Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gd 472/26

Wyrok WSA w Gdańsku z 25 sierpnia 2026 r., I SA/Gd 472/26 – podatki od nieruchomości

Wynik

Uchylono decyzję II i I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
25 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2026 r. sygn. akt SKO Gd 355/25 w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Wejherowo z dnia 26 listopada 2024 r. nr RF.3123.5.377.2024.PM, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. po rozpoznaniu odwołania A. D. od decyzji Wójta Gminy Wejherowo Nr RF.3123.5.377.2024.PM z 26 listopada 2024 r. o ustaleniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego A. D. w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym na rok 2023 na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), a także art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1 i art. 68 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) oraz art. 6 ust. 6 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz ust. 2 pkt 2 lit. b) i lit. e) ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 707 z późn. zm.), art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344), a także art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 176) 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej terminy zapłaty podatku; 2. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że decyzją Nr RF.3123.59.2023.PR z 25 stycznia 2023 r. organ podatkowy pierwszej instancji dokonał ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego H. D. i A. D. w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym na rok 2023 w wysokości 8.326 zł. Decyzją z dnia 15 listopada 2023 r. SKO Gd 6262/23 SKO w Gdańsku stwierdziło nieważność ww. decyzji z uwagi na fakt, że została skierowana do osoby zmarłej, tj. H. D. Decyzją Nr RF.3123.5.399.2023.PR z 21 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania względem A. D. za rok 2023 na kwotę 14.722 zł. Od decyzji wniesione zostało odwołanie. Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. sygn. SKO Gd 6789/23 SKO w Gdańsku uchyliło swoją decyzję z dnia 15 listopada 2023 r. i orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji organu pierwszej instancji, ale wyłącznie w części dotyczącej zobowiązanego H. D. Decyzją z dnia 15 maja 2024 r., SKO Gd 811/24 SKO uchyliło decyzję Nr RF.3123.5.399.2023.PR z 21 grudnia 2023 r. i umorzyło postępowanie w tej sprawie. Powodem było to, że decyzja ta rozstrzygała o wysokości zobowiązania , które wcześniej zostało ustalone. Przy okazji wydania zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji dokonał uzupełninia postępowania wyjaśniającego oraz dokonał zmiany wcześniej wydanego rozstrzygnięcia w ten sposób, że opodatkował przedmiot, za który wcześniej nie naliczał podatku za rok 2018. Chodziło o budynek o powierzchni 1.372,36 m2. Postanowieniem z dnia 24 września 2024 r. RF.3123.10047.2024.PR organ pierwszej instancji wznowił postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych za lata 2019-2023 r.. Zaskarżoną decyzją z 26 listopada 2024 r. wydaną w trybie wznowieniowym, organ dokonał zmiany decyzji pierwotnej o ustaleniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego A. D. w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym na rok 2023, i określił jego wysokość na 14.711 zł. Od decyzji wniesiono odwołanie. Skarżąca zarzuciła w nim, że decyzja nie mogła zostać wydana z uwagi na wygaśnięcie prawa organu podatkowego do ustalenia zobowiązania podatkowego. Skarżąca przywołała art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 68 O.p.. Kolegium orzekając w decyzji z 15 kwietnia 2026 r. przypomniało, że w roku 2013 właściciel nieruchomości, H.D. złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego. Na jej podstawie organ podatkowy dokonywał ustalenia zobowiązania podatkowego także w latach 2018-2023. Po śmierci podatnika jego następca prawny, A. D. złożyła informację podatkową. Informacja złożona została w dniu 19 maja 2023 r. i miała obowiązywać od stycznia 2018 r. | |Decyzja z 2023 r. |Deklaracja |Decyzja zaskarżona | | | |A. D. | | |Budynek mieszkalny [m2] |181 |181 |181 | |Budynki związane z dz. Gospodarczą |170 |40 |40 | |Budynki pozostałe [m2] |306 |1 372,36 |1 372,36 | |Grunt związany z działalnością gospodarczą |800 |800 |800 | |[m2] | | | | Mając to na względzie uznano, że prawidłowo organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 24 września 2024 r. wznowił postępowanie, a następnie wydał zaskarżoną decyzję ustalającą zobowiązanie w sposób zgodny z deklaracją podatniczki. Powołano przy tym art. 240 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 68 § 2 pkt 2 O.p.. Stwierdzono, że skarżąca nie ujawniła umowy zawartej 10 maja 2017 r., co rodziło konieczność wydania decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej Decyzji zarzucono naruszenie: a) przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. - poprzez wyjście przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze poza granice sprawy rozpoznawanej przez organ pierwszej instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, wskazując