I OZ 313/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Zachodniopomorskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Sz 313/25 o odmowie wykładni wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie ze skargi K.J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 18 marca 2025 r. nr WZPS-1.8641.1.10.2025.DB w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Sz 313/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku Wojewody Zachodniopomorskiego, odmówił wykładni wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 15 stycznia 2026 r. została uchylona zaskarżona decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie uznania K.J. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 29 maja 2026 r. Wojewoda Zachodniopomorski złożył wniosek o wykładnię treści uzasadnienia ww. wyroku, z którego wynika, że wnioskodawca domaga się uzupełnienia adresowanych przez Sąd do organu administracji zaleceń uzasadnienia wyroku objętego wnioskiem poprzez wskazanie okresów zatrudnienia stanowiących co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w przedziale czasowym od dnia 20 sierpnia 2022 r. do dnia 20 lutego 2024 r., które należy zaliczyć skarżącemu, przyznając prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając wykładni wyroku przytoczył treść art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że w uzasadnieniu wyroku objętym wnioskiem wyjaśniono związanie bezwzględną mocą obowiązującą przepisu art. 153 P.p.s.a., która to powodowała, że Sąd wydając wyrok z dnia 15 stycznia 2026 r., nie dostrzegając przesłanek wyłączających jego zastosowanie, był związany ocenami prawnymi uzasadnienia wyroku poprzednio orzekającego składu Sądu, wydanego w dniu 23 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 329/24. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Wojewoda Zachodniopomorski, zarzucając naruszenie art. 158 P.p.s.a. poprzez odmowę dokonania wykładni uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2026 r., pomimo istnienia zasadniczych wątpliwości co do jego treści. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku jest uzasadnione istnieniem zasadniczych wątpliwości i koniecznością ich wyjaśnienia w celu wydania przez organ administracji decyzji zgodnej z rozstrzygnięciem Sądu. Nakazując organowi administracji zastosowanie się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r. oraz w uprzednio wydanym wyroku, WSA w Szczecinie stwierdził m.in.: "Nadal więc wbrew wytycznym Sądu skarżącemu nie zaliczono wykazania czasu zatrudnienia co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania. Tym samym nie było możliwe poddanie ocenie wniosku przez pryzmat spełnienia dalszych przesłanek warunkujących uzyskanie przez niego zasiłku dla bezrobotnych, do czego również zobligowano orzekający ab initio organ administracji.". W ocenie organu administracji wskazania Sądu co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r. są niewykonalne. Wnosząc o wykładnię organ administracji nie formułował żadnych pytań, natomiast złożył wniosek o wyjaśnienie, w ramach wykładni uzasadnienia wyroku, zasadniczej wątpliwości powstałej w związku koniecznością prawidłowej jego realizacji. Wyjaśnienie tej wątpliwości jest możliwe jedynie w trybie wniosku o wykładnię uzasadnienia wyroku, mając na uwadze jak stwierdził Sąd a quo związanie bezwzględną mocą obowiązującą przepisu art. 153 P.p.s.a., która to powodowała, że Sąd wydając wyrok z dnia 15 stycznia 2026 r., nie dostrzegając przesłanek wyłączających jego zastosowanie, był związany ocenami prawnymi uzasadnienia wyroku poprzednio orzekającego składu Sądu, wydanego w dniu 23 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 329/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 P.p.s.a., Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści. Jednocześnie, stosownie do treści art. 166 P.p.s.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok Sądu I instancji z dnia 15 stycznia 2026 r. uchylający decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 18 marca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie uznania K.J. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie wywołuje wątpliwości interpretacyjnych, które wymagałyby dokonania wykładni w trybie art. 158 P.p.s.a. Sentencja ww. orzeczenia została sformułowana w sposób jednoznaczny, a uzasadnienie obrazuje przyczyny uwzględnienia skargi. Sąd I instancji w powołanym wyroku uznał, że zasadniczym znaczeniem jest okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 329/24. Wyrok z dnia 23 października 2024 r. wydany w tej sprawie wobec braku zaskarżenia stał się prawomocny. Jednocześnie zauważono, że w wyroku z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 329/24, Sąd dokonał oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy w oparciu o zawarte w decyzji z dnia 21 marca 2024 r. stanowisko dotyczące odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wyjaśniono w nim, że dopiero po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 30 października 2023 r., który potwierdził prawo skarżącego do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 25 sierpnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., z klauzulą wykonalności skarżący uzyskał możliwość skutecznego ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych. Stosując zasadę proporcjonalności należało zatem przyjąć, że po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego skarżący, dokonując rejestracji w PUP wykazał czas zatrudnienia co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania. Ponadto Sąd stwierdził, by ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, poddać go ocenie spełnienia dalszych przesłanek warunkujących uzyskanie przez niego zasiłku dla bezrobotnych. Tymczasem, jak wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r., z zaskarżonej obecnie decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, że wbrew wytycznym Sądu przyjęto odmienne stanowisko. Lektura uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazuje, że przyjęto, iż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewiduje wyjątków, które miałyby wpływ na przyznanie zasiłku, np. w sytuacji, kiedy wyrokiem Sądu z datą wsteczną zostają przyznane jakiekolwiek świadczenia, które miałyby wpływ na uprawnienia zasiłkowe, a zatem w przypadku skarżącego brak było podstaw prawnych do przyznania prawa do zasiłku, na podstawie obowiązujących przepisów. Z kolei organ odwoławczy uznał, że poprzednio orzekający Sąd nie zajął jednoznacznego stanowiska w kwestii przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżącemu. Okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania dotyczy zatem przedziału czasowego od 20 sierpnia 2022 r. do 20 lutego 2024 r., a podstawą do odmowy przyznania zasiłku było ustalenie, że do okresu ostatnich 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji nie można było zaliczyć żadnego dnia z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia ani pobierania świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS. Zatem skarżący nie dysponuje okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym co najmniej 365 dni. Nadal więc, wbrew wytycznym Sądu, skarżącemu nie zaliczono wykazania czasu zatrudnienia co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania. Tym samym nie było możliwe poddanie ocenie wniosku przez pryzmat spełnienia dalszych przesłanek warunkujących uzyskanie przez niego zasiłku dla bezrobotnych, do czego również zobligowano orzekający organ administracji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszone przez Wojewodę Zachodniopomorskiego argumenty dotyczące wyjaśnienia wątpliwości stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, która dopuszczalna jest jedynie w drodze skargi kasacyjnej. Z treści złożonego przez organ wniosku o wykładnię wyroku z dnia 15 stycznia 2026 r. wynika, że na obecnym etapie postępowania organ oczekuje uzupełnienia jego uzasadnienia o dodatkową ocenę związaną z okresami zatrudnienia jakie należy zaliczyć skarżącemu przyznając prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Uwzględnienie takich oczekiwań oznaczałoby natomiast sformułowanie nowej oceny prawnej stanowiącej modyfikację oceny zawartej w uzasadnieniu powołanego orzeczenia. Działanie to w sposób oczywisty wykraczałoby poza wskazany powyżej dopuszczalny zakres wykładni, której sąd może dokonać na podstawie art. 158 P.p.s.a. Dlatego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek o dokonanie wykładni w oznaczonym przez organ zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym zasadnie orzekł Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.