I OSK 953/14

Dnia 6 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 roku, sygn. akt II SA/Wa 1537/13 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

W dniu 1 lipca 2013 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku w sprawie skargi M. M. na przetwarzanie jego danych osobowych przez Gimnazjum [...] z siedzibą w Kaliszu przy ul. [...]. Po otrzymaniu skargi Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], uwzględnił powyższą skargę w całości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą i wydał decyzję nakazującą Gimnazjum [...] usunięcie danych osobowych, w zakresie imienia i nazwiska zawartych w oryginale wypracowania znajdującego się w zabezpieczonej dokumentacji szkoły dotyczącej procesu cywilnego przed Sądem Rejonowym Wydziałem Cywilnym w Kaliszu (sygn. akt: IC 1814/09), w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro organ uwzględnił skargę w całości, bowiem na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, w związku z czym postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W skardze kasacyjnej M. M. zaskarżono ww. postanowienie w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 54 § 3 P.p.s.a., art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., poprzez umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy jego wynik zależał od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi M. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], uchylającą decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] i orzekającą co do istoty spraw i niewydanie postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – a które to naruszenie przepisów przez Sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegającym na tym, iż w przypadku, gdyby Sąd pierwszej instancji nie naruszył ww. przepisów postępowania, to sprawa nie zostałaby zakończona postanowieniem o umorzeniu postępowania, postępowanie zostałoby zawieszone. W uzasadnieniu podniesiono, że w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w postępowaniu o sygn. akt II SA/Wa 1909/13, uwzględni skargę i uchyli decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], zaistnieje możliwość rozpatrzenia skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...]. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1537/13, o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania., 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, 3. przyznanie skarżącemu pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono przysługuje prawo w ramach jego właściwości do uwzględnienia w całości skargi aż do dnia rozpoczęcia rozprawy. Celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego. Skorzystanie z instytucji autokontroli przyspiesza załatwienie sprawy zgodnie z wolą skarżącego. Uwzględnienie skargi w wyniku autokontroli dokonanej przez organ powoduje, że postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe, nie istnieje bowiem decyzja, której legalność oceniać miał Wojewódzki Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja wydana w trybie autokontroli została wydana i skutecznie doręczona stronie skarżącej. Tym samym przestał istnieć przedmiot sporu i brak było podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Konstatacji tej nie zmienia podniesiona wyżej w skardze kasacyjnej argumentacja, gdyż w tym momencie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. W tych okolicznościach Sąd zmuszony był do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w ramach art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 1189/08). Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego nie stoi zaś na przeszkodzie rozpoznaniu skargi na decyzję zaskarżoną w sprawie niniejszej w przypadku, gdy decyzja wydana w ramach autokontroli zostanie uchylona w wyniku rozpoznania skargi na nią. W wyniku uchylenia decyzji wydanej w trybie autokontroli do obrotu prawnego wraca bowiem ponownie decyzja uchylona w trybie autokontroli i pozostaje aktualna konieczność rozpoznania skargi na tę decyzję. Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania nie ma bowiem powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.). Pogląd taki prezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., II FSK 1552/10, dostępny: www.orzeczenia.gov.pl czy z dnia 23 lipca 2008 r., II OSK 817/07, opubl. w Lex pod nr 557007), a Sąd orzekający w tej sprawie w pełni go podziela. Zatem dopiero ewentualne prawomocne rozstrzygnięcie Sądu uwzględniające skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. spowoduje, że postępowanie z pierwotnej skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. nie będzie już bezprzedmiotowe. Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.