I OZ 28/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.O. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2199/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w sprawie sprzeciwu K.O. od decyzji Ministra Finansów i Gospodarki z 19 sierpnia 2025 r. znak DLI-VII.7615.6.2025.KW w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.

K.O. (dalej: skarżący) wniósł sprzeciw od decyzji Ministra Finansów i Gospodarki z 19 sierpnia 2025 r., znak DLI-VII.7615.6.2025.KW, w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Zarządzeniem z 24 października 2025 r. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2199/25, wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest od skargi sprzeciwu od decyzji lub postanowienia, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zastosowano w sposób prawidłowy i zasadnie wezwano skarżącego – jako stronę inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne – do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu od decyzji organu. Wysokość należnego wpisu została również prawidłowo ustalona na kwotę 100 złotych. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 pkt 6a (w treści zaskarżonego zarządzenia błędnie wskazano niepełną jednostkę redakcyjną aktu jako § 2 pkt 6a) rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach sprzeciwów od decyzji wynosi 100 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia postępowanie w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych nie było jeszcze prawomocnie zakończone. Zarządzenie z 24 października 2025 r. zostało bowiem wydane w terminie otwartym na złożenie przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 22 października 2025 r., sygn. akt IV SPP/Wa 253/25, odmawiającego mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę zasadności wniesionego zażalenia. Postanowieniem z 18 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, co przesądziło o istnieniu po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W konsekwencji ewentualna przedwczesność wezwania do uiszczenia wpisu została usunięta w toku dalszego postępowania i nie prowadzi do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego zarządzenia ani do jego uchylenia. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie mogła prowadzić do jego uwzględnienia. W istocie sprowadza się ona do wykazania, że ewentualne ponowne rozpoznanie sprawy przez organ administracji będzie wiązać się z dodatkowymi wydatkami po stronie budżetu państwa. Okoliczności te odnoszą się do kosztów postępowania administracyjnego oraz finansowych skutków rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nie do kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazane przez stronę motywy nie wpływają na ocenę obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, który wynika z art. 214 § 1 w zw. z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., stanowią natomiast powtórzenie argumentacji zawartej w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z 22 października 2025 r. Należy podkreślić, że kognicja Sądu rozpoznającego zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ogranicza się do oceny formalnej prawidłowości tego zarządzenia, w szczególności istnienia po stronie skarżącej obowiązku uiszczenia należnej opłaty sądowej. W tym zakresie Sąd jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i nie jest uprawniony do ponownej oceny zasadności tego rozstrzygnięcia ani do badania argumentów odnoszących się do celowości ponoszenia kosztów postępowania sądowego, w tym powoływanych przez stronę względów "oszczędności budżetu państwa", które pozostają irrelewantne dla kontroli zaskarżonego zarządzenia. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a.