I OZ 808/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 10/14 o odrzuceniu wniosku Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania i o odrzuceniu skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 roku, sygn. akt II SA/Gd 10/14 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 10/14 odrzucił wniosek Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania (pkt 1) i odrzucił skargę kasacyjną Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 roku, sygn. akt II SA/Gd 10/14 (pkt 2) w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2013 roku, nr [...] Wojewoda P. umorzył sprawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, położone w G. przy ul. [...] i [...], oznaczone w dacie wywłaszczenia jako parcele nr [...], nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 0,2833 ha, oraz znajdujące się na nich garaże, w której uprzednio Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. wydało orzeczenie z dnia [...] stycznia 1960 r., nr [...]. Skargę na powyższą decyzję Wojewody P. wniósł T. S. Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] stycznia 1960 r., nr [...]. W piśmie z dnia 22 maja 2014 roku Skarb Państwa – Prezydent Miasta G. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku. Uzasadniając wniosek wskazał, że wynik sprawy dotyczy interesu Skarbu Państwa, którego Prezydent Miasta G. - wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej - reprezentuje w sprawach o ustalenie i wypłatę odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie określanej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z przytoczonych powyżej przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że zgłoszenie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze jego uczestnika może dotyczyć tylko postępowania toczącego się w chwili składania wniosku. Przywołany przepis nie zakreśla wprost terminu, w którym podmiot powołujący się na interes prawny, może domagać się dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, jednakże ratio legis tego przepisu nakazuje przyjąć, że wniosek taki kierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku jest niedopuszczalny. Rozprawa oraz wyrokowanie w niniejszej sprawie już się odbyło, a zatem wynik postępowania przed sądem I instancji, który ma dotyczyć interesu prawnego jednostki występującej z wnioskiem, o którym mowa w art. 33 p.p.s.a., już zaistniał. Złożenie przedmiotowego wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 roku, nr [...], już po zamknięciu rozprawy i wydaniu w sprawie wyroku, przesądza zatem o tym, że jest on niedopuszczalny i co za tym idzie podlega odrzuceniu. W sprawie nie toczy się bowiem aktualnie postępowanie przed sądem I instancji, które zostało zakończone wydaniem wyroku w dniu 20 marca 2014 roku wyroku. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Zgodnie zaś z art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Ze względu na okoliczność, że Skarb Państwa – Prezydent Miasta G. nie jest stroną postępowania w niniejszej sprawie, a jego wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania był niedopuszczalny, skargę kasacyjną z dnia 22 maja 2014 roku należało uznać za wniesioną przez podmiot nieuprawniony. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia. Na powyższe postanowienie Skarb Państwa – Prezydent Miasta G. złożył zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez: - błędne przyjęcie, że niedopuszczalne jest złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji; - nieodniesienie się do kwestii interesu prawnego Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, a w dalszej kolejności – o rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Termin na wstąpienie uczestników, o których mowa w tym przepisie nie jest określony w ustawie, co oznacza, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne nie zostanie zakończone (zob. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex). Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie w dniu 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok, którym uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] stycznia 1960 r., nr [...]. Zasadnie podnosi wnoszący zażalenie, że Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że skoro w sprawie został wydany wyrok, to złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika jest niedopuszczalne. Wniosek taki może bowiem zostać złożony dopóki postępowanie sądowoadministracyjne się toczy, tj. do jego prawomocnego zakończenia w drugiej instancji. Jednakże, należy zauważyć, że w niniejszej sprawie od wyroku z dnia 20 marca 2014 r. żadna ze stron, którym doręczono z urzędu wyrok wraz z uzasadnieniem nie wniosła skargi kasacyjnej. Wobec tego postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zakończone. Stwierdzić zatem należy, że zasadnie Sąd I instancji uznał złożony wniosek za niedopuszczalny i orzekł o jego odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, Sąd I instancji nie badał wniosku merytorycznie, a zatem wbrew stanowisku zawartemu w zażaleniu – nie był obowiązany do badania kwestii interesu prawnego uzasadniającego dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Prawidłowo również Sąd I instancji odrzucił wniesioną przez Skarb Państwa – Prezydenta Miasta G. skargę kasacyjną. Zgodnie bowiem z art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarb Państwa – Prezydent Miasta G. nie brał udziału w postępowaniu przed Sądem I instancji jako strona, a zatem wniesiona przez niego skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu, stosownie do art. 178 p.p.s.a. W zaistniałej sytuacji procesowej kwestia ewentualnego interesu prawnego skarżącego uzasadniającego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4