I OZ 1039/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 410/14 oddalające wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy następujących sędziów, orzekających w WSA we Wrocławiu: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Annę Moskałę, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Lidię Serwiniowską, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandę Wiatkowską – Ilków, sędziego WSA Ewę Kamieniecką, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego WSA Magdalenę Jankowską – Szostak, sędziego WSA Bogumiłę Kalinowską w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 410/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z. R. o wyłączenie od rozpoznania sprawy następujących sędziów, orzekających w WSA we Wrocławiu: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Annę Moskałę, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Lidię Serwiniowską, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandę Wiatkowską – Ilków, sędziego WSA Ewę Kamieniecką, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego WSA Magdalenę Jankowską – Szostak, sędziego WSA Bogumiłę Kalinowską w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że we wniosku z dnia 6 czerwca 2014 r. skarżący Z. R. wystąpił o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie ww. sędziów, a także o wyłączenie poszczególnych sędziów WSA w Opolu i w Gliwicach, a także sędziów, którzy nie orzekają już w WSA we Wrocławiu, mianowicie sędziów NSA: Ludmiły Jajkiewicz oraz Małgorzaty Masternak – Kubiak. W motywach wniosku skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej odmownie załatwiają jego żądania i "w sposób ukartowany wraz z sądem zamykają mu drogę do wyroku w sprawie". Powołując się na fakt wyłączenia się sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania innej sprawy (pełnomocnikiem strony była osoba, która pracuje z sędzią na uczelni), skarżący wskazał, że "powodem do wyłączenia wszystkich sędziów jest fakt istnienia powiązań kumoterskich i nepotycznych oraz korupcyjnych wiążących struktury władzy, gdyż zarówno w składach wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Rady Miasta W. oraz Sądu Rejonowego we W. wchodzą ludzie o nazwisku Kuczyński, będący członkami jednego klanu oligarchicznego kontrolujący swe interesy w strukturach władzy". Wymienieni we wniosku sędziowie orzekający w WSA we Wrocławiu złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 410/14, w stosunku do nich nie zachodzą żadne okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) które dawałyby podstawę do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, stwierdził, że wniosek skarżącego o wyłączenie wskazanych tam sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu podlegał oddaleniu. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest natomiast uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). W ocenie Sądu podana przez skarżącego we wniosku argumentacja w żaden sposób nie uprawdopodabnia przyczyn wyłączenia wskazanych sędziów. Przywołane przez skarżącego we wniosku okoliczności co do "istnienia powiązań kumoterskich i nepotycznych oraz korupcyjnych wiążących struktury władzy", z uwagi na występujące tam nazwisko "Kuczyński", wynikają – zdaniem Sądu - wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia skarżącego o istnieniu takich okoliczności i nie zostały przez niego uprawdopodobnione. Tym bardziej, że wskazani we wniosku sędziowie oświadczyli, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (tak: NSA w postanowieniu z 15.09.2008 r., II FZ 397/08). Brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12) W tym stanie rzeczy, wobec braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Na marginesie Sąd wskazał, że w odniesieniu do pozostałych, wskazanych we wniosku sędziów NSA: Ludmiły Jajkiewicz i Małgorzaty Masternak – Kubiak, nie miał kompetencji do oceny zasadności tego żądania, gdyż wymienieni sędziowie orzekają w NSA. Analogicznie, Sąd nie mógł się zająć wnioskiem o wyłączenie sędziów orzekających w WSA w Opolu i w Gliwicach. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Skarżący we wniosku o wyłączenie sędziów nie przedstawił żadnej racjonalnej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów. Należy podkreślić, iż przedstawione okoliczności mające uzasadnić żądanie wyłączenia sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. muszą mieć charakter obiektywny, realny i dotyczący konkretnej sprawy, nie zaś wyrażać subiektywne stanowisko strony co do podstaw żądania. Stąd argumentacja skarżącego, wskazująca na "istnienie powiązań kumoterskich i nepotycznych oraz korupcyjnych wiążących struktury władzy" z uwagi na występujące tam nazwisko "Kuczyński", jako stanowiąca subiektywne przeświadczenie skarżącego o istnieniu takich okoliczności, nie mogła stanowić okoliczności uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wymienieni sędziowie WSA we Wrocławiu złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w sprawie niniejszej (k-21-38), a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tych oświadczeń, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów było zgodne z prawem. Zgodnie z art. 22 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Dlatego też prawidłowo Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia procesowe pouczenie, że rozpoznaniu nie podlega wniosek o wyłączenie sędziów, którzy aktualnie nie orzekają w WSA we Wrocławiu, a więc w sądzie, w którym toczy się niniejsza sprawa. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.