I OSK 967/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z/s w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1610/21 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr KOA/454/Eg/21 w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z/s w Krakowie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1610/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr KOA/454/Eg/21 w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej też SKO, postanowienie SKO z 2021 r.) utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 29 grudnia 2020 r. oddalające zarzuty [...] sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie wystawionego przez Marszałka tytułu wykonawczego nr TW/GR-144/2020 z dnia 30 listopada 2020 r., dotyczącego niezapłaconej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej też Spółka) opłaty rocznej za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej za 2015 r., ustalonej w myśl właściwych przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej też jako "u.o.g.r.i.l."). W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że wymagalność każdej rocznej opłaty w oparciu o postanowienie zawarte w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 19 grudnia 2014 r., nr 769/GK/SP/I/2014 została bezpośrednio wskazana na dzień 30 czerwca każdego roku (do 2024r.). Zdaniem SKO, wobec powyższego opłata za rok 2015 stała się wymagalna w dniu 1 lipca 2015 r. Natomiast do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, których dotyczy opłata doszło w dniu 6 lipca 2015 r. W ocenie organu II instancji to Skarżąca obowiązana jest do uiszczenia opłaty za 2015 r. W tytule wykonawczym wskazano zatem właściwie Skarżącą spółkę jako zobowiązaną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia, kto w okolicznościach sprawy winien uiścić opłatę roczną za 2015 r., tj. Spółka czy nabywca przedmiotowej nieruchomości, kluczowe jest odwołanie do art. 12 ust. 14 in principio u.g.r.l., zgodnie z którym opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że w dniu zawarcia umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, obowiązek zapłaty opłaty rocznej za 2015 r. miał już charakter zaległości. Zasadnie zdaniem Sądu w skardze odwołano się tu do art. 548 ust. 1 k.c., zgodnie z którym, z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Według Sądu wojewódzkiego, rzecz jednak w tym, że na gruncie tego przepisu, w utrwalonym orzecznictwie, przyjmuje się, że przejście korzyści i ciężarów w przypadku zbycia nieruchomości odnosi się do tych tylko ciężarów i korzyści, jakie powstały po wydaniu rzeczy (zob. np. wyrok SN 14 kwietnia 1971 r., III CRN 56/71, LEX nr 6907 oraz wyrok SA w Katowicach 2 października 2018 r., V ACa 737/17, LEX 2575154). Tymczasem, w sprawie chodziło o zobowiązanie, które nie tylko powstało przed dniem zbycia prawa użytkowania wieczystego, ale wręcz o zobowiązanie, które w tym dniu było już zobowiązaniem wymagalnym. Tym samym Sąd wojewódzki oddalił. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie analizy całokształtu niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza nierozpoznanie wszystkich zarzutów podnoszonych konsekwentnie przez Skarżącą od początku tego postępowania, skutkujące nieuwzględnieniem przez WSA w Warszawie naruszenia przez organy obu instancji art. 6 i 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnianie słusznego interesu Skarżącej, nierozpoznanie istoty sprawy (w tym brak ustalenia okoliczności związanych z wydaniem i sprzedażą nieruchomości objętej tym postępowaniem), rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z pominięciem całości materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, bez jasnego ustosunkowania się do wątpliwości podnoszonych przez Skarżącą jego w toku, a dotyczących podstaw materialnoprawnych kierowania egzekucji przeciwko Skarżącej w sytuacji, w której organ egzekucyjny skierował uprzednio wezwanie do zapłaty należności objętej niniejszym postępowaniem do aktualnego użytkownika wieczystego nieruchomości objętych opłatą przekształceniową, tj. spółki [...] S.A., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty objętej wystawionym wobec Skarżącej tytułem wykonawczym i w konsekwencji do wydania wadliwego zaskarżonego wyroku; II. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej jako: u.g.r.l.) oraz art. 548 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że pomimo przejścia obowiązku uiszczenia należności wynikających z decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 19 grudnia 2014 r. (nr 769/GK/SP/I/2014) (dalej jako: decyzja wyłączeniowa) na spółkę [...] S.A., jako nabywcę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wyłączonych z produkcji rolnych, o czym wprost stanowi wskazany przepis u.g.r.l. oraz art. 548 k.c. to Skarżąca nadal pozostaje zobowiązana do uiszczenia opłaty rocznej za 2015 r. w związku z decyzją wyłączeniową. Ponadto na zasadzie art 106 § 3 p.p.s.a w zw. z art 193 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci aktu notarialnego sporządzonego w dniu 6 lipca 2015 r. przez notariusza [...] (Rep A nr 2421/2015), obejmującego umowę przeniesienia użytkowania wieczystego nieruchomości oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki - na wszystkie fakty wynikające z treści tej umowy, a w szczególności na fakt złożenia przez obie strony tej umowy oświadczenia o przejściu z dniem jej zawarcia (tj. 6 lipca 2015 r.) wszelkich ciężarów dotyczących nieruchomość objętej tą umową (oraz tym postępowaniem) na nabywcę tj. spółkę [...] S.A., wskazując jednocześnie, że dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z powołanego powyżej dokumentu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących zwłaszcza skutków wynikających z wydania przez Skarżącą na rzecz spółki [...] S.A. nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem oraz oświadczeń woli składanych w tej umowie - w tym w szczególności dotyczących przejścia z dniem zawarcia tej umowy wszelkich ciężarów dotyczących tej nieruchomości na rzecz nabywcy tj. spółki [...] S.A. Dopuszczenie dowodu objętego wnioskiem Skarżącej w żaden sposób nie przyczyni się do nadmiernego przedłużenia niniejszego postępowania. