I OZ 486/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 288/16 o odrzuceniu skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 288/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż zarządzeniem z dnia 5 lipca 2016 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 13 lipca 2016 roku. W dniu 3 sierpnia do Sądu wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie, nadane za pośrednictwem operatora pocztowego InPost, wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 5 września 2016 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie z dnia 5 lipca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zażalenie na to postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1561/16. W dniu 4 października 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie. Termin ten rozpoczął swój bieg w dniu 14 lipca 2016 r. Zażalenie na powyższe zarządzenie wraz z wnioskiem o zwolnienie od wpisu zostało nadesłane do Sądu za pośrednictwem operatora pocztowego InPost w dniu 3 sierpnia 2016 r., czyli po upływie ustawowego 7-dniowego terminu, którego koniec przypadał na dzień 20 lipca 2016 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że przyznane w dniu 4 października 2016 r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie miało mocy wstecznej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do których uiszczenia strona obowiązana jest przed jego złożeniem. Z tych względów WSA w Łodzi orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. M. Skarżący podniósł, że przesyłkę zawierającą zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniósł w ustawowym terminie. W jego ocenie, przepisy nie wymagają, aby pisma procesowe były nadawane przesyłką poleconą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2016 r. a więc termin do uiszczenia tej opłaty sądowej upłynął w dniu 20 lipca 2016 r. Podniesione w zażaleniu zarzuty zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji odnośnie daty złożenia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Należy podkreślić, iż kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1561/16. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny przesądził, iż dla zachowania terminu do złożenia zażalenia wniesionego za pośrednictwem operatora InPost sp. z o.o., decydująca jest data wpływu pisma do Sądu; w analizowanym przypadku jest to dzień 3 sierpnia 2016 r. Ta ocena jest wiążąca także w zakresie dotyczącym daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jako że wniosek ten został zgłoszony w tym samym piśmie procesowym, co zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W tej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek o przyznanie prawa pomocy (wniesiony za pośrednictwem operatora InPost w dniu 3 sierpnia 2016 r.) został złożony po upływie terminu zastrzeżonego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (20 lipca 2016 r.). Oznacza to, że przyznane postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. prawo pomocy nie obejmowało wpisu od skargi, którego dotyczy zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 5 lipca 2016 r. Po wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, uzależnione jest bowiem od tego, czy wniosek w tym przedmiocie, zostanie złożony w terminie otwartym do uiszczenia tego wpisu. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie ww. terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie (por. postanowienia NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 81/12 oraz z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 181/11). Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił stosownej opłaty (jak również nie zgłosił wniosku o przyznanie prawa pomocy), skarga podlegała odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.