I OZ 210/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SPP/Lu 60/24 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wykonania usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SPP/Lu 60/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku T. W., odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wykonania usług opiekuńczych przyznanych jej na mocy decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 11 stycznia 2021 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2021 r. zawarła wniosek o przyznanie pomocy prawnej. Sąd zauważył jednakże, że wyrokiem z dnia 6 października 2022 r. sygn. II akt SAB/Lu 55/22 została oddalona skarga skarżącej na bezczynność Wójta Gminy N. w zakresie świadczenia usług opiekuńczych przyznanych jej m.in. na podstawie ww. decyzji z dnia 16 kwietnia 2021 r. Zdaniem Sądu, organ nie miał możliwości realizacji usług opiekuńczych z uwagi na postawę samej wnioskodawczyni, która nie zaakceptowała żadnej z opiekunek. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 273/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmawiając przyznania prawa pomocy przytoczył treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zdaniem Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wyrokiem z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 55/22 została bowiem rozpoznana skarga wniesiona również przez skarżącą na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie świadczenia usług opiekuńczych w zakresie tożsamym z rozpatrywanym w niniejszej sprawie. Wniesiona skarga podlega zatem odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. (res iudicata), o czym Sąd orzekł w postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. II SAB/Lu 28/24. Skoro natomiast skarga, w której skarżąca zwróciła się o udzielenie pomocy prawnej podlega odrzuceniu, to w świetle art. 247 P.p.s.a. nie zachodzą także przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie art. 247 P.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II OZ 797/15, z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1094/17, z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I OZ 18/19 oraz z dnia 21 marca 2023 r. sygn. akt I GZ 32/23). Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że właściwie Sąd I instancji przyjął dopuszczalność zastosowania art. 247 P.p.s.a. Przede wszystkim dostrzec trzeba, że zgodnie z art. art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Jak wynika natomiast z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 28/24 skarga T. W. na bezczynność Wójta Gminy N. podlegała odrzuceniu na podstawie ww. przepisu z uwagi na to, że Sąd ten orzekał już w przedmiocie niewykonania usług opiekuńczych wydając w dniu 6 października 2022 r. wyrok w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 55/22. Skarga kasacyjna od ww. orzeczenia została natomiast oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 273/23. Ww. orzeczenie dotyczyło m.in. okresu wskazanego w skardze zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Lu 28/24, dlatego Sąd uznał, że sprawa objęta niniejszą skargą była już rozpatrywana. Powołane orzeczenie z dnia 6 marca 2024 r. jest prawomocne, gdyż postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 209/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji. Mając na uwadze powyższe w niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma okoliczność, że skarżąca wystąpiła z kolejną skargą na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie niewykonania decyzji w sprawie usług opiekuńczych, w sytuacji gdy przedmiot tej skargi jest tożsamy z inną sprawą prowadzoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Lu 55/22, a zainicjowaną skargą T. W. z dnia 7 kwietnia 2022 r. W tej sytuacji Sąd I instancji słusznie przyjął, że skarga w tej sprawie, w której skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy N. niewykonanie decyzji w sprawie usług opiekuńczych jest niedopuszczalna, o czym przesądza art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. i z tych przyczyn wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony (art. 247 P.p.s.a.). Podkreślenia przy tym wymaga, że pojęcia granic sprawy ze skargi w przedmiocie bezczynności nie determinuje czasookres wyznaczony granicami skargi przez jej autora, lecz obiektywny stan tego faktu badany na chwilę wyrokowania przez sąd administracyjny. Tym samym należy uznać za procesowo niedopuszczalne wydawanie kolejnych merytorycznych orzeczeń w sprawie ze skarg na bezczynność za różne okresy, wyznaczone granicami kolejnych skarg w sytuacji, gdy sprawa taka została już rozpoznana lub jest w toku. Nie było zatem możliwe wniesienie kolejnej skargi, skoro przed sądem stan zawisłości sprawy ze skargi na bezczynność Wójta Gminy N. powstał w wyniku wniesienia poprzedniej skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo ocenił, że skoro skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna, o czym przesądza art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. to wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony (art. 247 P.p.s.a.). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.