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (środka zaskarżania), bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej (środka odwoławczego). W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się oraz z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek zaskarżania stwierdzić należy, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw. Przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. na gruncie zrealizowanego postepowania administracyjnego. Podnoszony w skardze kasacyjnej w zarzut (nr 1 ) naruszenia art. 7 w związku z wskazywanymi w środku zaskarżania przepisami (normami) nie jest precyzyjny, bowiem art. 7 k.p.a. określa kilka zasad postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Także niewłaściwie jest uformowany zarzut naruszenia art. 548 k.c. obejmujący trzy odrębne jednostki (tj. §§1–3), w których zawarte są trzy różne treści normatywne (przepisy prawne). Skarga kasacyjna nie wskazuje konkretnie (szczegółowo), który dokładnie paragraf czy paragrafy z art. 548 k.c. zdaniem autora środka odwoławczego zostały naruszone przez Sąd I instancji w związku przywoływanymi przepisami prawa. Powyższe dotyczy także sformułowanego zarzutu naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej jako: u.g.r.l.), który obejmuje dwa odrębne przepisy, ulokowane w dwóch odrębnych zdaniach, wyrażających dwie różne wypowiedzi normatywne. Tym samym rozważane niniejszym zarzuty nie zostały skonstruowany stosowanie do wymogów p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024r. sygn. akt I OSK 1669/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008 r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076). Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Przechodząc do rozpoznania zarzutów kasacyjnych przede wszystkim należy stwierdzić, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z przywoływanymi wyżej przepisami (normami) prawa k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu, gdyby sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022r. sygn. akt II OSK 579/19). Zauważyć bowiem trzeba, w opozycji do stanowiska środka zaskarżania (zarzut nr 1), że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, co w pełni podziela rozpoznający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie zwalnia bowiem strony postępowania od rzetelnego współudziału w realizacji tego obowiązku, a mianowicie aby w trosce o swoją sytuację prawną w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego zgłaszać stosowane wnioski dowodowe. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym powyższy zarzut nie jest uprawniony. Centralną kwestią sporną w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie jest ustalenie, czy organy zasadnie przyjęły, a Sąd wojewódzki zaaprobował, że strona skarżąca kasacyjnie sprzedając (zbywając) w dniu 6 lipca 2015 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, ma obowiązek uiszczenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej należnej za 2015 r. Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą ostatecznie przede wszystkim wskazywanej wyżej kwestii spornej. W realiach rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy należy wskazać, że skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Sąd odwoławczy podziela argumentację zaskarżonego wyroku oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. W sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (u.o.g.r.i.l.). Zgodnie z art. 4 pkt 13 tej ustawy przez opłatę roczną rozumie się opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji. Przede wszystkim za judykaturą i piśmiennictwem – w okolicznościach sprawy – godzi się przypomnieć, że roczna opłata z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej lub leśnej nie jest prawem ani też roszczeniem osobistym. Roczna opłata stanowi obowiązkowe świadczenie publicznoprawne, wynikające z decyzji zezwalającej na czasowe wyłączenie gruntów z produkcji gruntów odpowiednio rolnych lub leśnych (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1104/15, 6 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 150/24, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; por. R. Kowalczyk, Finansowo–prawne instrumenty kształtowania niepodatkowych dochodów własnych gmin o charakterze publicznoprawnym, Wrocław 2019, s. 111–201). Zgodnie z art. 22b ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.g.r.i.l. dochody z tytułu opłat rocznych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Roczna opłata, ukształtowana we właściwej dla niej procedurze prawnej, należy przyjąć, jest w zasadzie zobowiązaniem – adresata decyzji uzyskującego zezwolenie na wyłączenie gruntów z określnej produkcji (rolnej, leśnej) – do zapłacenia na rzecz wskazanego w ustawie wierzyciela swoistego świadczenia publicznoprawnego (niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym) w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa. Roczna opłata jest gromadzona przez zarząd województwa na wyodrębnionym rachunku bankowym, natomiast marszałek województwa jest organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności za zobowiązania z tytułu dochodów (art. 22b ust. 2 i ust 4 u.o.g.r.i.l.). Opłatę roczną za dany rok uiszcza się z woli ustawodawcy w terminie do dnia 30 czerwca tego roku (art. 12 ust. 14 u.o.g.r.i.l.). Z kolei w myśl art. 12 ust. 4 u.o.g.r.i.l. w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę. W stanie faktycznym rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy, do zbycia nieruchomości doszło w dniu 5 lipca 2015 r. Tym samym skonkretyzowaną co do wysokości (kwoty) opłatę