I OSK 921/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S., D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1013/21 w sprawie ze skargi J.S., D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2021 r. nr SKO.GN/41.8/196/2021/7916/PS w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1013/21, oddalił skargę J.S. i D.S., zwanych dalej "skarżącymi", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, zwanego dalej "Kolegium", z dnia 22 czerwca 2021 r., nr SKO.GN/41.8/196/2021/7916/PS, w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wnieśli J.S. oraz D.S. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2a w związku z art. 8 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.) poprzez zastosowanie wskazanych przepisów ustawowych, niezgodnych z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa i zasadą sprawiedliwości społecznej (naruszenie art. 21 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), naruszenie wymogu interpretacji ustawy w zgodzie z Konstytucją (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) i wskutek tego zaakceptowanie wykluczenia prawa skarżących, jako następców prawnych pod tytułem szczególnym pierwotnych użytkowników wieczystych, pozbawienia ich prawa zwolnienia z opłaty przekształceniowej; w odróżnieniu od następców prawnych pod tytułem ogólnym (spadkobierców); a zatem zaakceptowanie różnicowania praw nabywców wyłącznie według kryterium sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego, co narusza zasadę równości wobec prawa; nakłada na następców prawnych pod tytułem szczególnym obowiązek poniesienia ciężaru ekonomicznego opłaty przekształceniowej, wobec przekształcenia ex lege niezależnie od ich woli prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 2 i art.178 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem przez Sąd I Instancji, iż skarżący mogą skorzystać z instytucji skargi konstytucyjnej, i ewentualnie skargi o wznowienie postępowania, podczas gdy prawidłowe rozpatrzenie niniejszej sprawy wymaga uprzedniej oceny konstytucyjności przepisów ustawy, w wyniku zastosowania których skarżącym ustalono wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa własności w prawo użytkowania wieczystego, co skutkowało niezastosowaniem w sprawie art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 zdanie 1 P.p.s.a., poprzez nieodniesienie się do zarzutu skarżących niekonstytucyjności przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego nie budzi wątpliwości Sądu zgodność tych przepisów z Konstytucją RP, ani też niewyjaśnienie, dlaczego Sąd nie widzi podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Wskazanie, iż Sąd nie zamierza przedłużać postępowania, a strony mogą wnieść skargę konstytucyjną, nie spełnia wymogu zajęcia stanowiska i wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 193 Konstytucji RP wniesiono o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów mianowicie art. 8 pkt 2 lit. a) oraz art. 21 ust. 2a w zakresie w jakim różnicują uprawnienie nabywców prawa użytkowania wieczystego do otrzymania zwolnienia z opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkalne w prawo własności nieruchomości wyłącznie ze względu na sposób nabycia tego prawa od pierwotnego użytkownika wieczystego, przyznając prawo do zwolnienia spadkobiercom (następcom prawnym pod tytułem ogólnym), odmawiając tego prawa następcom prawnym pod tytułem szczególnym, mimo że wyłączną przesłanką skorzystania ze zwolnienia jest uiszczenie przez pierwotnego użytkownika wieczystego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za cały okres jego trwania, co zwalniało każdorazowego użytkownika wieczystego, niezależnie od podstawy nabycia tego prawa, z obowiązku uiszczania opłat rocznych, co w kontekście przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z mocy prawa (ex lege) i niezależnie od woli użytkownika wieczystego, nakłada na nabywców (następców prawnych pod tytułem szczególnym) prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkalne ciężar ekonomiczny tego przekształcenia. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jaki przepisów postępowania. Jednak istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy wykładni przepisów materialnoprawnych, stąd też do tych zarzutów należy się przede wszystkim odnieść. W sprawie bezsporne jest, że skarżący J.S. oraz D.S. umową z dnia 21 października 2004 r. nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działkę oznaczoną geodezyjnie nr [...] o powierzchni 0,1640ha, położonej w [...], zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Natomiast poprzednicy prawni skarżących – J. i Z. małżonkowie R. nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na podstawie umowy z dnia 8 września 1982 r. Zgodnie z § 3 i § 4 tej umowy roczna opłata za użytkowanie wieczyste ustalona została na kwotę 2.738,00 złotych i na poczet tej opłaty zaliczono nabywcom resztę wartości mienia pozostawionego poza granicami kraju, wobec czego przedstawiciel Prezydenta Miasta [...] potwierdził, że cała cena (za grunt i budynek) została zapłacona. Stąd też po nabyciu prawa użytkowania wieczystego przez J.S. oraz D.S. opłata z tytułu użytkowania wieczystego nie została im naliczona, albowiem została już niejako "z góry" uiszczona przez poprzednich użytkowników wieczystych, to jest małżonków R. Natomiast kwestia sporna powstała na tle ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, zwanej dalej "ustawą", a konkretnie art. 8 tej ustawy, który dotyczy podmiotów zwolnionych z obowiązku wnoszenia opłaty przekształceniowej. Jednym słowem czy w opisanym wyżej stanie faktycznym J.S. oraz D.S. na podstawie art. 8 pkt 2 lit. a) ustawy zwolnieni są z obowiązku wnoszenia opłaty przekształceniowej, czy też zobowiązani są do uiszczenia tej opłaty. Dokonując wykładni art. 8 pkt 2 lit. a) ustawy nie można pomijać art. 8 pkt 2 lit. b) ustawy. Powołany art. 8 w punkcie 2 stanowi, że za przekształcenie opłaty nie wnoszą osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, w przypadku gdy: a) wniosły jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego, b) użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie: art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99), innych tytułów prawnych, w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r. Wskazany art. 8 pkt 2 ustawy, określając kiedy osoby fizyczne nie wnoszą opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, posługuje się dwoma kryteriami: kryterium podmiotowym i kryterium przedmiotowym. Kryterium podmiotowe zostało określone w ten sposób, że są to osoby fizyczne lub ich spadkobiercy natomiast kryterium przedmiotowe zostało ujęte w sposób alternatywny i może przybrać jedną z trzech wymienionych wyżej w pkt a) lub w pkt b) postaci, to jest: wniesienia jednorazowo opłaty za cały okres użytkowania, uzyskania użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, uzyskania użytkowania wieczystego na podstawie innych tytułów prawnych w zamian za wywłaszczone lub przejęte nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r. Z powyższej regulacji wynika, że zwolnieniem z ponoszenia opłaty zostały objęte osoby fizyczne lub ich spadkobiercy w tych przypadkach, gdy to te osoby fizyczne spełniają jedną z przesłanek przedmiotowych zwolnienia. Tym samym ze zwolnienia z ponoszenia opłat przekształceniowych nie mogą skorzystać te osoby fizyczne, które same nie spełniły przesłanki przedmiotowej, natomiast w drodze obrotu cywilnoprawnego nabyły prawo użytkowania wieczystego od osoby fizycznej, która spełniała te przesłanki (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1622/22, CBOSA). Powyższe stanowisko można uzasadnić również wykładnią systemową, sięgając do regulacji – przywołanego w skardze kasacyjnej - art. 21 ust. 2a ustawy. Przepis ten został dodany na mocy art. 20 pkt 11 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1309) zmieniającej miedzy innymi ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów z dniem 1 stycznia 2019 r. Stosownie do treści art. 21 ust. 2a ustawy, jeżeli w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ ustala po tym dniu tę opłatę, stosując odpowiednio przepis art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na podstawie wartości nieruchomości określonej na dzień przekształcenia. Opłata, o której mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę wymiaru opłaty określonej w art. 7 ust. 1. W pierwotnym brzmieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. w art. 21 w ust. 2 uregulowana została zasada postępowania, jeżeli w dniu przekształcenia nie była ustalona stawka procentowa opłaty rocznej, a w ust. 3 jeżeli w dniu przekształcenia obowiązywała stawka procentowa niezgodna z faktycznym sposobem użytkowania gruntu, natomiast art. 21 (ani inny przepis ustawy) nie zawierał regulacji dotyczącej takiej sytuacji, gdy w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu przekształcenia. Stąd też wskazaną wyżej nowelizacją dodano w art. 21 ust. 2a, zgodnie z którym jeżeli w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego właściwy organ ustala po tym dniu opłatę. Rozwiązanie zawarte w art. 21 ust. 2a ustawy pozostaje w związku z treścią art. 8 pkt 2 lit. a). Jeżeli zatem przekształcenie w prawo własności będzie dotyczyło użytkowania wieczystego, co do którego osoba fizyczna wniosła jednozrazową opłatę za cały okres użytkowania wieczystego, stąd też w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna, to ta osoba fizyczna jest zwolniona z opłaty przekształceniowej, jeżeli zaś w wyniku obrotu cywilnoprawnego użytkowanie wieczyste zostało przeniesione na inną osobę wówczas w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania, ale osoba ta nie jest zwolniona z opłaty przekształceniowej, stąd też nowelizacja art. 21 i dodanie ust. 2a, który dotyczy takiej właśnie sytuacji gdy w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna. Należy przy tym zwrócić uwagę, że nowelizacja została dokonana ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r., ale