w decyzji o wznowieniu na przepis art. 240 § 1 (nie wskazując dokładnej jednostki redakcyjnej tego przepisu), co za tym idzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło wiedzieć z jakiej dokładnie przyczyny postępowanie to zostało wznowione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w skarżonej decyzji wychodzi poza granice sprawy prowadzonej przez organ pierwszej instancji i samodzielnie wskazuje, iż przyczyną wznowienia tego postępowania było nieujawnienie przez skarżącą informacji o umowie, która dotyczyła prowadzonej na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej przez firmę: P., b) przepisu art. 122 §1 w zw. z art. 187 §1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż to na stronie skarżącej spoczywał obowiązek ujawniania okoliczności, które winny być znane organowi pierwszej instancji z urzędu, a to dlatego, iż działalność gospodarcza firmy: P. była prowadzona na przedmiotowej nieruchomości już od 2016 r. i była to działalność zarejestrowana w CEiDG, zgłoszona w rejestrze czynnych podatników VAT, co za tym idzie okoliczność ta powinna być znana organowi pierwszej instancji z urzędu i skarżąca nie może ponosić konsekwencji zaniechań organu pierwszej instancji, który wydając decyzję nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, c) przepisu art. 253 § 1 oraz § 4 w zw. z art. 253b pkt 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie bądź niezastosowanie w ogóle, objawiające się w tym, iż organ pomimo brzmienia w/w przepisów zakazujących zmiany decyzji ostatecznej ustalającej albo określającej zobowiązanie podatkowe w trybie wznowienia postępowania wydał zaskarżoną decyzję na skutek wznowienia postępowania, w której zmienił wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej. W związku z tym wniesiono o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a nadto o uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy Wejherowo (na podstawie przepisu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.) a także zasądzenie od organu drugiej instancji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W przypadku zaś uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zgodnie z zakreślonymi powyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest orzeczenie o zasadności uchylenia przez SKO decyzji Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2024 r. o zmianie decyzji i ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r., wydanej (jak wskazał organ odwoławczy) po wznowieniu postępowania, jedynie w części dotyczącej terminów zapłaty podatku, a w pozostałym zakresie utrzymania jej w mocy. Skarżąca kwestionuje, by wystąpiły przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania zwłaszcza, gdy organ pierwszej instancji wprost ich nie dookreślił, a organ odwoławczy samodzielnie wskazał, że przyczyną wznowienia było nieujawnienie informacji o umowie, która dotyczyła prowadzonej na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej. Skarżąca nie zgodziła się również by to na niej, a nie na organie spoczywał obowiązek poinformowania organu o zawarciu umowy najmu nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, gdy działalność taka na nieruchomości Strony prowadzona była już od 2016 r., była zarejestrowana w CEiDG, zaś podmiot ją prowadzący zgłoszony był w rejestrze czynnych podatników VAT, co powinno być znane organowi pierwszej instancji z urzędu. Poza tym Skarżąca zarzuciła, że organ podatkowy nie miał podstaw prawnych by wydać decyzję zmieniającą wymiar zobowiązania podatkowego, gdyż prawo takie wygasło z uwagi na upływ terminów wynikających z art. 68 § 1 pkt 1 O.p. Z kolei, przepis art. 253 § 1 oraz § 4 w zw. z art. 253b pkt 1) O.p. zakazuje zmiany decyzji ostatecznej, ustalającej albo określającej zobowiązanie podatkowe w trybie wznowienia postępowania. Z powyższym nie zgodził się natomiast organ podatkowy, który wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w trybie nadzwyczajnym (o wznowienie postępowania) i zostało przeprowadzone przed organem pierwszej instancji ze względu na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, o których nie wiedział organ podatkowy, a które wpłynęło na korektę wysokości zobowiązania. Poza tym, zastosowanie w sprawie znajduje termin 5-letni, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 2 O.p,, albowiem podatnik w roku 2023 nie ujawnił wszystkich niezbędnych danych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego. Natomiast przepis art. 253 § 1 oraz § 4 w zw. z art. 253b pkt 1) O.p. nie miał zastosowania. Wobec tak zakreślonego zakresu sporu należy przypomnieć, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. W stanie faktycznym sprawy, przed wydaniem w dniu 24 września 2024 r. postanowienia o wznowieniu postępowania, Stronie skarżącej i jej małżonkowi – H. D. ustalono wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym na rok 2023. Następnie, decyzją z dnia 15 listopada 2023 r. SKO w Gdańsku stwierdziło nieważność tej decyzji z uwagi na fakt, że została skierowana do osoby zmarłej, tj. H. D.. Dalej, decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania względem A. D. za rok 2023, zaś po wniesieniu od niej odwołania decyzją z dnia 15 maja 2024 r. SKO w Gdańsku uchyliło swoją decyzję z dnia 15 listopada 2023 r. i orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji organu pierwszej instancji, ale wyłącznie w części dotyczącej zobowiązanego H. D.. W dniu 15 maja 2024 r., Kolegium uchyliło decyzję z dnia 21 grudnia 2023 r. i umorzyło postępowanie w tej sprawie, gdyż decyzja ta rozstrzygała o wysokości zobowiązania podatkowego, które już wcześniej zostało ustalone. Przy okazji wydania zaskarżonej decyzji Wójt Gminy dokonał uzupełninia postępowania wyjaśniającego oraz dokonał zmiany wcześniej wydanego rozstrzygnięcia w ten sposób, że opodatkował przedmiot, za który nie naliczał podatku za rok 2018 (budynek o pow. 1 372,36 m2). Wójt Gminy wznowił następnie postępowanie w sprawach zobowiązań podatkowych za lata 2019-2023 r. i decyzją z dnia 26 listopada 2024 r. dokonał zmiany decyzji pierwotnej i ustalił Stronie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym na rok 2023. W konsekwencji wniesienia odwołania od podanej wyżej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, w dniu 15 kwietnia 2026 r. wydało decyzję, z której uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2024 r. w części określającej terminy zapłaty podatku, zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zatem w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie w obrocie prawnym pozostała ostateczna decyzja z 25 stycznia 2023 r. Natomiast po wznowieniu postępowania, w dniu 26 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, w której zmienił ww. decyzję i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne Stronie za rok 2023 w kwocie wyższej . W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 245 § 1 O.p., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118, z zastrzeżeniem art. 70d. Odmawiając natomiast uchylenia decyzji w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3, organ podatkowy w rozstrzygnięciu stwierdza istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 oraz wskazuje okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji (§ 2). Z powyższego unormowania wynika, że katalog rozstrzygnięć dokonywanych w ramach wznowienia postępowania ma charakter zamknięty. Oznacza to, że organy podatkowe nie są uprawnione do wydania sentencji innej niż wymienionej w ww. przepisie prawa. Istota postępowania wznowieniowego sprowadza się bowiem do usunięcia istotnych kwalifikowanych wad prawnych, którymi obarczona jest decyzja ostateczna. Postępowanie wznowieniowe ma zatem charakter szczególny, a wydawana w tym trybie decyzja nie jest decyzją powtarzalną, wydawaną celem ustalenia wysokości corocznego zobowiązania podatkowego. Przy wydawaniu takiej decyzji najistotniejsze jest ustalenie, czy wystąpiła przesłanka (przesłanki) wznowienia postępowanie i dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie daje możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, a w następnej kolejności ewentualne ponowne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2189/21; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwaną dalej "CBOSA"). Zgodnie z kolei art. 233 § 1 O.p., w oparciu o który działał organ odwoławczy stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo 2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. W myśl § 2 ww. przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast na postawie art. 233 § 3 O.p. samorządowe kolegium odwoławcze uprawnione jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach samorządowe kolegium odwoławcze uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wcześniej wspomniano, w analizowanej sprawie zaskarżoną decyzją SKO w Gdańsku uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 26 listopada 2024 r. w części określającej terminy zapłaty podatku, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję, w której to organ zmienił decyzję ostateczną za 2023 r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne w zwiększonym wymiarze. Tymczasem, stosownie do art. 235a § 1 O.p., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przepisy art. 253 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio (§ 2). Organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony (§ 3). Poza tym, w myśl art. 253b pkt 1 O.p., przepisów art. 253 i art. 253a nie stosuje się do decyzji ustalającej albo określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jeśli natomiast przyjąć, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została na istniejącej przesłance wznowieniowej, stwierdzenia wymaga, że przyjęty przez ten organ rodzaj rozstrzygnięcia nie mieści się w katalogu zawartym w art. 245 § 1 O.p. Zważając bowiem na treść art. 245 § 1 pkt 1 O.p., organ, o ile uzna istnienie przesłanki wznowieniowej, uchyla decyzję pierwotną i jednocześnie wydaje decyzję ustalającą nową wysokość zobowiązania albo umarza postępowanie w sprawie. Uchylenie decyzji pierwotnej jest w związku z tym aktem koniecznym, by usunąć z obrotu decyzję wadliwą po to, aby w jej miejsce od razu wprowadzić do obrotu decyzję prawidłową (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1480/20, CBOSA). Zatem, rozstrzygnięcie które przyjął organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 26 listopada 2024 r., a które następnie organ odwoławczy zaaprobował utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a jedynie uchylając ją w części określającej terminy zapłaty podatku jest nieprawidłowe, wydane wbrew art. 245 § 1 O.p. Nie bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia pozostają również zarzuty Strony co do braku wskazania najpierw w postanowieniu o wznowieniu postępowania konkretnej przesłanki uzasadniającej to wznowienie, a następnie w decyzji je kończącej, na podstawie której strona winna uzyskać informację, czy rzeczywiście przesłanki wznowieniowe w sprawie wystąpiły, jakie przesłanki zaistniały oraz jaki w efekcie końcowym mogą mieć one wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W postanowieniu powołano jedynie, iż z uwagi na złożenie w dniu 19 maja 2023 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN – 1 wraz z załącznikami nastąpiła zmiana stanu faktycznego przedmiotu opodatkowania. Należy też zauważyć, że postanowienie Wójta Gminy z 24 września 2024 r. wskazuje na "wznowienie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za lata 2019 – 2024", co dodatkowo budzi wątpliwości co do zakresu w jakim postępowania zostały wznowione, a czego Kolegium nie wzięło pod rozwagę. Zaaprobowana z kolei przez Kolegium decyzja organu pierwszej instancji także nie wskazuje w sentencji decyzji ani w jej uzasadnieniu podstaw wznowienia, a także ich wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem stwierdzenie tego, czy przesłanki wznowienia rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mają wpływ na sposób jej załatwienia może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o której mowa w art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Op. Sąd zauważa, iż wprawdzie Kolegium w swojej decyzji wskazało na art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 O.p., jednak brak rozważań organu pierwszej instancji w przedmiocie zaistnienia przesłanek z art. 240 § 1 O.p., a przynajmniej brak ich wyrażenia w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 listopada 2024 r., nie może być naprawiony w postępowaniu przed organem odwoławczym. W niniejszej sprawie organ odwoławczy odwołał się do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zastępując w tym organ pierwszej instancji. Tym samym należało uznać, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 O.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 944/20, CBOSA). Ponadto, oczywista wadliwość proceduralna decyzji Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2024 r. polegająca na wydaniu rozstrzygnięcia, które nie mieści się w katalogu art. 245 § 1 O.p,. prowadzi do wniosku, że również SKO uchylając tę decyzję jedynie w części określającej terminy zapłaty podatku, a w pozostałym zakresie ją utrzymując w mocy, naruszył także zasady orzekania określone w art. 233 O.p. W niniejszej sprawie nie mogło ulec uwadze Sądu także i to, że akta sprawy nie zawierają całości dokumentacji obrazującej przebieg postępowania. Z lektury pisma Wójta Gminy z dnia 13 stycznia 2025 r. stanowiącego informację o sposobie ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu wynika, że w wyniku stwierdzenia nieścisłości pomiędzy informacjami zawartymi w Centralnej Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Wejherowie, a zgłoszonymi do opodatkowania powierzchniami budynków mieszkalnych oraz niemieszkalnych, zgodnie z informacją z 20 listopada 2012 r. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2013 wystosowane zostało w dniu 11 kwietnia 2023 r. wezwanie do złożenia aktualnej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 do H. i A. D.. Dodatkowo, zgodnie z informacjami zawartymi w CEiDG potwierdzony został fakt, że na terenie działek, stanowiących przedmiot toczącego się postępowania prowadzone były działalności gospodarcze. Organ w piśmie tym zawarł, iż w odpowiedzi na wezwanie w dniu 10 maja 2023 r. A. D. wraz z informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN – 1 złożoną za okres od 01-2018 przekazała: a) kopię odpisu skróconego aktu zgonu swojego małżonka z dnia 14 kwietnia 2017 r., kopię umowy dzierżawy nieruchomości rolnej z 10 maja 2017 r. zawartą z D. K. prowadzącą działalność: Techniczne Zaopatrzenie Statków "P.", c) oświadczenie dotyczące działalności prowadzonej na działce [...]