Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gl 114/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 29 lipca 2026 r., I SA/Gl 114/26 – podatek dochodowy od osób prawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
29 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2026 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 grudnia 2025 r. nr 2401-IOD-1.4100.34.2025 UNP: 2401-25-298901 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Spółka M sp. z o.o. w C. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 1 grudnia 2025 r., nr 2401-IOD-1.4100.34.2025, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 2. Stan sprawy. 2.1. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: NUS) 1 września 2025 r. wydał decyzję określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2021 r. Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem Publicznej Usługi Hybrydowej (PUH) i doręczona skarżącej 12 września 2025 r. (wynika to z potwierdzenia jej odbioru). Przesyłkę odebrał M. M. (prezes zarządu skarżącej) w placówce pocztowej o godzinie 17.03. Pismem z 29 września 2025 r. pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie od wskazanej decyzji NUS. Zostało ono przesłane za pośrednictwem platformy ePUAP na adres elektroniczny [...] [...] Urzędu Skarbowego w B., przy piśmie z tej samej daty. 2.2. Wnioskiem z 30 października 2025 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z 1 września 2025 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w toku postępowania podatkowego prowadzonego przez organ pierwszej instancji nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Dopiero po doręczeniu decyzji (co w przekonaniu spółki miało miejsce 15 września 2025 r.), w celu ochrony praw i skutecznego zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia zleciła prowadzenie sprawy pełnomocnikowi, który wniósł odwołanie 29 września 2025 r. Dalej skarżąca wskazała, że informację o rzekomym uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania powzięła dopiero 23 października 2025 r., tj. w dacie odbioru przez pełnomocnika pisma NUS z 9 października 2025 r., w którym wskazano odmienną datę doręczenia decyzji, tj. 12 września 2025 r. Ponadto we wniosku skarżąca stwierdziła, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jej winy oraz że ewentualna pomyłka co do daty doręczenia decyzji nie stanowi niedbalstwa zarówno skarżącej, jak i jej pełnomocnika. W tym zakresie spółka wyjaśniła, że przesyłka została odebrana przez członka zarządu 12 września 2025 r. w godzinach wieczornych. Z przyczyn obiektywnych, z powodu wewnętrznej organizacji pracy spółki, doręczona przesyłka została formalnie zarejestrowana i opatrzona prezentatą dopiero 15 września 2025 r. W tym dniu zapoznano się z jej treścią, a następnie przekazano ją do dalszego procedowania. Na podstawie danych z systemu kancelaryjnego i praktyki rejestracji korespondencji jako datę doręczenia skarżąca przekazała pełnomocnikowi datę 15 września 2025 r. Zdaniem skarżącej: a) podanie o przywrócenie terminu złożone wraz z dopełnieniem czynności procesowej (wniesieniem odwołania) zostało wniesione z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.; dalej: o.p.); b) opisane wyżej uchybienie było niezawinione, gdyż wynikało z usprawiedliwionych, obiektywnie zaistniałych warunków (błąd co do daty wynikający z rejestru kancelaryjnego) i braku możliwości działania zarządu spółki w piątek wieczorem oraz mieściło się w zakresie zastosowania art. 162 § 1 o.p. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła odwołanie z 29 września 2025 r., pełnomocnictwo dla radcy prawnego z 29 września 2025 r. oraz oświadczenie członka zarządu z 29 października 2025 r. W oświadczeniu tym prezes zarządu skarżącej, M. M. , wyjaśnił, że 12 września 2025 r. po godzinie 18.00 odebrał w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą decyzję z 1 września 2025 r., którą przekazał do obsługi kancelaryjnej 15 września 2025 r. Dalej stwierdził, że wskutek powyższego drugi członek zarządu – M. M., wskazał pełnomocnikowi dzień 15 września 2025 r. jako datę doręczenia decyzji. Jednocześnie podkreślił, że zaistniała sytuacja nie była skutkiem jego zawinienia lub niedbalstwa, lecz incydentalnego nieporozumienia z pracownikiem poczty, który wydał przesyłkę urzędową wbrew jego prośbie, oraz że z uwagi na późną porę nie przewidywał, iż wśród przesyłek może znajdować się przesyłka wymagająca niezwłocznego działania procesowego. 2.3. Postanowieniem z 26 listopada 2025 r. DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Na to postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do tutejszego Sądu, która została oddalona wyrokiem z 29 lipca 2026 r., I SA/Gl 113/26. 