Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Ke 210/26

Wyrok WSA w Kielcach z 17 września 2026 r., I SA/Ke 210/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia
17 września 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi F. K. na informację Dyrektora Minister Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z 27 marca 2026 r. nr Dyrektor Minister Pracy i Polityki Społecznej (organ) poinformował F. K. (skarżąca), że wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Lepsza praca – lepsze życie", który został złożony w ramach naboru nr [...], otrzymał, w wyniku oceny merytorycznej 122,5 punktu ogółem, co uprawnia go do zakwalifikowania do dofinansowania. Mając jednak na uwadze, że w celu uzyskania dotacji ze środków publicznych skarżąca posłużyła się przerobionym, nierzetelnym wnioskiem o dofinansowanie, wprowadzającym w błąd co do jego autora, na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, organ odmówił zawarcia umowy o dofinansowanie ze względu na obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie takiego projektu. Organ poinformował również, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy zostały zabezpieczone środki przeznaczone na dofinasowanie projektu skarżącej. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze F. K. zaskarżyła w całości "decyzję" z 27 marca 2026 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez jego błędne zastosowanie poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie, podczas gdy przepis ten ma charakter wyjątkowy i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach, w których organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości istnienie realnej, konkretnej i obiektywnie uzasadnionej obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, a nie jedynie hipotetyczne przypuszczenia; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej, a nie swobodnej oceny, skutkującej przyjęciem nieudowodnionych ustaleń faktycznych co do rzekomego posłużenia się "przerobionym, nierzetelnym wnioskiem"; 3. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia opartego na nieudowodnionych zarzutach oraz brak transparentności działania organu, co prowadzi do podważenia zaufania strony do organów administracji publicznej oraz naruszenia zasady lojalności państwa wobec obywatela; 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom ustawowym, tj. brak wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości "zaskarżonej decyzji" oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że przepis art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 - 2027 ma charakter wyjątkowy i jako taki nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jego zastosowanie wymaga wykazania przez organ istnienia realnej, konkretnej i obiektywnie uzasadnionej obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym. Tymczasem w niniejszej sprawie organ poprzestał wyłącznie na sformułowaniu zarzutu o charakterze blankietowym, nie wskazując jakichkolwiek konkretnych okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na przyjęcie istnienia takiej obawy. Organ nie wykazał, na czym miałoby polegać rzekome "przerobienie" wniosku, które elementy dokumentacji były nierzetelne, ani w jaki sposób okoliczności te miałyby przekładać się na ryzyko powstania szkody w mieniu publicznym. Brak jest jakiejkolwiek analizy związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zarzucanym działaniem a potencjalnym zagrożeniem dla interesu finansów publicznych. W istocie więc zastosowanie wskazanego przepisu nastąpiło w sposób arbitralny, z pominięciem jego ratio legis. Co więcej, zdaniem skarżącej, organ dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały bezpośredni wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie zrealizował obowiązków wynikających z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., albowiem nie podjął wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego, które pozwalałoby zweryfikować formułowane wobec skarżącej zarzuty. Organ nie zwrócił się do skarżącej o wyjaśnienia, nie umożliwił jej odniesienie się do podnoszonych wątpliwości ani nie wskazał źródła informacji, które legły u podstaw zakwestionowania rzetelności wniosku. W konsekwencji doszło również do naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż ocena materiału dowodowego, o ile w ogóle można mówić o jego istnieniu, miała charakter dowolny, a nie swobodny. Ustalenia faktyczne organu nie zostały oparte na konkretnych dowodach, lecz na nieweryfikowalnych przypuszczeniach, co pozostaje w oczywistej