I OW 215/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Olsztyna o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Olsztyna a Wójtem Gminy M. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej postanawia wskazać Wójta Gminy M. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 15 PAŹDZIERNIKA 2024 R. PREZYDENT MIASTA OLSZTYNA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY M. W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU J.H. O PRZYZNANIE POMOCY FINANSOWEJ. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany zamieszkiwał w Gminie M. do 2010 r. kiedy to uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w którego wyniku stał się osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Po odbyciu leczenia szpitalnego zainteresowany zdecydował się na pobyt w domu opieki społecznej w Olsztynie, w którym przebywa do tej pory. W ocenie wnioskodawcy uzasadnia to rozpoznanie wniosku zainteresowanego o przyznanie pomocy finansowej przez organ właściwy dla miejsca zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w domu pomocy społecznej, tj. Wójta Gminy M. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując, że nie jest organem właściwym w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że właściwość miejscową gminy w sprawach pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o zaświadczenie, które należy ustalić zgodnie ze wskazaniami Kodeksu cywilnego. Zaznaczył przy tym, że z uwagi na posiadanie zameldowania na pobyt stały zainteresowanego, nie można uznać za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Olsztyna, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy M. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie mu pomocy finansowej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej – stosownie do postanowień art. 101 ust. 2a u.p.s. – właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Jak wynika z ustaleń organów pozostających w sporze, zainteresowany od opuszczenia szpitala po wypadku komunikacyjnym w 2010 r. przebywa w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Jednocześnie bezsprzeczne jest, że do czasu wspomnianego wypadku przebywał w Dziśnitach w Gminie M. gdzie zamieszkiwał w domu jednorodzinnym i pełnił przez kilkanaście lat funkcję sołtysa. Oznacza to, że do czasu wypadku komunikacyjnego miejscem zamieszkania zainteresowanego była Gmina M. w której nastąpiła koncentracja interesów życiowych zainteresowanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie pomocy finansowej jest Wójt Gminy M. jako organ gminy miejsca zamieszkania zainteresowanego przed rozpoczęciem pobytu w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.