I OZ 38/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1146/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2024 r. nr SKO.4172/7/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rekultywacji działek postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 5 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie Z. P. na zarządzenie tego Sądu z 22 października 2025 r. o odmowie wydania kopii dokumentów z akt administracyjnych sprawy ze skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rekultywacji działek. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 9 lipca 2025 r., na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), pozostawił bez rozpoznania wnioski skarżącego z 17 lutego 2025 r. oraz 4 czerwca 2025 r. o wydanie kopii mapy terenu, z uwagi na nieprecyzyjne określenie dokumentu, którego strona się domaga. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 października 2025 r., sygn. akt I OZ 614/25 uchylił zarządzenie z 9 lipca 2025 r. wskazując, że strona nie może żądać od sądu administracyjnego wydania kopii czy odpisów dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, bo ich wyłącznym dysponentem jest organ administracji publicznej. W przypadku złożenia takiego wniosku do sądu administracyjnego, stronie powinno się odmówić wydania kopii dokumentów z akt sprawy administracyjnej, a rozstrzygniecie to powinno mieć formę niezaskarżalnego zarządzenia. Żaden bowiem z przepisów ustawy p.p.s.a., jak też żaden przepis szczególny, nie umożliwiają podmiotowi, który wystąpił o udostępnienie akt sprawy sądowoadministracyjnej czy akt administracyjnych i któremu odmówiono takiego dostępu, wniesienia zażalenia (lub innego środka zaskarżenia) na tego rodzaju rozstrzygnięcie. Zarządzeniem z 22 października 2025 r., po ponownym rozpatrzeniu wniosków skarżącego z 17 lutego 2025 r. oraz 4 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 12a § 4 w zw. z art. 167 p.p.s.a., odmówił wydania kopii dokumentów z akt administracyjnych sprawy. Zarządzenie jako niezaskarżalne, nie zawierało uzasadnienia i zostało doręczone skarżącemu bez pouczenia. W dniu 27 października 2025 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, które Sąd I instancji odrzucił jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Na postanowienie z 5 listopada 2025 r. skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. W myśl art. 198 p.p.s.a., przepisy niniejszego działu (odnoszące się do środków odwoławczych - przyp. NSA) stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Żaden z przepisów p.p.s.a., jak też żaden przepis szczególny, nie umożliwiają podmiotowi, który wystąpił o wydanie kopii dokumentów z akt administracyjnych sprawy i któremu odmówiono ich wydania, wniesienia zażalenia (lub innego środka zaskarżenia) na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego w tym przedmiocie. Nie wynika to w szczególności z art. 12a p.p.s.a. regulującego dostęp do akt sprawy i wydawanie z nich odpisów, kopii i wyciągów, jak i z art. 194 § 1 p.p.s.a. Zarządzenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 października było więc niezaskarżalne, stąd Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a. i odrzucił zażalenie wywiedzione na to zarządzenie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.