I OZ 656/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 166/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2024 r. nr SKO.PS.4040.111.2024 w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. odrzucił skargę J.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2024 r. nr SKO.PS.4040.111.2024 w przedmiocie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej numeru PESEL w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej osobiście w dniu 17 marca 2025 r., jednakże wskazany brak nie został w terminie uzupełniony. Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił więc skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, podnosząc zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit b p.p.s.a. Skarżąca wnosiła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, obciążenie organu kosztami postępowania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych wyszczególnionych w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Jednakże warunkiem zastosowania tego ostatniego przepisu jest prawidłowe sformułowanie i doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. W sytuacji, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi jest nieprawidłowe, to z niewykonania takiego wezwania nie można wyprowadzać niekorzystnych dla strony skutków. Jak wprost wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lutego 2025 r., przedmiotem sprawy jest zasiłek okresowy. Bezspornie w takim właśnie przedmiocie skarga została zaskarżonym postanowieniem odrzucona. Niemniej w aktach sprawy znajduje się odpowiedź organu na skargę, wskazująca numer SKO.PS.4040.113.2024, odnosząca się do utrzymanej w mocy decyzji w przedmiocie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu butli gazowej, opłaty za wodę i energię elektryczną, zakupu ciepłej odzieży, koca, doładowania telefonu, zakupu biletów PKP, środków higieny i kosztów drobnych napraw. Także skierowane w ramach niniejszej sprawy do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków, w swej treści odwołuje się jednoznacznie do skargi z 17 stycznia 2025 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr SKO.PS.4040.113.2024. Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie wezwaniu kierowanemu do skarżącej można skutecznie zarzucić nieprawidłowość polegającą na wskazaniu innej sprawy niż faktycznie będąca jej przedmiotem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że omawiane wezwanie dotyczyło sprawy w przedmiocie zasiłku celowego. Brak jest natomiast w aktach tej sprawy wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję w przedmiocie zasiłku okresowego wskazującego nr SKO.PS.4040.111.2024. Bez znaczenia pozostaje wskazanie w wezwaniu sygnatury sprawy sądowoadministracyjnej tj. II SA/Po 166/25. Było to pierwsze pismo w sprawie kierowane do skarżącej, która składając jednym pismem skargę na trzy odrębne decyzje, nie mogła mieć ówcześnie wiedzy, pod jaką sygnaturą Sąd I instancji zarejestrował sprawę w przedmiocie zasiłku okresowego. Wezwanie to sugerowało wręcz, że sprawa o sygn. akt II SA/Po 166/25 dotyczy decyzji organu nr SKO.PS.4040.113.2024, a więc – jak wynika ze znajdującej się w aktach odpowiedzi organu na skargę – w przedmiocie zasiłku celowego. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję o numerze SKO.PS.4040.111.2024, co z kolei uniemożliwiało jej odrzucenie. Przedwcześnie więc Sąd I instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe uwagi kierując do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika orzeka wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 p.p.s.a.). Niezrozumiały jest natomiast wniosek zawarty w zażaleniu o (cyt.): "obciążenie organu kosztami postępowania". Skarżąca jest bowiem z mocy ustawy zwolniona w niniejszej sprawie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych a ponadto postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r. ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu.