I OZ 90/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Gl 140/25 o odmowie uzupełnienia postanowienia w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej w sprawie dotyczącej wypłaty odszkodowania za składnik budowlany na nieruchomości położonej w Dąbrowie Górniczej przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr [...] i [...] k.m. 19 obręb [...], wywłaszczonej decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej nr GT-ZGT-8270/253/79 z 25 lutego 1980 r. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 140/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił ww. skargę oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynikało, iż decyzja Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej nr GT-ZGT-8270/253/79 z dnia 25 lutego 1980 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, ustalała wartość wywłaszczonej nieruchomości położonej przy ul. [...] w Dąbrowie Górniczej na kwotę 137.493 zł, w tym za składnik gruntowy [...] m2 wartość 13.266 zł, oraz za składnik budowlany wartość 124.227 zł. Mocą decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14 stycznia 2002 r. nr GN.5.3-R-665/01 stwierdzono nieważność powyższej decyzji z dnia 25 lutego 1980 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W obrocie prawnym pozostaje od 1980 r. ostateczne rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu ww. nieruchomości, a odszkodowanie z tego tytułu ustalone zostało decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia 30 października 2002 r. nr WGN.II.7221/48/01. Ponadto Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 79/03, uznał, że odszkodowanie należało ustalić tylko za składnik gruntowy, bowiem w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, tj. 25 lutego 1980 r., była ona niezabudowana, budynek został wyburzony w styczniu 1979 r. Nie można było zatem ustalić odszkodowania za składnik budowlany nieruchomości, gdyż w momencie wydania decyzji o wywłaszczeniu fizycznie on już nie istniał, a ewentualne roszczenia w tym zakresie mogły być kierowane na drodze cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 606/05 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Roszczenie skarżącego w tym zakresie zostało uwzględnione wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 30 czerwca 1987 r. sygn. akt I C 295/86, co wynikało z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2255/21. Reasumując Sąd stwierdził, że skarżący domagał się wypłaty odszkodowania za składnik budowlany nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia 25 lutego 1980 r., a w tych okolicznościach należało stwierdzić brak przedmiotu zaskarżenia. W piśmie z dnia 26 grudnia 2025 r. skarżący wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia. Uzasadniając wniosek skarżący zarzucił, że Sąd nie rozpatrzył ponaglenia i nie orzekł co do bezczynności organu. Podniósł, że przedmiotem jego skargi była bezczynność, natomiast Sąd wydał orzeczenie o odrzuceniu skargi w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ponadto Skarżący wskazał, że ani organ ani Sąd nie podał nigdy przepisu, z którego wynika, że odszkodowanie należy się tylko za składniki znajdujące się na nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. W kolejnym piśmie z dnia 26 stycznia 2026 r. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił uzupełnienia ww. postanowienia Sądu z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 140/25. W ocenie Sądu, postanowienie z 10 grudnia 2025 r. nie mogło zostać uzupełnione na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a., gdyż zawierało ono wszystkie elementy wymagane prawem. W ww. postanowieniu, wbrew twierdzeniom skarżącego, rozpoznano w całości jego skargę na bezczynność organu. Skarga ta została odrzucona jako niedopuszczalna, gdyż - jak ustalił Sąd – należało stwierdzić brak przedmiotu zaskarżania. Ponadto Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żaden z dwóch przypadków uzupełnienia postanowienia – orzeczono bowiem o całości skargi, jak również nie ma podstaw do zamieszczenia w nim dodatkowego orzeczenia. Przedmiotowe żądanie skarżącego wykraczało natomiast poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Wniosek o uzupełnienie postanowienia nie może zaś - jak podnosił Sąd - stanowić dodatkowego środka jego zaskarżenia, uruchamiającego kolejne – poza przewidzianymi przez przepisy p.p.s.a. – postępowania kontrolne, ani też nie może stanowić polemiki z zapadłym orzeczeniem. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący wnosząc o (cyt.): "wydanie orzeczenia w przedmiocie skargi, której Sąd nie rozpatrzył". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedmiotem skargi była bezczynność organu w przedmiocie wszczęcia postępowania o waloryzację odszkodowania za składnik budowlany nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia 25 lutego 1980 r. utrzymanej w mocy decyzją z dnia 18 sierpnia 2005 r. Zatem obowiązkiem Sądu I instancji było orzeczenie o bezczynności organu bądź o jej braku, czego Sąd nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z powyższego wynika, że uzupełnienie wyroku ma miejsce w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeśli sąd pominął w nim niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nieustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, jeśli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z art. 166 p.p.s.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. odrzucił skargę S. K.. Sąd I instancji orzekł tym samym o całości sprawy. Zatem brak było podstaw do uzupełnienia tego orzeczenia. Wskazane postanowienie jest kompletne i zawiera wymagane prawem elementy. Z tych względów wniosek skarżącego o uzupełnienie tego orzeczenia pozbawiony był podstaw bowiem stanowił jedynie - niedopuszczalną w ramach postępowania w sprawie uzupełnienia orzeczenia - polemikę z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu uzupełnienia postanowienia. Prawidłowo również Sąd I instancji uznał, że zakres uzupełnienia, którego domagał się skarżący wykraczał poza katalog okoliczności wskazanych w art. 157 § 1 p.p.s.a., których wystąpienie upoważnia do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Oceny tej nie podważają argumenty zawarte w zażaleniu. W istocie również z treści zażalenia wynika bowiem, iż intencją skarżącego było zakwestionowanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnić zatem należy, że tego typu zarzuty mogą być formułowane jedynie w ramach skargi kasacyjnej. Nie można bowiem w ramach wniosku o uzupełnienie wyroku kwestionować zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.