I OZ 337/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 53/24 o odrzuceniu skargi R.D. na bezczynność Burmistrza Gminy Kozienice w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. R.D. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Gminy Kozienice w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działkami o numerach [...] i [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 września 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 9 października 2024 r.). Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2024 r. pozostawiono wniosek skarżącej bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu, po wcześniejszym wezwaniu skarżącej do dokonania czynności. Powyższe zarządzenie, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 166/24. Pismem z dnia 20 stycznia 2025 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia z dnia 19 września 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 30 stycznia 2025 r. W zakreślonym terminie (który upływał w dniu 6 lutego 2025 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 53/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl), co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W rozpoznawanej sprawie, w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do dnia 25 lutego 2025 r. nie zidentyfikowano wpłaty tytułem opłaty sądowej w zakresie wpisu od skargi w procedowanej sprawie, co było jednoznaczne z faktem, że skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu I instancji złożona skarga, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zapadłego w sprawie postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie natomiast z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. od skargi) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 214 § 1 P.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wywiedzionej przez nią skargi na bezczynność Burmistrza Gminy Kozienice w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działkami o numerach [...] i [...]. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału a dnia 20 stycznia 2025 r., skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia z dnia 19 września 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 30 stycznia 2025 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła należnego wpisu sądowego. Wskazania również wymaga, że ustawodawca w art. 239 P.p.s.a. przewidział dwa rodzaje zwolnień od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych – z mocy ustawy, bądź przyznane przez sąd. Niniejsza sprawa nie należy do kategorii spraw, które z mocy ustawy są zwolnione od wpisu, zaś z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na fakt, iż skarżąca nie sporządziła go na urzędowym formularzu PPF, który został do niej przesłany przy piśmie z dnia 18 października 2024 r., odebranym przez skarżącą w dniu 29 października 2024 r. Zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2024 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2025 r. Z tych względów, Sąd I instancji prawidłowo ponownie wezwał skarżącą do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 września 2024 r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w siedmiodniowym terminie pod rygorem jej odrzucenia (k. 27 akt sądowych). Skarżąca w ustawowym terminie nie uiściła wpisu, pomimo prawidłowego wezwania. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że złożoną w niniejszej sprawie skargę, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., należało odrzucić. Odnosząc się do argumentów wskazanych w treści zażalenia zauważyć należy, że koncentrują się one wokół odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy oraz samego wniosku skarżącej dotyczącego umorzenia przez Burmistrza Gminy Kozienice postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Tak przedstawione argumenty nie mogły odnieść pożądanego skutku, bowiem sąd kasacyjny oceniał jedynie poprawność zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia złożonej przez skarżącą skargi z powodu nieuiszczenia przez nią wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny oceniać, na tym etapie postępowania, prawidłowości postępowania w zakresie pozostawienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ani też postępowania Burmistrza Gminy Kozienice. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.