2.4. Z kolei postanowieniem z 1 grudnia 2025 r. DIAS odmówił spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Argumentował, że wskazane przez skarżącą okoliczności uchybienia terminowi do złożenia odwołania, tj. późny odbiór przesyłki z placówki pocztowej, sposób organizacji pracy w spółce (rejestracja przesyłki w dacie jej przekazania do obsługi kancelaryjnej, a nie w dacie jej faktycznego doręczenia przez operatora pocztowego), czy też nieporozumienie z pracownikiem poczty (wydanie przesyłki wbrew prośbie prezesa zarządu), nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżąca dochowała staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminowi. Zaznaczył, że obiektywny miernik staranności obejmuje również wymóg właściwego zorganizowania pracy czyli właściwą organizację wewnętrznej obsługi kancelaryjnej (wewnętrzny proces odbierania i rejestrowania korespondencji w firmie). Wskazał, że to na skarżącej spoczywał obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie doszło do sytuacji, która miała miejsce, tj. złożenia odwołania po terminie wskazanym w Ordynacji podatkowej. Poza tym zaznaczył, że skarżąca powinna uprawdopodobnić, iż pomimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych okolicznościach do przezwyciężenia. Tymczasem okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazują na to, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, trwających przez cały czas biegu terminu przypisanego do wniesienia odwołania, których nie dało się uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie spółki. 2.5. W skardze spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 162 § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej pomimo tego, że uchybienie miało charakter incydentalny i niezawiniony, powstało przy zachowaniu odpowiedniej staranności oraz w toku podejmowania przez skarżącą konkretnych i racjonalnych działań zmierzających do ochrony swoich praw, a prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do przywrócenia terminu; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż skutkuje zamknięciem drogi do merytorycznego rozpoznania odwołania i pozbawieniem ochrony prawnej skarżącej; 2) art. 162 § 1 w zw. z art. 120 o.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu w sposób nadmiernie formalistyczny i nieproporcjonalny, nieuwzględniający charakteru sprawy oraz skutków procesowych rozstrzygnięcia; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż doprowadziło do utrzymania w obrocie decyzji podatkowej o wymiernych skutkach dla skarżącej i o charakterze quasi-sankcyjnym wyłącznie z przyczyn formalnych, z uwagi na jednodniowe przekroczenie terminu; 3) art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, polegające na pominięciu istotnych okoliczności przemawiających za brakiem winy skarżącej, w tym charakteru uchybienia jako nieznacznego (jeden dzień), braku bierności strony oraz niezwłocznego przekazania sprawy pełnomocnikowi; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż doprowadziło do wadliwej oceny przesłanki decydującej o odmowie przywrócenia terminu. 4) art. 210 § 4 o.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający, bez wskazania konkretnych przyczyn przypisania skarżącej winy w uchybieniu terminowi; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż uniemożliwia skuteczną kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego postanowienia; 5) art. 127 § 1 oraz art. 220 § 1 o.p. w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 poz. 483, ze zm.) poprzez pozbawienie skarżącej realnego prawa do dwuinstancyjnego postępowania podatkowego, polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o nadmiernie formalistyczną wykładnię przepisów o przywracaniu terminów, skutkującą brakiem merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji; 6) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2016.202.389; dalej: KPP UE) poprzez odmowę przywrócenia terminu skutkującą pozbawieniem skarżącej prawa do kontroli decyzji podatkowej o charakterze quasi-represyjnym, przy jednoczesnym oparciu rozstrzygnięcia na minimalnym, niezawinionym uchybieniu terminowi procesowemu; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż standard należytej staranności nie może zamykać drogi do obrony praw, co w konsekwencji prowadzi do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do skutecznej ochrony prawnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. 2.6. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.). 4. Według art. 162 o.p. dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi; 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Skarżąca nie kwestionuje, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego została jej doręczona 12 września 2025 r. Pomimo tego, że spółka wniosła skargę do WSA również na postanowienie DIAS z 26 listopada 2025 r. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie przytoczyła żadnych argumentów kwestionujących skuteczność i datę doręczenia jej decyzji. Skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem z 29 lipca 2026 r., I SA/Gl 113/26 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezsporne jest także wniesienie odwołania przez skarżącą po upływie terminu 14 dni do wniesienia odwołania, liczonego od daty doręczenia 12 września 2025 r. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy wystąpienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu temu terminowi. 5.1. