I OW 5/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Wójtem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.K. o przyznanie zasiłku celowego i zasiłku okresowego postanawia: odrzucić wniosek.

Pismem z 7 stycznia 2026 r. Prezydent Miasta [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.K. o przyznanie zasiłku celowego i zasiłku okresowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 k.p.a. organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Jak wynika z § 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, poz. 1925), organy pozostające w sporze w niniejszej sprawie mają siedzibę na obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Obszar właściwości powyższego kolegium obejmuje bowiem m.in. powiat [...], na obszarze którego znajduje się siedziba Wójta Gminy [...] oraz miasto na prawach powiatu – [...], siedziba urzędu wnioskodawcy. W sprawie brak jest natomiast przepisów szczególnych w zakresie właściwości organów, co oznacza że wspólnym dla organów pozostających w sporze organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], przez co zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. to ten organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu. W tej sytuacji brak jest kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Z tych przyczyn wniosek skierowany do sądu administracyjnego, jako niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu na podstawie art. 4 i art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.