I OZ 423/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. i B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 945/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. T. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 25 września 2024 r. znak: SKO.GN.4001.684.2024 w przedmiocie ustalenia odpłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 maja 2025 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 25 września 2024 r. (znak: SKO.GN.4001.684.2024) w przedmiocie ustalenia odpłaty adiacenckiej. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżących nie został poparty żadną argumentacją, która mogłaby uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Skarżące złożyły zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145, dalej jako: "u.g.n.") w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 25 września 2024 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. z 3 lipca 2024 r. ustalająca skarżącym opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 98a u.g.n., a więc przepis który nie został wyłączony z działania art. 9 u.g.n. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ administracyjny nie wydał postanowienia w trybie tego przepisu. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (por. postanowienia NSA w sprawach I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że Sąd I instancji odmówił zastosowania ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy organ nie wykonał zobowiązania zawartego w art. 9 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.