. Z kolei, w dniu 19 maja 2023 r. do Urzędu wpłynęła korekta poprzedniej Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN – 1, w których skorygowana została powierzchnia budynków pozostałych, nie wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolniczej wraz z oświadczeniem Strony, z której wynika, że jedynym dzierżawcą gruntów i budynków należących do niej na działce [...] jest firma "P.". Kolegium przyjęło, iż w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postepowania oraz zmiany ostatecznych decyzji podatkowych. Jak podał organ odwoławczy, następca prawny poprzedniego podatnika – H. D., złożyła nową aktualną informację w maju 2023 r. zgodnie z którą na nieruchomości od 2017 r. prowadzona była działalność gospodarcza. Podatniczka wskazała, że działalność ta prowadzona będzie do października 2025 r., co wynika z wyjaśnień z 2023 r.). Określiła ona także w sposób dokładny powierzchnię budynków i zadeklarowała je (poza budynkiem mieszkalnym) jako pozostałe (1.372, 36 m2), bądź, jako związane z działalnością gospodarczą (40 m2). Organ przyjął również, że okoliczności te ujawnione zostały po wydaniu decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania za rok 2023, a ponieważ organ o nich nie wiedział uzasadniało to wznowienie postępowania podatkowego i korektę wysokości zobowiązania. Strona natomiast zaprzeczyła powyższemu wskazując na prowadzenie działalności już od 2016 r., która dodatkowo była zarejestrowana w CEIDG, zgłoszona w rejestrze czynnych podatników VAT i nie mogła jej zdaniem stanowić okoliczności do wznowienia przez organ postępowania. Tymczasem, materiał akt sprawy nie zawiera wspomnianej korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez Stronę, na którą powołuje się organ odwoławczy w 2023 r. przy ustaleniu stanu faktycznego, ani informacji złożonej wcześniej, która w ocenie organu okazała się nieaktualna. Dokumentacja nie zawiera również oświadczeń Strony, kopii umowy dzierżawy nieruchomości rolnej. Zatem, decyzja Kolegium oparta została na materiale, który de facto, nie został dołączony do akt sprawy. W związku z tym, nie sposób poddać kontroli prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o którą organ odwoławczy orzekał, jak i w kwestii (która, jak podał organ), dotyczyła nieujawnienia wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego. Zaznaczyć natomiast należy, że sama, nawet błędna, ocena okoliczności faktycznej, dokonana już przez organ w ramach decyzji ostatecznej mającej podlegać wznowieniu, nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to bowiem dwie różne sytuacje. Tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (por. też wyrok WSA Łodzi z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 1394/15, WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 8/09, CBOSA). Reasumując, Sąd stwierdził, że wskutek przedstawionych powyżej nieprawidłowości decyzja Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2024 r. została wydana z istotnym naruszeniem art. 245 § 1, art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 122 O.p. zgodnie z którym, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 124 O.p, w świetle którego, organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Decyzja ta została wydana również z naruszeniem art. 187 § 1 O.p. zgodnie z którym, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., z którego wynika, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zaskarżona zaś decyzja została wydana dodatkowo z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i uchylenie jej jedynie w części określającej termin do zapłaty. Z kolei, mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd uznał, iż odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne na obecnym etapie sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić stanowisko zaprezentowane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, w tym zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy sprawy m. in. o wskazaną w uzasadnieniu wyroku dokumentację, celem wykazania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i okoliczności uzasadniających podstawę ewentualnego przeprowadzenia trybu nadzwyczajnego z podaniem właściwych przepisów prawa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji wyroku. Na koszty te składają się uiszczony w sprawie wpis w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215) w zw. z art. 206 p.p.s.a. Ustalając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd miał na uwadze, że miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego jest w niniejszej sprawie uzasadnione, albowiem pełnomocnik strony skarżącej wniósł do tutejszego Sądu kilka skarg w sprawach tożsamych. Sąd zważył, że każda z nich z osobna wymagała w tej sytuacji mniejszego nakładu pracy, na co wskazuje tożsama treść argumentacji przedstawionej we wniesionych środkach zaskarżenia, w których odnoszono się do kwestii nieprawidłowości wznowienia postępowania, nieprawidłowo wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego w kolejnych latach podatkowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się natomiast, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika - dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (zob. w tej materii postanowienia NSA: z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16; z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16 oraz z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18, CBOSA).

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 czerwca 2026
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/ Marek Kraus /przewodniczący/ Zbigniew Romała

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny