I OZ 7/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G., L. G., M. K., M. Ś., N. O., K. O., M. W., P. W., A. T., M. T., B. S., P. S., A. R., M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 840/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi A. G., L. G., M. K., M. Ś., K. Ł., D. Ł., N. O., K. O., M. W., P. W., A. T., M. T., B. S., P. S., A. R., M. R., J. B., M. M. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 21 maja 2024 r. nr 19.II.2024 w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 840/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżący poza samym sformułowaniem żądania zastosowania ochrony tymczasowej nie przedstawili żadnej argumentacji na poparcie tego wniosku, co uniemożliwiło jego ocenę. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. G., L. G., M. K., M. Ś., N. O., K. O., M. W., P. W., A. T., M. T., B. S., P. S., A. R., M. R. podnieśli, że w uzasadnieniu skargi stanowiącej również uzasadnienie wniosku, w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazali i wykazali okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej uchwały, których Sąd I instancji nie wziął pod uwagę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy - § 3 art. 61 p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Natomiast obowiązkiem sądu jest odniesienie się do wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest przy tym uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu, jak również okoliczności stojących w opozycji do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2017, s. 397; por. także postanowienie NSA z 9.12.2021 r. II GZ 418/21). W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Ocena ta nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej został zawarty w skardze. Uzasadnienie tego wniosku nie zostało wprawdzie wyodrębnione, jednak w treści złożonej skargi przedstawiono argumentację nawiązującą do okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący z jednej strony wskazali na wady zaskarżonej uchwały, ale jednocześnie w sposób wyraźny odnieśli się do niebezpieczeństw, jakie wiążą się z jej wykonaniem. Podali, że ich nieruchomości sąsiadują z działką, której dotyczy zaskarżona uchwała. Działka ta stanowi fragment ul. K., która pozwala im na komunikację pieszą, rowerową do środków komunikacji publicznej, szkoły, terenów leśnych. Podnieśli, że w przypadku realizacji spornej uchwały uniemożliwiona zostanie jakakolwiek komunikacja ul. K., a co bardziej istotne, w przypadku ewentualnych zdarzeń losowych, alternatywna droga ewakuacji i dojazd od drugiej strony tej ulicy pojazdów służb ratunkowych, będą niemożliwe. Skarżący wskazywali ponadto, że przedmiotowa działka stanowi naturalny ciąg komunikacyjny dla dzikich zwierząt i jego zamknięcie może stanowić realne zagrożenie dla mieszkańców okolicznych nieruchomości. Nie przesądzając oczywiście na tym etapie postępowania o zasadności wniosku skarżących, trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji oceny tych argumentów w ogóle nie dokonał, pomimo że winien był ocenić spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wszystkich twierdzeń strony mających znaczenie z punktu widzenia zastosowania ochrony tymczasowej. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały zostało wydane z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na konieczność respektowania zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego, zaskarżone postanowienie należało więc uchylić i przekazać wniosek do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.