I OSK 466/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 312/19 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr DAP-WOSR-7280-325/2018/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od M.P. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości

Wyrokiem z 4 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 312/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2018 r. nr DAP-WOSR-7280-325/2018/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddalił skargę. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła M.P., zastępowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie: – art. 145 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie uchylenia decyzji Ministra, mimo naruszenia przez organy administracji art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a. poprzez orzeczenie w sprawie, która została już rozstrzygnięta przez Kierownika Urzędu Rejonowego oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uznanie w zaskarżonych decyzjach, iż nie jest relewantna dla ustalenia pozostawienia mienia zabużańskiego raz już ustalająca ten fakt decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r., stwierdzająca, że F.P. posiada prawo do ekwiwalentu za mienie pozostawione na terenach wschodnich Polski, a także nieuznanie za dowody w sprawie zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego z 4 kwietnia 2012 r. stwierdzającego, iż w dokumentach archiwalnych figurują Z. i S.D. jako właściciele niezabudowanej działki przy ulicy [...] we L.; – art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o prawie do rekompensaty za mienie zabużańskie przez odmowę wydania pozytywnej decyzji w wyniku nieuwzględnienia jako relewantnych dowodów w sprawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego oraz oświadczeń trzech świadków i zaświadczeń Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego; – naruszenie art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu dodatkowego nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów proceduralnych, to jest art. 6, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że organy nie są związane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r. stwierdzającą, że F.P. posiada prawo do ekwiwalentu za mienie pozostawione na terenach wschodnich Polski, zrealizowała tym samym częściowo prawo do rekompensaty przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 lipca 2007 r. Wskazano również, że w ustawie rekompensacyjnej wprowadzono wymóg, iż świadkowie winni złożyć oświadczenie przed notariuszem po pouczeniu o odpowiedzialności karnej, aby uznać takie oświadczenie za dowód w sprawie. Jeśli by tak rozumieć owe regulacje, na co zdaje się wskazywać stanowisko organów administracyjnych w decyzji i WSA, to niewątpliwie stanowiłoby to naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 45 Konstytucji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naruszenie prawa może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3864/17). Należy podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). W świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Należy w tym miejscu podkreślić, że skoro sąd pierwszej instancji miałby dopuścić się naruszenia normy prawnej wynikającej z kilku przywołanych przepisów prawa, to ze skargi kasacyjnej powinna wynikać treść tej zrekonstruowanej normy prawa. Nie jest zatem wystarczające zarzucenie naruszenia kilku przepisów prawa pozostających w ocenie kasatora w związku ze sobą - bez wykazania, że wynika z nich norma prawa, która miałaby zostać naruszona przez sąd pierwszej instancji. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Poczynienie powyższych uwag na temat wymogów, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna, było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia. Nie przedstawiono uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a., co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do tego zarzutu. Kasator zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez orzeczenie w sprawie, która została już raz rozstrzygnięta przez Kierownika Urzędu Rejonowego. Należy przypomnieć, że przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje utrwalony pogląd, że stan określany mianem res iudicata (powaga rzeczy osądzonej), będący podstawą stwierdzenia nieważności decyzji wskazaną w art. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., występuje w sytuacji tożsamości spraw, z których jedna została już załatwiona decyzją ostateczną. Tożsamość spraw zachodzi wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawach, sprawy dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego spraw. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na różnice pomiędzy regulacją ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej "ustawa z dnia 8 lipca 2005 r."), kreującą prawo do rekompensaty za pozostawione mienie, a przewidzianą w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości formą rekompensaty za mienie pozostawione na Kresach Wschodnich, co wyklucza możność uznania, że w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej. Kasator nie odniósł się do oceny Sądu I instancji w odniesieniu do powyższej kwestii. Tym samym kasator nie wykazał, że Sąd I instancji formułując tę ocenę naruszył art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie może zatem zostać uznany za zasadny. Nie jest zrozumiały w okolicznościach rozpoznawanej sprawy argument kasatora, że przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy o prawie do rekompensaty, jedynym aktem prawnym, na którego podstawie można było realizować w istocie uprawnienie wynikające z pozostawienia mienia poza granicami wschodnimi Rzeczypospolitej Polskiej, była ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, tak więc postępowanie prowadzone w oparciu o tamten akt prawny, miało taki sam cel, jaki istniejąca obecnie ustawa. Formułując powyższą ocenę kasator w istocie rzeczy dezawuuje znaczenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r. o zaliczeniu na poczet ceny nabycia nieruchomości przez jej poprzedniczkę prawną części tzw. mienia zabużańskiego. Jest oczywiste, że decyzja ta została wydana przed wejściem w życie ustawy z 2003 r., a zatem – jak określa to kasator – nie została wydana na podstawie przepisów, na podstawie których można było realizować uprawnienia wynikające z pozostawienia mienia poza granicami wschodnimi Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro tak, to nie można twierdzić, że przedmiot sprawy rozstrzygniętej decyzją z 1997 r. był tożsamy z przedmiotem sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu dodatkowego nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka został uzasadniony w następujący sposób: "Dla osób, które ubiegały się o zaliczenie na poczet ceny nabycia nieruchomości pozostawionych poza granicami, sytuacja, w której decyzja ustalająca to zaliczenie nie jest obecnie honorowana w wyniku uchwalenia nowej ustawy, stanowi wypaczenie sensu regulacji, a także jest pogwałceniem zasady ochrony praw nabytych tudzież ochrony własności zagwarantowanej w art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Dodatkowego nr 1 do EKPCZ." Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie odnieść się do tak uzasadnionego zarzutu. Kasator zarzucając w uzasadnieniu skargi kasacyjnej naruszenie art. 6, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że organy nie są związane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r., nie zrekonstruował normy prawnej, która miałaby być zawarta w tych przepisach i z której miałoby wynikać, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie są związane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r. Powyższe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego formułują zasady ogólne postępowania administracyjnego i mają zróżnicowaną treść normatywną. Nie wiadomo, dlaczego z przepisów tych, rozumianych łącznie, miałoby wynikać związanie organów ww. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r. Powyższy zarzut nie może zatem być uznany za zasadny. Kasator zarzucając w uzasadnieniu skargi kasacyjnej naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 45 Konstytucji RP przypisuje Sądowi I instancji pogląd, że możność uznania za dowód oświadczeń świadków złożonych przed notariuszem jest warunkowana uprzednim pouczeniem świadków o odpowiedzialności karnej. Pogląd taki nie został jednak wypowiedziany ani przez Sąd I instancji, ani przez organy orzekające w sprawie. Przeciwnie, oświadczenia świadków zostały poddane ocenie jako zwykły dowód w sprawie. Niezależnie zatem od tego, że kasator nie wskazał, w jaki sposób wymagania dowodowe wynikające z przepisów ustawy z 2005 r. naruszają art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 45 Konstytucji RP, nie można uznać powyższego zarzutu za zasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przez odmowę wydania pozytywnej decyzji w wyniku nieuwzględnienia jako relewantnych dowodów w sprawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego oraz oświadczeń trzech świadków i zaświadczeń Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego, należy w pierwszej kolejności przywołać treść tych przepisów. Przepis art. 6 ust. 4 stanowi, że dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw; 4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego. Przepis art. 6 ust. 4 stanowi, że w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Skarżąca przedłożyła na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzaju i powierzchni tych