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 162 o.p. polegającą na uznaniu, że ponosi odpowiedzialność za działania prezesa własnego zarządu oraz ewentualnie innych osób, w zakresie właściwego zorganizowania pracy, czyli wewnętrznej organizacji obsługi kancelaryjnej, a szczególnie wewnętrznego procesu odbierania i rejestrowania przychodzącej korespondencji. Sąd tego zarzutu nie podziela. 5.2. Odnosząc się do tego węzłowego w sprawie zagadnienia, należy stwierdzić, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. W regułach starannego działania zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za wewnętrzną organizację pracy danego podmiotu gospodarczego. Odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje nie można przenosić na inne osoby fizyczne lub prawne. Spółka z o.o. jako strona postępowania ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, za pomocą których dokonuje czynności procesowych, w tym również, a może przede wszystkim, prezesa własnego zarządu, który odbierając przesyłkę z placówki pocztowej nie dopilnował, aby współpracujące z nim osoby odnotowały prawidłową datę odbioru tejże przesyłki, od której rozpoczyna bieg termin na wniesienie odwołania. Odpowiedzialność spółki z o.o. za działania osób fizycznych faktycznie działających za spółkę jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony postępowania. Ponosi ona konsekwencje działań prezesa zarządu, innych członków zarządu, swoich pracowników oraz innych osób, którym powierzyła wykonanie określonych czynności. Sąd podziela stanowisko DIAS, że wskazane przez skarżącą okoliczności uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji, tj.: a) późny (w godzinach popołudniowych) odbiór przesyłki z placówki pocztowej przez prezesa zarządu (z akt sprawy wynika, że przesyłka została doręczona prezesowi zarządu 12 września 2025 r. o godz. 17.03); b) sposób organizacji pracy w spółce (rejestracja przesyłki w dacie jej przekazania do obsługi kancelaryjnej, tj. 15 września 2025 r. - poniedziałek, a nie w dacie jej faktycznego doręczenia przez operatora pocztowego, tj. 12 września 2025 r. - piątek); c) nieporozumienie z pracownikiem poczty (wydanie przesyłki urzędowej wbrew prośbie prezesa zarządu) - nie stwarzają podstaw do przyjęcia, że skarżąca dochowała staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem Sądu trafna jest zatem ocena DIAS, że w świetle art. 162 § 1 o.p. w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie można przyjąć, aby uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, która miała podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego było zaniedbanie prezesa jej zarządu i ewentualnie innych jeszcze osób, które podejmują czynności w imieniu i na rzecz spółki. 5.3. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wskazuje się bowiem, że przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez wnioskodawcę każdorazowo powinna być poddana ocenie organu podatkowego. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyroki NSA z: 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99; 9 sierpnia 2019 r., II FSK 2734/17; 8 maja 2019 r., II FSK 3442/17). Stanowisko takie zajmuje również doktryna (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, E. Iserzon, J. Starościak, Warszawa 1970 r., str. 136; P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, Gdańsk 2025, art. 162). Nie ma wątpliwości, że taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (wyrok NSA z 10 lutego 2026 r., III FSK 106/25). Z brakiem winy nie można bowiem zrównywać niedopatrzenia, nieuwagi lub zaniedbania (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04). W odniesieniu do realiów tej sprawy adekwatną wypowiedź zawiera wyrok NSA z 18 czerwca 2025 r., II OSK 1290/ 24, w którym wskazano, że "kwestia organizacji właściwego obiegu korespondencji w ramach wewnętrznej struktury spółki nie może być uznana za okoliczność obiektywną, występującą bez woli strony, która jej udaremnia, mimo dołożenia przez nią należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, wniesienie odwołania we właściwym czasie. (...) wskazane przez spółkę przyczyny niedochowania terminu nie sposób traktować jako przeszkody nie do przezwyciężenia." W odniesieniu do rodzaju przytaczanych przez skarżącą argumentów wskazuje się również, że: a) wina obsługi personelu administracyjnego jednostki organizacyjnej obciąża tę jednostkę (B. Dauter, R. Hauser [w:] S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 162; wyrok NSA z 30 marca 2017 r., II FSK 3462/16); b) omyłka przy obliczaniu terminu nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności (wyrok NSA z 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, cyt. za: B. Dauter, R. Hauser [w:] S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 162); c) "Uznanie braku winy jednostki organizacyjnej do wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie wymaga wykazania braku winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników" (wyrok NSA z 20 września 2001 r., IV SA 1340/99, cyt. za: P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 58, oraz A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 58). 6. Bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p.). DIAS poddał bowiem szczegółowej analizie wszystkie okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu i dokonał prawidłowej ich oceny. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane ustawą elementy, a argumentacja organu, z którą polemizuje skarżąca, jest logiczna i spójna oraz zawiera wystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia i zastosowanej podstawy prawnej. Z samego zaś faktu, że skarżąca nie zgadza się z oceną dokonaną przez DIAS nie wynika automatycznie, że to pogląd skarżącej na sprawę jest prawidłowy, a zarazem, że organ nie przeprowadził wszechstronnej oceny okoliczności sprawy, dokonał dowolnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i podjął błędne rozstrzygnięcie. 7.1. Skarżąca swoje stanowisko oparła również na zarzucie naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, zasadzie proporcjonalności, a także art. 47 KPP UE. 7.2. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi o tym, że "każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". W myśl natomiast art. 78 Konstytucji RP, "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa." W tym kontekście Sąd zauważa, że w żadnym systemie prawnym nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. Samo ukształtowanie postępowania przed sądem w sposób respektujący określone procedury (co do zasad inicjowania postępowania, terminów procesowych i materialnych, opłat, reprezentacji stron przed sądem, rygorów postępowania dowodowego etc.) stanowi istotne i rzeczywiste ograniczenie prawa do sądu, konieczne jednak ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa. Te powszechnie przyjęte i ogólnie stosowane we wszystkich rodzajach postępowania formalne rygory proceduralne wyznaczają bardzo wyraźnie granice, w jakich może być realizowane prawo do sądu, a jednocześnie tworzą punkt odniesienia przy ocenie tych formalnych restrykcji, które sięgają dalej i wyznaczają węziej pole, w jakim może dokonywać się ochrona sądowa określonego prawa. Nie istnieje także nieograniczone prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, o czym już stanowi cytowany art. 78 Konstytucji RP in fine (wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., III FSK 920/23). W świetle powyższego za niezasadne należy również uznać argumenty skarżącej, które przypisują organowi nadmierny formalizm i brak proporcjonalności. Zgodnie z zasadą legalizmu (art. 120 o.p.) organ podatkowy powinien działać na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że organ podatkowy powinien realizować to, co jest wyraźnie dozwolone przez przepisy prawa, a zarazem nie może uchylić się od działania, jeśli przepisy nakazują mu podjęcie określonych czynności. Taka sytuacja ma miejsce również w tej sprawie. DIAS był związany art. 162 § 1 o.p., z którego jednoznacznie wynika, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania możliwe jest po spełnieniu szczególnych przesłanek. Jeżeli skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek, a mianowicie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, to przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było możliwe, skutkiem czego skarżąca sama pozbawiła się prawa do merytorycznego rozpoznania jej odwołania (art. 220 o.p.) oraz realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 o.p.). Aktualnie powoływanie się przez nią na te regulacje nie może być zatem skuteczne. 7.3. Zdaniem Sądu przedstawione przez DIAS rozumienie art. 162 § 1 i 2 o.p. nie narusza także art. 47 KPP UE. Zgodnie z tym przepisem, każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii Europejskiej zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w art. 47 Karty. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela. Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Wskazane regulacje KPP UE państwa członkowskie obowiązane są stosować - jednak wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii Europejskiej (art. 51 ust. 1). KPP UE nie rozszerza bowiem zakresu zastosowania prawa Unii Europejskiej poza kompetencje Unii Europejskiej, nie ustanawia nowych kompetencji ani zadań Unii Europejskiej, ani też nie zmienia kompetencji i zadań określonych w traktatach (art. 51 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała innych, poza przepisem art. 47 KPP UE, przepisów unijnych, których naruszenia miałby dopuścić się organ podatkowy. Skarżąca w zarzutach skargi wskazała wyłącznie przepisy krajowe, do których naruszenia doszło jej zdaniem w postępowaniu podatkowym. Skarżąca nie powołała jednak żadnego innego, poza art. 47 KPP UE, przepisu prawa unijnego. Nie wykazała, że w tym konkretnym przypadku stosowania instytucji przywrócenia terminu, uregulowanej w art. 162 o.p, mamy do czynienia z regulacją będącą przedmiotem harmonizacji w ramach prawa Unii Europejskiej (wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., III FSK 920/23). Sąd z urzędu takich również nie dostrzega. 8. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Sąd oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury Mikołaj Darmosz Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny