I OZ 129/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 760/23 o odrzuceniu zażaleń w sprawie ze skargi B.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego z dnia 4 maja 2023 r. znak: SGG.683.8.1.2019.ADR w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 760/23, w punkcie 1 odrzucił zażalenie B.J. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 2 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 21 grudnia 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej; w punkcie 2 odrzucił zażalenie B.J., zwanej dalej "skarżącą", na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2024 r. wzywające do wykonania zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 maja 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu I instancji z dnia 2 kwietnia 2024 r. w sprawie ze skargi B.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego z dnia 4 maja 2023 r., znak: SGG.683.8.1.2019.ADR, w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, w odniesieniu do punktu 1 sentencji, powołał się na treść art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wskazując, że zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Odnosząc się natomiast do punktu 2 sentencji WSA w Krakowie wskazał, że P.p.s.a. nie przewiduje środka zaskarżenia od zarządzenia w przedmiocie wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji uznano, że zażalenie skarżącej na zarządzenie z dnia 18 września 2024 r., jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 198 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Wnosząca zażalenie nie odniosła się merytorycznie do skarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia. Stosownie do treści art. 194 § 3 P.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismem takim jest również zażalenie. Jeśli zażalenie nie zostało należycie opłacone, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia zażalenia, uiścił opłatę, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W art. 239 P.p.s.a. ustawodawca przewidział dwa rodzaje zwolnień od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych – z mocy ustawy, bądź przyznane przez sąd. Niniejsza sprawa nie należy jednak do kategorii spraw, które z mocy ustawy są zwolnione od wpisu. Z akt nie wynika także, aby skarżącej w niniejszej sprawie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku fiskalnego zażalenia. Skarżącej wyznaczony został siedmiodniowy termin na jego usunięcie. Pomimo tego, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OZ 405/24, oddalił zażalenie skarżącej na powyższe zarządzenie, potwierdzając konieczność uiszczenia wpisu, brak fiskalny nie został przez nią usunięty. W związku z powyższym, stan faktyczny sprawy obligował Sąd I instancji do odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 2 kwietnia 2024 r. w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, o czym Sąd I instancji orzekł w punkcie 1 postanowienia. Zasadne było również odrzucenie zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Sądu I instancji z dnia 18 września 2024 r. wzywające do wykonania zarządzenia z dnia 23 maja 2024 r. Zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Sądu I instancji z dnia 23 maja 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. W konsekwencji powyższego kwestia zasadności wezwania do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia została prawomocnie przesądzona. W tej sytuacji Zastępca Przewodniczącego Wydziału II zarządzeniem z dnia 18 września 2024 r. prawidłowo wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 maja 2024 r. Skierowane do skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu wynikające z prawomocnego zarządzenia stanowiło tym samym jedynie czynność o charakterze technicznym. Była to jedynie informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu – realizująca zasadę określoną w art. 6 P.p.s.a. Na tego typu zarządzenia nie przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w wypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w katalogu zawartym w tym przepisie. Z kolei w myśl art. 198 P.p.s.a. przepisy dotyczące środków odwoławczych stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zarządzenia wzywające do wykonania obowiązku określonego w innym prawomocnym zarządzeniu nie zostały wymienione w przepisach art. 173-197 P.p.s.a. jako podlegające zaskarżeniu. Tego rodzaju zarządzenie nie mieści się również w kategorii zarządzeń, o których mowa w art. 220 § 1 P.p.s.a., nie jest więc zaskarżalne na podstawie art. 227 P.p.s.a. W żadnym miejscu ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji słusznie odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2 postanowienia. Ogólnikowe zarzuty powołanie przez skarżącą w zażaleniu, które nie odnosiły się w sposób jasny do zaskarżonego postanowienia, nie mogły odnieść pożądanego skutku w postaci uwzględnienia zażalenia. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.