nieruchomości następujące dowody: i) zeznania trzech świadków; ii) zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego z 4 kwietnia 2012 r. wraz z uwierzytelnioną kserokopią tłumaczenia z języka ukraińskiego; iii) decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z [...] sierpnia 1997 r.; iv) kserokopię wykazu podziału parcel położonych we L., na którym uwidocznione są parcele położone na rogu ulic [...] i [...] oraz kserokopię planu sytuacyjnego parcel gruntowych. Analiza dowodów przeprowadzona przez organ w szczególności dotycząca oceny dowodów w postaci zeznań świadków jest prawidłowa w ocenie Sądu I instancji i Sąd I instancji tę ocenę przyjął jak własną bez potrzeby powtarzania argumentacji organu. Sąd I instancji wskazał, że decyzja z [...] 29 sierpnia 1997 r. nie mogła stanowić jedynego i wiarygodnego dowodu na okoliczność pozostawionego mienia w tym wielkości i własności. Wskazał, że decyzja ta zresztą nie określa wcale, jaki majątek pozostawiono poza granicami obecnej Polski, a jedynie określa jego wartość, co samo przez się nie może stanowić dowodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Należy przypomnieć, że zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego z dnia 4 kwietnia 2012 r. stwierdzało: "w dokumentach drukowanych archiwum figuruje, że Państwo D. Z. i S. byli właścicielami niezabudowanej działki przy ulicy [...] we L. według stanu na 1935-1936 rok. Podstawa: Księga adresowa Małopolski rocznik 1935-36, ark. [...] Innych dokumentów nie znaleziono". Organy wskazały, że księga adresowa nie stanowi prawnie wiążącego dokumentu urzędowego potwierdzającego stan prawny nieruchomości. Dokument ten nie zawiera żadnych pieczęci ówczesnych organów państwowych, brak też pieczęci i podpisu osoby uprawnionej i nie może być uznany za dowód potwierdzający własność, rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Analogicznie oceniono kserokopię wykazu podziału parcel położonych we L., na którym uwidocznione są parcele położone na rogu ulic [...] i [...] oraz kserokopię planu sytuacyjnego parcel gruntowych. Wskazane dokumenty nie mogą stanowić samodzielnych dowodów na własność nieruchomości pozostawionej, ponieważ nie stwierdzają one, że uwidocznione na nich parcele były własnością Z.D. i F.P. Wątpliwości, zdaniem organów, budzi również treść poszczególnych oświadczeń świadków, które są ze sobą niespójne i nie pozwalają na ustalenie wiarygodnego i pełnego opisu nieruchomości pozostawionej oraz jej stanu prawnego. W oświadczeniach podpisanych przez J. i A.S. nie wskazano powierzchni pozostawionej nieruchomości. Wątpliwości budzi także rozbieżność co do osoby właściciela tej nieruchomości. W oświadczeniu M.K. jako wyłączna właścicielka wskazana została F.P. z domu D., z kolei w oświadczeniach J.S. i A.S. – Z.D. Należy również odnotować, że w oświadczeniu M.K. stwierdzono, że powierzchnia parceli budowlanej położonej we L. przy ulicy [...], stanowiącej własność F.P. z domu D., córka Z. i S., miała powierzchnię 6 arów 38 metrów kwadratowych. Ponadto z zeznań świadków wynika jednoznacznie, że rodzice F.P. byli właścicielami tylko jednej parceli budowlanej, z której miała zostać wydzielona parcela na własność F.P. F.P. wystąpiła natomiast z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia przez F.P. z d. D. i Z.D. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego we L. na rogu ulic [...] i [...], składającej się z wielu parcel budowlanych o łącznej powierzchni 1,6178 ha. Konkludując, z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że doszło do pozostawienia przez F.P. z d. D. i Z.D. nieruchomości (parceli budowlanej) poza obecnymi granicami państwa polskiego we L. Nie jest jednak możliwe zidentyfikowanie tej nieruchomości. Z żadnego z dowodów zebranych w sprawie nie wynika, pod jakim adresem znajdowała się ta nieruchomość. Z oświadczeń świadków wynika jedynie, że była to parcela położona we L. przy ul. [...], przy czym M.K. oświadczył, że pozostawiona parcela, stanowiąca własność F.P., miała powierzchnię 6 arów 38 metrów kwadratowych. Skoro z oświadczeń świadków wynika, że pozostawiona została tylko jedna parcela, to nie ma podstaw do uznania, że na pozostawioną nieruchomość składało się kilkadziesiąt parcel położonych we L. na rogu ulic [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,6178 ha. Sąd I instancji prawidłowo zatem zaakceptował ocenę organu dotyczącą wartości dowodowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego oraz oświadczeń trzech świadków i zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego. Wobec powyższego należy uznać, że zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o prawie do rekompensaty za mienie zabużańskie nie jest zasadny. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.