuty skargi, jako odwołujące się do oceny legalności ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, podniesione zostały nieadekwatnie do podjętego w sprawie decyzji o umorzeniu postępowania nieważnościowego, a zatem nie mogły wpływać na ocenę zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od uwzględnienia żądania skargi kasacyjnej w tym zakresie z uwagi na okoliczności sprawy spowodowane wejściem w życie ustawy nowelizującej. O sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w zaskarżonym wyroku w zakresie nazwiska skarżącej orzeczono na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a.