I OZ 662/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1559/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z.W. na czynność Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 7 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1559/24), odrzucił skargę Z. W. na czynność Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 7 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji - powołując się na treść art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") – wskazał, że w niniejszej sprawie, skarżący wniósł skargę na ww. czynność materialno-techniczną po terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, że zawiadomienie o dokonaniu zaskarżonej czynności zostało doręczone skarżącemu 13 grudnia 2023 r. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem 12 stycznia 2024 r. Natomiast skarżący wniósł analizowaną skargę 22 maja 2024 r., a więc po upływie terminu do dokonania tej czynności, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe jego zastosowanie, albowiem skarżącemu nigdy nie doręczono zawiadomienia o czynności materialno-technicznej organu, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a także nigdy nie został pouczony o możliwości jej zaskarżenia do Sądu, a w konsekwencji bezpodstawnie uznano, że skarga do Sądu została wniesiona po terminie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosił, że Sąd I instancji niesłusznie uznał, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od doręczenia mu "zawiadomienia" o dokonanej czynności materialno-technicznej, co rzekomo miało miejsce 13 grudnia 2023 r. Przy czym trudno stwierdzić jakie pismo Sąd I instancji uznał za zawiadomienie, bo tej informacji nie ma w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się, co prawda, zawiadomienie o dokonaniu czynności materialno-technicznej będącej przedmiotem niniejszego postępowania (k. 62), jednak nigdy nie zostało mu ono doręczone. Dodatkowo wyjaśnił, iż żaden z otrzymanych przez niego w niniejszej sprawie od organu dokumentów, nie spełniał wymagań § 35 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji nie miał świadomości odnośnie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie objętym zaskarżoną czynnością materialno-techniczną, a o dokonanej zmianie dowiedział się w okolicznościach opisanych w skardze do Sądu I instancji dnia 23 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż wskazano w jego treści. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Odnosząc treść powyższego przepisu do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w zaskarżonym postanowieniu zabrakło jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do kwestii winy skarżącego w stwierdzonym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Tym samym Sąd pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a., który – jak wyżej wskazano – stanowi, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Brak w pisemnych motywach uzasadnienia kontrolowanego postanowienia omówienia tej kwestii przed odrzuceniem skargi (mimo powołania treści samego przepisu) jest zaś o tyle istotny, że mógł pozbawić skarżącego jego ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia terminu, co rzutuje na możliwość skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro bowiem ustawodawca wprost w treści przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. przewidział, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, to w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, rzeczą sądu I instancji winna być również ocena, czy art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. w okolicznościach danej sprawy znajdzie zastosowanie. Powyższe skutkuje uznaniem, iż Sąd I instancji w sposób istotny naruszył art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Okoliczność ta uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki, oprócz odniesienia się do kwestii zachowania, bądź nie, terminu do wniesienia skargi, dokona również oceny, czy ewentualne uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i - w zależności od jej wyników - da temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi lub skargę rozpozna. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.