I OZ 431/24

Dnia 13 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1078/22 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Katarzyny Krzysztofowicz od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1078/22 ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r. oddalił wniosek A.M. o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy sędziego WSA Katarzyny Krzysztofowicz. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1078/22, oddalił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr SKO [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany treści uzasadnienia decyzji w sprawie zasiłku okresowego. W piśmie złożonym w dniu 17 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy sędziego WSA Katarzyny Krzysztofowicz. Pismo to zostało dołączone do akt sprawy po wydaniu wyroku. Uzasadniając złożony wniosek, skarżący wskazał, że doręczone mu zawiadomienie o posiedzeniu niejawnym zawierało błąd albowiem wskazywało, że dotyczy jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...] a nie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...]. Błędu tego nie zweryfikowała wyznaczona jako sprawozdawca w sprawie sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz i dlatego też, w ocenie skarżącego, istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. W dniu 22 kwietnia 2024 r. sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz złożyła oświadczenie, że w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1078/22 nie istnieje żadna okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jak również żadna z okoliczności wskazanych w art. 18 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając złożony wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia sędziego WSA Katarzyny Krzysztofowicz z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Ponadto, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie zachodziły jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Sąd podkreślił przy tym, że niewątpliwe, w zawiadomieniu o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego wskazano, iż przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...], podczas gdy w rzeczywistości dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...], jednak zaistniała w skierowanym do skarżącego zawiadomieniu omyłka pisarska nie może wywoływać uzasadnionych wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Jak wskazywał bowiem Sąd, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego o braku obiektywizmu składu orzekającego rozpoznającego jego skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego, czego skarżący nie uczynił. Zatem, w ocenie Sądu, wobec niewskazania przez skarżącego okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. M., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 14 ust. 1 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych (t.j. Dz. U. nr 38, poz. 167). W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego. Podkreślano ponadto, że zaskarżone postanowienie rażącą narusza interes obywatelski i społeczny oraz powoduje utratę zaufania do władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.; t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Sądu Wojewódzkiego odnośnie braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziego WSA Katarzyny Krzszytofowicz, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności (następnie powtórzone w zażaleniu) w żaden bowiem sposób nie wpływają na aspekt bezstronności objętego wnioskiem sędziego. Określenie w zawiadomieniu o rozprawie zaskarżonego aktu jako "decyzja" (a nie "postanowienie") stanowiło bowiem jedynie omyłkę pisarską sporządzającego pismo pracownika sądu i nie miało wpływu na wydany w niniejszej sprawie wyrok, którym Sąd Wojewódzki oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., nr [...]. Ponadto z oświadczenia złożonego przez sędziego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie od rozpoznania sprawy na podstawie ww. przepisów. Podkreślić w tym miejscu należy, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. np. postanowienie NSA z: 9.10.2013 r. II OZ 851/13; 24.9.2014 r. I OZ 754/14, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). We wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego, jak i w zażaleniu brak jest zaś wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych oświadczeń. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.