I OSK 38/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 457/23 w sprawie ze skargi E.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 8 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2023 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 457/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") i po rozpoznaniu skargi E. N. – uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 23 lutego 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, E. N. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, to jest: (cyt.): "art. 17b ust. 1 pkt 1 i 2" - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu iż fakt istnienia wpisu męża skarżącej w ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowi o niezaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym i uznanie, iż dla spełnienia w/w przesłanek koniecznym jest wyrejestrowanie małżonka z ewidencji producentów rolnych, podczas gdy przy prawidłowej wykładni w/w przepisu przyjąć należałoby, iż fakt zarejestrowania niepełnosprawnego w ewidencji producentów rolnych pozostaje bez wpływu na spełnienie przez skarżącą przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, E. N. wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto skarżąca wnosiła (cyt.): "W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na podstawie art. 207 p.p.s.a.", oświadczając jednocześnie, iż zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Ponieważ tego rodzaju okoliczności w tym przypadku nie zachodziły, oznaczało to, że postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie winno sprowadzać się tylko do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, które zostały wskazane w przedmiotowej skardze kasacyjnej. Jak przyjmuje się przy tym w orzecznictwie nie należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r. III FSK 528/24 i z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 1448/06). Z drugiej strony, jak wspomniano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny – ze względu na zakres swojej kognicji - nie ma możliwości rozpoznawania sprawy w jej całokształcie a jedynie tylko w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej. Nie może też orzekać na zasadzie domyślania się intencji autora skargi kasacyjnej, czy poprawiania tej skargi. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym, który cechuje wysoki stopień sformalizowania (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 595). W związku z tym, aby zapewnić m. in. formalną poprawność konstrukcji tego rodzaju pisma procesowego, ustawodawca, w przypadku sporządzania skargi kasacyjnej, ustanowił przymus adwokacko-radcowski ( art. 175 § 1 p.p.s.a.). Warunki formalne, które musi spełniać skarga kasacyjna zawiera art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a., przewidując w szczególności warunek polegający na przytoczeniu w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a.). Pod pojęciem zaś podstawy kasacyjnej należy rozumieć konkretny przepis prawa, naruszenia którego – zdaniem autora skargi - dopuścił się Sąd I instancji. Formułując więc w danym przypadku zarzut kasacyjny należy określić nie tylko: artykuł, ustęp, punkt (czy dalszą jeszcze jednostkę redakcyjną) danej regulacji, ale przede wszystkim wskazać akt prawny, w którym regulacja ta się znajduje. Trzeba zatem podać: nazwę aktu prawnego oraz datę jego uchwalenia lub wydania wraz z miejscem jego publikacji. Znaczna bowiem część aktów prawnych była wielokrotnie nowelizowana a nawet doczekała się szeregu tekstów jednolitych. Tych wymogów formalnych nie spełnia natomiast przedmiotowa skarga kasacyjna. Jak przedstawiono to na wstępie zawiera ona jedynie jeden zarzut polegający na naruszeniu (cyt.): "art. 17b ust. 1 pkt 1 i 2". Autor skargi kasacyjnej nie wskazał zatem ani nazwy aktu prawnego, w którym taki przepis miałby się znajdować, jak również nie określił daty tego aktu i jego miejsca publikacji. Z tej przyczyny, ponieważ powyższy brak formalny skargi kasacyjnej był brakiem nieusuwalnym, jego istnienie przesądzało o konieczności odrzucenia skargi kasacyjnej bez wzywania strony do uzupełnienia braków w/w skargi. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny - na zasadzie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 177a p.p.s.a. - postanowił orzec jak w sentencji.