I OZ 432/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komisji do sprawy reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 740/23 o przywróceniu J.P. terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Komisji do sprawy reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 14 grudnia 2022 r., nr KR VI R 12/20 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r. nr KR VI R 12/20 uchyliła w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 24 listopada 2011 r. nr 532/GK/DW/2011 i odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, położonego w [...] przy dawnej ul. [...] (obecnie [...]). Decyzja została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 22 grudnia 2022 r. W dniu 6 marca 2023 r. (data stempla pocztowego) J.P. (dalej "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od dnia 19 stycznia 2023 r. do dnia 25 lutego 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na potwierdzenie powyższego załączył zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA. Skarżący podkreślił, że wskutek stanu zapalnego, który niemal całkowicie go unieruchomił nie miał możliwości przygotowania i złożenia skargi na przedmiotową decyzję. Podkreślił ponadto, że dopiero podczas wizyty kontrolnej w dniu 27 lutego 2023 r. lekarz potwierdził, że leczenie przynosi skutek i skarżący w ograniczonym zakresie może się poruszać. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 740/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji, przytaczając treść art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "P.p.s.a.") podkreślił, że skarżący zgodnie z wymogami art. 87 § 1 P.p.s.a., tj. z zachowaniem 7-dniowego terminu od daty ustąpienia przyczyny uchybienia terminu złożył stosowny wniosek uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu, składając zaświadczenia lekarskie dokumentujące przebytą chorobę, która uniemożliwiła mu jakiekolwiek działanie w sprawie. Jako dowód skarżący przedstawił zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA wystawione na okres od dnia 19 stycznia 2023 r. do dnia 25 lutego 2023 r. Sąd podkreślił, że skarżący, stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a., w tym samym terminie złożył skargę na decyzję Komisji z dnia 14 grudnia 2022 r. nr KR VI R 12/20. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zarzucając naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący nie dokonał w terminie czynności w postępowaniu sądowym w postaci wniesienia skargi bez swojej winy, w rezultacie czego doszło do przywrócenia mu terminu do wniesienia tej skargi. Mając powyższe na względzie Komisja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem (na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.) poprzez oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z akt sprawy wynika, że decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 14 grudnia 2022 r. została ogłoszona na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości w zakładce Komisja Weryfikacyjna w dniu 22 grudnia 2022 r., tym samym termin do jej zaskarżenia, jak słusznie zauważyła żaląca się Komisja, upływał z dniem 30 stycznia 2021 r. Skarżący natomiast złożył skargę w dniu 6 marca 2023 r. Skarżący w złożonym wniosku, jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję Komisji wskazał chorobę własną, która uniemożliwiła mu dokonanie czynności w terminie. Okoliczność ta została potwierdzona załączonymi do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeniami lekarskimi. Z dokumentów tych bezsprzecznie wynika, że w terminie otwartym do wniesienia skargi skarżący od dnia 19 stycznia 2023 r. do dnia 25 lutego 2023 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich z powodu [...]. Skarżący był w tym czasie unieruchomiony. Przez miesiąc przyjmował leki [...] i [...] a także [...], które to leki powodowały m.in. zaburzenia równowagi, nudności czy problemy z koncentracją. W trakcie ich przyjmowania nie mógł prowadzić pojazdów mechanicznych. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, od 2007 r. zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ma krótszą kończynę i od urodzenia cierpi na [...]. Z treści trzech z czterech dołączonych do wniosku zwolnień lekarskich wynika, że skarżący w trakcie trwania zwolnienia winien był leżeć. Wbrew natomiast twierdzeniom Komisji, fakt, iż z jednego ze zwolnień lekarskich wynika, iż skarżący nie był obowiązany leżeć, nie można domniemywać, że był w stanie dokonać czynności, tj. złożyć skargę na decyzję Komisji. Zauważyć należy, że kolejne dwa dołączone do wniosku zwolnienia potwierdzają, że "chory powinien leżeć". Biorąc pod uwagę całokształt załączonych do sprawy dokumentów, stwierdzić należy, że skarżący uprawdopodobnił, że nie był w stanie dochować terminu celem złożenia skargi na decyzję Komisji z dnia 14 grudnia 2022 r. Z pisma skarżącego datowanego na dzień 18 maja 2023 r. wynika ponadto, że matka skarżącego została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wskutek pracy w [...] przez kilkadziesiąt lat. Cierpi także na [...] i silną [...]. Ojciec skarżącego ma również orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i pozostaje pod stałą opieką poradni [...]. Nie kwalifikuje się do operacji ze względu na ogólny zły stan zdrowia. Nie można tym samym zgodzić się z argumentami Komisji, że skarżący mógł wyręczyć się rodzicami podczas składania skargi do sądu. Nie ulega wątpliwości, że rodzice skarżącego, oprócz wskazanych wyżej chorób są osobami w podeszłym wieku. Kwestia, że mogli opiekować się synem podczas choroby nie świadczy, że mogli napisać skargę do sądu w jego imieniu. Oczywistym jest również, że wobec braku istnienia samej skargi (sporządzenia jej przez skarżącego) rodzice skarżącego nie mogli podjąć działań zmierzających do jej nadania w jakiejkolwiek formie. Trafnie również Sąd I instancji uznał, że skarżący sprostał wymogom wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a., bowiem nadał skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia 25 lutego 2023 r. (końcowa data wynikająca ze zwolnienia skarżącego). Zgodnie z 57 § 4 k.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Ostatnim dniem terminu w tym przypadku był dzień 6 marca 2023 r. i w tym dniu została nadana skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.