I OZ 12/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1272/25, o odrzuceniu skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 czerwca 2025 r., nr KKU-158/24, w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1272/25, odrzucił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie, zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 czerwca 2025 r., nr KKU-158/24, w przedmiocie nabycia praw własności nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wezwaniami, doręczonymi skutecznie w dniu 2 września 2025 r., zobowiązano pełnomocników strony do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej kopii pełnomocnictw procesowych do działania w imieniu skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji uznał, że termin na wykonanie wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 9 września 2025 r., albowiem pełnomocnicy skarżącej spółki nie przedłożyli pełnomocnictw do działania w imieniu Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie przed sądami administracyjnymi, do czego byli zobowiązani na podstawie art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W konsekwencji powyższego, w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono o zwrocie wpisu od skargi. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 37 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi jako obarczonej brakami formalnymi, których nie uzupełniono pomimo wezwania, podczas gdy odpisy pełnomocnictw procesowych udzielonych pełnomocnikom do działania w imieniu skarżącej zostały złożone w innych postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji. Stosownie do art. 37 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 P.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, złożona przez pełnomocników skarga nie zawierała dokumentu pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelnego odpisu. W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała nieuzupełnione braki formalne i w sposób właściwy wezwał pełnomocników skarżącej do ich uzupełnienia, a następnie – wobec nieuzupełnienia braków formalnych – zasadnie odrzucił skargę. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia. W konsekwencji w sprawie właściwie zastosowano także art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w innym postępowaniu sądowym, czy też złożone wcześniej do akt administracyjnych, była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. Obecne brzmienie art. 46 § 3 P.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "w danej sprawie" i "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie. Aktualnie, od 15 sierpnia 2015 r., wprowadzono w art. 46 § 3 P.p.s.a. wyraźne unormowanie, z którego wynika, że pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis muszą być wnoszone do sądu w danej sprawie. Tak więc nie wystarczy złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu przed organami administracyjnymi czy też przed sądem administracyjnym, ale w innej sprawie tej samej strony. Wobec obecnego brzmienia przepisu, które nie pozostawia wątpliwości co do obowiązku złożenia pełnomocnictwa, należało uznać, że Zastępca Przewodniczącego Wydziału I zasadnie wezwał pełnomocników skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. Wykazywanie się pełnomocnictwem w innych postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zwalniało bowiem z obowiązku złożenia ww. dokumentu przed Sądem I instancji w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § P.p.s.a., orzekł jak w sentencji