I OZ 298/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L-P na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2416/23 o odrzuceniu skargi J.L-P na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 października 2023 r., nr DP-III.025.1.32.2020.JW w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 13 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) J.L-P. (dalej "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 5 października 2023 r., nr DP-III.025.1.32.2020.JW w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 28 sierpnia 1948 r. nr 54 o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. (...). Zarządzeniem z 11 grudnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od złożonej skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął w dniu 10 stycznia 2024 r., natomiast dniu 8 stycznia 2024 r. skarżąca uiściła wpis w niepełnej wysokości, tj. w kwocie 100 złotych (potwierdzenie k-30). Postanowieniem z 6 lutego 2024 r., sygn. akty I SA/Wa 2416/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił złożoną skargę oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że wedle art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Tym samym, skoro skarżąca, prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków skargi, nie uiściła wymaganego wpisu sądowego w wyznaczonym przez Sąd terminie, to złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając postanowienie w całości zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1, 2, 3 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż istniały podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na niewykonanie wezwania z 3 stycznia 2024 r. do uiszczenia 200 zł tytułem wpisu od skargi, w sytuacji gdy z akt postępowania administracyjnego wynika, iż skarżąca zamieszkuje w Portugalii, a więc została nieprawidłowo wezwana do usunięcia braków formalnych, gdyż powinien jej zostać wyznaczony, stosownie do art. 220 § 2 P.p.s.a. termin nie krótszy niż dwa miesiące, co potwierdza wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 28 sierpnia 1948 r. nr 54, w którym wskazano adres zamieszkania skarżącej – Portugalia oraz pismo z 15 marca 2021 r., w którym skarżąca wskazała, iż: "Nie bez znaczenia jest fakt, iż J.L.-P ma 93 lata i zamieszkuje na stałe w F. na portugalskiej wyspie M.". W oparciu o powyższe wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznaczy termin do uiszczenia opłaty nie krótszy niż dwa miesiące (art. 220 § 2 P.p.s.a.). W świetle art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie natomiast do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. od skargi), pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika zatem, że skarga, jako pismo inicjujące postępowanie przed Sądem I instancji podlega wpisowi sądowemu. Natomiast wysokość należnego wpisu ustalana jest w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozporządzenie w § 2 ust. 3 pkt 5, który stał się podstawą wyznaczenia należnej kwoty wpisu stanowi, że wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu nieruchomości wynosi 200 zł. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Działanie "przed sądem" oznacza podejmowanie wszystkich czynności procesowych, a więc zarówno tych, które są podejmowane bezpośrednio przed obliczem sądu, np. wypowiedź na rozprawie, jak też wykonywanie wszelkich innych działań związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, np. sporządzenie skargi kasacyjnej, czy uiszczenie opłaty (zob. Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 34 P.p.s.a., wyd. V). Następstwem udzielenia pełnomocnictwa jest powstanie po stronie pełnomocnika uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy (szerzej J. Gudowski, Pełnomocnictwo procesowe na tle podziału prawa na prywatne i publiczne, PPC 2011, nr 1, s. 7 i n.). Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi mocodawca (strona) (zob. postanowienie SN z 22 marca 1999 r., III CKN 76/99, Biul. SN 1999, nr 6, poz. 11). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi J.L-P. jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 5 października 2023 r., nr DP-III.025.1.32.2020.JW w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, ze skarżąca już na etapie składania skargi do Sądu I instancji reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi również zostało wysłane i doręczone pełnomocnikowi skarżącej mającemu siedzibę Kancelarii w Polsce (...). Z potwierdzenia uiszczenia opłaty od skargi (100 zł) wynika, że wpłacającym był również pełnomocnik skarżącej. Natomiast pełnomocnictwo udzielone pełnomocnikowi przez skarżącą obejmuje występowanie przed sądami, m.in. Naczelnym Sądem Administracyjnym. W oparciu o powyższe, nie można zgodzić się z twierdzeniami podniesionymi w zażaleniu, iż skarżąca została nieprawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi bowiem winien jej zostać wyznaczony, stosownie do art. 220 § 2 P.p.s.a. termin do ich uzupełnienia nie krótszy niż 30 dni. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja taka mogłaby mieć miejsce jedynie wówczas, gdy udzielone, przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą pełnomocnictwo, upoważniałoby pełnomocnika jedynie do obioru korespondencji. W sytuacji natomiast, gdy osoba przebywająca za granicą ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia jej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, że strona może skorzystać z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 220 § 2 P.p.s.a. Nie ulega również wątpliwości, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 11 grudnia 2023 r. zostało sformułowane w sposób dostateczny i jasny dla profesjonalnego pełnomocnika, który mógł z jego treści wywieść obowiązek uiszczenia wpisu od skargi celem nadania jej prawidłowego biegu. W razie wątpliwości co do treści wezwania lub jego zasadności, stronie przysługiwało na nie zażalenie, z czego jednak nie skorzystała. W oparciu o powyższe, brak jest podstaw do uznania, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie narusza podniesione w zażaleniu przepisy. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.