I OZ 309/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 897/24 o odrzuceniu skargi M. T. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 897/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. T. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 października 2024 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł oraz uzupełnienia braków formalnych – wskazania nr PESEL oraz złożenia odpisu skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały wysłane na adres skarżącego podany w skardze. Pomimo prawidłowego doręczenia przesyłki, zawierającej wskazane wezwania, w dniu 30 grudnia 2024 r. - w trybie art. 73 P.p.s.a., nie uzupełniono braków formalnych oraz nie uiszczono wpisu od skargi. Z tych przyczyn skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 w zw. z § 1 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że nie otrzymał wezwań do uzupełnienia braków skargi oraz zakwestionował prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie wpisu od skargi, a zatem prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a. Ponadto wskazać należy, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Do pisma strony należy również dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, w związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2024 r. skarżący został wezwany do wskazania swojego numeru PESEL oraz złożenia 1 odpisu skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wobec tego, że w terminie otwartym do usunięcia wskazanych braków formalnych skargi skarżący nie podał swojego numeru PESEL oraz nie nadesłał 1 odpisu skargi, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę również na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wyjaśnić trzeba, że przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W myśl zaś § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie korespondencja skierowana do skarżącego została awizowana po raz pierwszy w dniu 16 grudnia 2024 r. i powtórnie 24 grudnia 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym [...], o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 31 grudnia 2024 r. stwierdzono, że przesyłka nie została podjęta i nastąpił jej zwrot do nadawcy. Wprawdzie w zażaleniu skarżący podniósł, że nie otrzymał przedmiotowej korespondencji, jednakże okoliczność ta nie została uprawdopodobniona. Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, zgodnie z którym zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 12, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1861/11, z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2228/13, z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I FZ 25/14, z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt I OZ 967/19, z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt I OZ 154/21 oraz z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OZ 470/21). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie obalił domniemania prawdziwości informacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że przedmiotowa przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Pomimo wskazywanych w zażaleniu uchybień Poczty Polskiej skarżący nie wszczął odpowiedniej procedury reklamacyjnej w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jego ocenie nieprawidłowości związanych z doręczaniem kierowanej do niego korespondencji. Przedstawione okoliczności nie dawały zatem podstaw do podważenia prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego. Wyjaśnić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie uprawniony był wyłącznie do oceny prawidłowości postanowienia o odrzuceniu skargi, a zatem podnoszone kwestie związane z wydanymi w sprawie decyzjami nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.