I OW 218/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy N. a Wójtem Gminy T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.W. w sprawie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" postanawia: wskazać Wójta Gminy T. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 18 października 2024 r. Wójt Gminy N. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.W. w sprawie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że właściwość miejscowa Wójta Gminy T. wynika z faktu, iż osoba ubiegająca się o świadczenia zamieszkuje na terenie wskazanej gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. Zawisła sprawa administracyjna dotyczy świadczeń z pomocy społecznej. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że P.W. zamieszkuje na obszarze gminy T. (wywiad środowiskowy z 18 września 2024 r.) i okoliczność ta nie została w żaden sposób zakwestionowana w postępowaniu sądowym. W sprawie nie zachodzą również żadne okoliczności o których mowa w art. 101 ust. 2-3 oraz 6 ups, które uzasadniałyby ustalenie właściwości miejscowej organu na innej podstawie niż miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W opisanej sytuacji zgodnie z art. 101 ust. 1 ups organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy T. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.