z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2019 r. Regulacja art. 21 ust. 2a ustawy jednoznacznie wskazuje, że jeżeli w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego to należy ją ustalić. Tym samym brak opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie oznacza zwolnienia z opłaty przekształceniowej. O zwolnieniu z opłaty przekształceniowej stanowi art. 8 pkt 2 ustawy, jeżeli zaś w okolicznościach danej sprawy w dniu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie obowiązywała opłata roczna, ale nie są spełnione przesłanki zwolnienia określone w art. 8 pkt 2, wówczas zastosowanie ma art. 21 ust. 2a ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacje przyjęte w art. 8 pkt 2 ustawy nie naruszają zasad konstytucyjnych, a szczególnie zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP. Wynikający z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nakaz równego (jednakowego) traktowania przez władze publiczne wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie mają. Ustalenie, czy zasada równości została przepisem naruszona wymaga ustalenia kręgu adresatów, do których odnosi się budząca wątpliwości norma prawna oraz wskazania tych elementów, które są prawnie relewantne. Dokonując zatem wykładni art. 8 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym za przekształcenie opłaty nie wnoszą osoby fizyczne lub ich spadkobiercy, w przypadku gdy: wniosły jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego, lub użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, lub użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie innych tytułów prawnych w zamian za wywłaszczenie lub przejecie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r., należy rozważyć czy tak określony krąg podmiotów charakteryzuje się określoną cechą wspólną. Z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności (art. 1 ust. 1 ustawy), również z mocy prawa z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę (art. 7 ust. 1 ustawy). Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia (art. 7 ust. 2 ustawy). Ustawodawca wprowadzając w art. 8 pkt 2 ustawy wyjątek od zasady, iż nowy właściciel ponosi na rzecz dotychczasowego opłatę uczynił to z punktu widzenia podmiotowego, tj. osoby fizycznej, ale takiej osoby fizycznej, która charakteryzowała się szczególnym rodzajem związku prawnego z prawem użytkowania wieczystego, a związek ten został wyrażony w jednej z trzech postaci kryterium przedmiotowego, czyli uregulowanie opłaty za cały okres użytkowania wieczystego, czy też uzyskanie prawa użytkowania wieczystego w związku z wcześniejszą utratą prawa własności innej nieruchomości. Stąd też zwolnieniem z opłat zostały objęte te osoby fizyczne, które znalazły się w tej szczególnej sytuacji prawnej wynikającej albo z faktu, że jako użytkownicy wieczyści wykonały już zobowiązanie z tytułu opłat za cały okres użytkowania, albo wynikającej z faktu, że użytkowanie wieczyste uzyskały w związku z wcześniejszym pozbawieniem prawa własności innej nieruchomości. To właśnie z uwagi na te wskazane sytuacje szczególne ustawodawca uznał za zasadne zwolnienie tych osób z ponoszenia opłaty. Natomiast zwolnienie z opłat nie obejmuje tych osób fizycznych, które w obrocie cywilnoprawnym nabyły prawo użytkowania wieczystego od poprzedniego użytkownika wieczystego, albowiem osoby te nie łączył żaden z wskazanych szczególnych rodzajów związku prawnego z prawem użytkowania wieczystego, a więc nie spełniały tej istotnej cechy wspólnej, którą muszą spełniać osoby fizyczne objęte ustawowym zwolnieniem. Należy również zwrócić uwagę, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny i związana jest z korzystaniem przez użytkownika wieczystego z prawa własności nieruchomości innego podmiotu publicznoprawnego. Natomiast opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, która powstaje z mocy prawa, tak jak i samo przekształcenie prawa, ma innych charakter prawny nie tylko, że powstaje z mocy prawa, ale jest to opłata z tytułu nabycia prawa własności, a nie korzystania z prawa własności innego podmiotu. Stąd też zasadnie zwraca się uwagę, że obowiązujące przepisy ustawy nie przewidują, aby uzyskanie prawa do zwolnienia z opłaty, o którym mowa w art. 8 pkt 2 ustawy, mogło powstać na skutek umowy cywilnoprawnej, w tym umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że rozwiązanie zawarte w art. 8 pkt 2 ustawy regulujące kiedy osoby fizyczne lub ich spadkobiercy nie ponoszą opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1622/22). Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 21 ust. 2a w związku z art. 8 pkt 2 lit. a) ustawy. Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżących kasacyjnie o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP regulacji przyjętej w art. 8 pkt 2 lit. a) oraz art. 21 ust. 2a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. art. 141 § 4 P.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 P.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.