I OW 223/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy S. a Burmistrzem Miasta N. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego oraz zasiłku okresowego postanawia wskazać Burmistrza Miasta N. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 24 PAŹDZIERNIKA 2024 R. WÓJT GMINY S. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA N. W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU A. B. O PRZYZNANIE JEJ WSPARCIA FINANSOWEGO W POSTACI ZASIŁKU CELOWEGO NA ZAKUP ODZIEŻY ORAZ O PRZYZNANIE ZASIŁKU OKRESOWEGO. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana jest osobą bezrobotną przebywającą w Domu Samotnej Matki i Dziecka w O. w związku z wszczęciem procedury Niebieskiej Karty, a jej jedynym źródłem przychodu jest świadczenie wychowawcze otrzymywane na dziecko. Wnioskodawca ustalił, że zainteresowana od 11 lipca 2023 r. zameldowana była na pobyt czasowy w N. wraz z partnerem i córką z zamiarem stałego pobytu, gdzie nadal oczekuje na przydział mieszkania socjalnego z zasobów Miasta N.. Z uwagi na powyższe w ocenie wnioskodawcy organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej jest Burmistrz Miasta N.. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta N. wniósł o wskazanie Wójta Gminy S. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowana przez wiele lat zamieszkiwała na terenie Gminy S. gdzie była po raz ostatni zameldowana na pobyt stały. Następnie przez kilka miesięcy mieszkała w N., a od grudnia 2023 r. przybywa wspólnie z dzieckiem, które samotnie wychowuje, przebywa w Domu Samotnej Matki z Dziecka w O.. Organ uznał, że w związku z utratą wynajmowanego wraz z konkubentem mieszkania nie posiada lokalu, w którym mogłaby przebywać z zamiarem stałego pobytu po zakończeniu pobytu w domu samotnej matki, w związku z czym należy uznać ją za osobę bezdomną, a właściwość miejscową należy ustalić w oparciu o kryterium ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy S., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta N.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o przyznanie jej wsparcia finansowego w postaci zasiłku celowego na zakup odzieży oraz o przyznanie zasiłku okresowego. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej – zgodnie z art. 101 ust. 2a u.p.s. – właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Jak wynika z niespornych okoliczności rozpoznawanej sprawy, zainteresowana w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy przebywała w domu samotnej matki, który należy uznać za placówkę zapewniającą całodobową opiekę. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania jej wniosku jest organ gminy miejsca zamieszkania zainteresowanej sprzed rozpoczęcia pobytu w placówce. W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji "miejsca zamieszkania", w związku z czym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w przepisach ustawy – Kodeks cywilny, która w art. 25 przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Mając na uwadze powyższą definicję miejsca zamieszkania, wskazać należy, że przed rozpoczęciem pobytu w domu samotnej matki, zainteresowana wynajmowała wraz z konkubentem mieszkanie w N. i w tej miejscowości wystąpiła o przydzielenie jej mieszkania socjalnego z zasobów Miasta N.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te pozwalają przyjąć, że zainteresowana przebywała w tym mieście z zamiarem stałego pobytu. Tym samym organem właściwym do rozpoznania wniosku zainteresowanej o przyznanie jej wsparcia finansowego w postaci zasiłku celowego na zakup odzieży oraz o przyznanie zasiłku okresowego Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.