roczną, wymaganą do zapłaty w terminie określonym ustawą, obwiązany był uiścić (zapłacić) w tym terminie zindywidualizowany podmiot, którym jest strona skarżąca kasacyjnie. Przyjęcie stanowiska zawartego w środku odwoławczym w realiach sprawy prowadziłoby do sytuacji, gdzie uformowane (ukształtowane) zgodnie z prawem świadczenie publicznoprawne (roczna opłata), co do: wysokości, terminu zapłaty i podmiotu obowiązanego do jego spełnienia (wykonywania), etc., byłoby realizowane (wykonywane) inaczej niż to zostało ustalone w oparciu o właściwy porządek prawny. Czynność cywilnoprawna – umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia 5 lipca 2015 r., przy braku niezbędnych podstaw w prawie powszechnie obowiązującym, nie może prowadzić do zmiany podmiotu zobowiązanego (Spółki) do uiszczenia (zapłaty) wymagalnej na dzień 30 czerwca 2015r. – przed dniem sprzedaży nieruchomości - opłaty rocznej. Powyższe nie nadwątla treści normatywnej z art. 12 ust. 4 u.o.g.r.i.l. kreującego zasadę, że w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę, a zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę (zob. art. 216 ust. 1 w zw. z art. 217 Konstytucji RP; M. Mazurkiewicz, Komentarz, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r. Pod red. J. Bocia, Wrocław 1998, s. 317–319; M. Zirk-Sadowski, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.) System prawa administracyjnego, T. 4, Wykładnia w prawie administracyjnym, Warszawa 2015 r. s. 224–228; por. odpowiednio: uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OPS 1/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższą regulację prawną (12 ust. 4 u.g.r.l.), jak trafnie zauważył Sąd I Instancji, w w judykaturze wyjaśniono, po pierwsze, że wprowadza on wyjątek od zasady przewidzianej w art. 12 ust. 1 u.g.r.l., a mianowicie, że opłatę roczną winna uiścić osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji. Wyjątki od tej zasady nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Po drugie, roczna opłata stanowi obowiązkowe świadczenie publicznoprawne, wynikające z decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji. Obowiązek uiszczenia opłaty rocznej przez nabywcę wynika wprost z ustawy, nie ma potrzeby wydawania tu decyzji administracyjnej. Oceniając, czy doszło do "zbycia gruntów wyłączonych z produkcji" należy odwołać się do przepisów kodeksu cywilnego, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew zarzutom kasacyjnym prawidłowo przyjął zaskarżony wyrok, że dla rozstrzygnięcia, kto w takim przypadku winien uiścić opłatę roczną za 2015 r., tj. Spółka czy nabywca przedmiotowej nieruchomości, kluczowe jest odwołanie do art. 12 ust. 14 in principio u.g.r.l., zgodnie z którym opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że w dniu zawarcia umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, obowiązek zapłaty opłaty rocznej za 2015 r. miał już charakter zaległości. Z przywoływanego w kwestionowanym wyroku art. 548 ust. 1 k.c. wynika, że z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Niemniej, jak uwypukla Sąd wojewódzki, rzecz jednak w tym, że na gruncie tego przepisu, w utrwalonym orzecznictwie, przyjmuje się, że przejście korzyści i ciężarów w przypadku zbycia nieruchomości odnosi się do tych tylko ciężarów i korzyści, jakie powstały po wydaniu rzeczy (zob. np. wyrok SN 14 kwietnia 1971 r., III CRN 56/71, LEX nr 6907 oraz wyrok SA w Katowicach 2 października 2018 r., V ACa 737/17, LEX 2575154). Tymczasem, w sprawie chodziło o zobowiązanie, które nie tylko powstało przed dniem zbycia prawa użytkowania wieczystego, ale wręcz o zobowiązanie, które w tym dniu było już zobowiązaniem wymagalnym, jak prawidłowo ustalił zaskarżony wyrok. Co zaś się tyczy przedłożonego przez skarżącą kasacyjnie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci aktu notarialnego sporządzonego w dniu 6 lipca 2015 r., to na obecnym etapie postępowania nie ma on wpływu na prawidłowość podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Sąd bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny na dzień wydania kontrolowanego aktu, gdy tymczasem Spółka złożyła ww. wniosek już po wydaniu przez organ zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, jak i wyroku przez Sąd wojewódzki. Należy w tym miejscu wskazać, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Przy czym przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy postulowany, (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, aby żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona – przyjmująca uprzednio pasywną postawę – nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza. Celem uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w ww. normie (przepisie), jest zatem wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego rozpoznawanej przez sąd sprawy (zob. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 393–403). W stanie faktycznym niniejszej sprawy, co wynika z poczynionych wyżej ustaleń przez Sąd odwoławczy, wniosek nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Dlatego wniosek o przeprowadzenie postulowanego dowodu nie mógł być uwzględniony. Mając na względzie powyższe ustalenia – w opozycji do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej – uformowanych nie w pełni do wymogów sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.), należy stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia wskazywanych wyżej przepisów (norm) p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami (normami) powoływanymi przez stronę skarżącą w środku odwoławczym. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie dotyczącej prawidłowo zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2021 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, a wszystkie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane i zastosowane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.