sprzeczności ze standardami praworządnego postępowania administracyjnego. Powyższe uchybienia prowadzą również do naruszenia zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. Skarżąca, działając w zaufaniu do procedur konkursowych oraz organów administracji, złożyła wniosek, który został pozytywnie oceniony pod względem merytorycznym i spełniła wszystkie wymagania przewidziane dla uzyskania dofinansowania. W takiej sytuacji odmowa zawarcia umowy, oparta na nieudowodnionych i nieprecyzyjnych zarzutach, narusza zasadę lojalności państwa wobec obywatela oraz zasadę pewności prawa. W ocenie skarżącej na szczególną uwagę zasługuje również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia elementarnych wymogów przewidzianych w tym przepisie. Organ nie wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione, nie przedstawił dowodów, na których się oparł, ani nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności ewentualnym innym dowodom. Uzasadnienie sprowadza się de facto do powtórzenia konkluzji, bez przedstawienia toku rozumowania, który do niej doprowadził. Taki sposób sporządzenia uzasadnienia uniemożliwia przeprowadzenie efektywnej kontroli instancyjnej oraz sądowej, co samo w sobie stanowi istotne naruszenie prawa. Nie sposób również pominąć, że projekt skarżącej został pozytywnie oceniony w ramach procedury konkursowej i osiągnął wynik kwalifikujący go do uzyskania dofinansowania. Oznacza to, że spełniał wszystkie kryteria formalne i merytoryczne określone przez instytucję organizującą nabór. W takiej sytuacji odstąpienie od zawarcia umowy powinno mieć charakter absolutnie wyjątkowy i być oparte na jednoznacznych, należycie udokumentowanych przesłankach. W niniejszej sprawie przesłanki takie nie zostały wykazane. Skarżąca jako podmiot ubiegający się o środki publiczne działała w dobrej wierze i z należytą starannością, a wszelkie dokumenty składane w toku postępowania konkursowego były przygotowywane zgodnie z jej najlepszą wiedzą. Organ nie wykazał żadnych okoliczności, które pozwalałyby tę dobrą wiarę skutecznie zakwestionować. Skarżąca zauważyła, że odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie w ramach rozmaitych kategorii projektów należy - o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej - do aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Regulacja zawarta w ustawie wdrożeniowej ma charakter szczególny (lex specialis), a zakres kontroli sądowoadministracyjnej został w niej określony w sposób wyczerpujący i ograniczony wyłącznie do przypadków wprost wskazanych przez ustawodawcę, takich jak nieuwzględnienie protestu, negatywna ponowna ocena projektu czy pozostawienie protestu bez rozpatrzenia. Brak jest ogólnego odesłania do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że nie każde rozstrzygnięcie podejmowane w toku procedury konkursowej podlega kontroli sądu administracyjnego. W ocenie skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi w istocie akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odmowa zawarcia umowy została bowiem oparta na przepisie prawa powszechnie obowiązującego (art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej), ma charakter władczy i jednostronny, a jej skutkiem jest definitywne pozbawienie skarżącej możliwości uzyskania dofinansowania, pomimo spełnienia przesłanek merytorycznych. W konsekwencji, mimo braku wyraźnego przepisu przewidującego możliwość wniesienia skargi, należy przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega kontroli sądu administracyjnego, a niniejsza skarga jest dopuszczalna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając motywy wydania zaskarżonego aktu i wskazując, że skarga ta nie jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., organ podniósł, że pismo zawierające informację o odmowie zawarcia umowy nie stanowi decyzji administracyjnej, a więc organ nie musi uzasadniać swojego stanowiska w sposób przyjęty dla tego typu formy działania administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143; z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U.2024.1267) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie z obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1733; z późn. zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa"). W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że aktualnie nie budzi już kontrowersji kwestia dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego (na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) aktu odmowy zawarcia umowy, podjętego na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej (vide orzeczenia NSA: z 16 kwietnia 2025 r., I GSK 1729/24; z 20 sierpnia 2024 r., I GSK 901/24; z 11 marca 2022 r., I GSK 381/22; z 29 marca 2022 r., I GSK 464/22; te i przywołane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca, co prawda milczy, w jakiej formie następuje odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie, jednakże niewątpliwie jest to akt o charakterze administracyjnym, podjęty w sferze publicznoprawnej przez organ administracji, władczo rozstrzygający indywidualną sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym zaskarżona informacja wypełnia cechy przypisywane przez doktrynę i orzecznictwo aktom, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, (red.) R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 61-72, pkt 29-48 komentarza do art. 3; wyrok NSA z 24 marca 2010 r., II GSK 248/10; postanowienia NSA z: 13 stycznia 2011 r., II GSK 1494/10; 24 maja 2022 r., I GSK 947/22, powołane tam i powyżej orzecznictwo). Dlatego sąd uznał, że odmowa zawarcia umowy z przyczyn określonych w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej mieści się w granicach etapu administracyjnego postępowania konkursowego, a tym samym podlega kontroli sądowoadministracyjnej jako akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia skargi i do merytorycznego jej rozpoznania. Orzekając co do meritum sprawy, sąd ocenił jako zasadny wniosek organu o oddalenie skargi, gdyż kontrola zaskarżonej czynności nie wykazała naruszenia prawa, które uzasadniałoby jej uwzględnienie. Z uwagi na tożsamy w sprawie stan faktyczny i prawny, sąd posłużył się rozważaniami zaczerpniętymi z uzasadnienia wyroku wydanego 27 sierpnia 2026 r. przez tut. sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 209/26. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, w szczególności gdy w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za przestępstwo składania fałszywych zeznań, przekupstwa, przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, obrotowi gospodarczemu, systemowi bankowemu albo inne związane z wykonywaniem działalności gospodarczej lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w związku z dofinansowaniem, które zostało udzielone ze środków publicznych na realizację projektu temu wnioskodawcy, podmiotowi powiązanemu z nim osobowo lub kapitałowo lub członkowi organów zarządzających tego wnioskodawcy lub podmiotu. Podkreślenia wymaga, że art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej stanowi novum w stosunku do regulacji funkcjonujących na gruncie przepisów poprzedników ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tym przepisem organ ma prawo odmówić zawarcia umowy, jeżeli w jego ocenie zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie. Przepis ten szeroko zakreśla przypadki, w których instytucja może dokonać takiej odmowy i jedynie przykładowo wskazuje, że można te okoliczności utożsamiać zwłaszcza z sytuacjami, gdy wobec wnioskodawcy lub członka organów zarządzających wnioskodawcy toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za określone przestępstwa. Przepis art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej nie stanowi wyczerpującego katalogu okoliczności, które uprawniają instytucję do zastosowania uregulowanego w nim mechanizmu, gdyż prawodawca krajowy użył zwrotu "w szczególności". Przepis wskazuje jedynie najbardziej rażące przykłady, które mogą po stronie organu powodować obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu (przypadki te związane są z osobami piastującymi funkcje organów osób prawnych i postępowaniami toczącymi się wobec tych osób), natomiast oczywistym jest że chęć sklasyfikowania wszystkich możliwych stanów faktycznych, które wpisywałyby się w ideę jaka przyświecała ustawodawcy doprowadziłaby do niewyobrażalnej wręcz kazuistyki. Stąd też ocena tych sytuacji pozostawiona została właściwym instytucjom, a powyższy otwarty katalog ma stanowić wyłącznie wskazówkę interpretacyjną dla organów stosujących prawo. Przyjmuje się tym samym, że nawet brak jakichkolwiek postępowań wobec osób piastujących funkcje organów zarządzających nie wyklucza stosowania tego przepisu. Samo przykładowe ich wyliczenie nie formułuje definicji i jest dopuszczalne w myśl § 153 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U.2016.283), który wskazuje, że jeśli nie jest możliwe sformułowanie definicji, to można objaśnić znaczenie danego określenia poprzez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez posłużenie się zwrotem: "w szczególności" (por. wyrok WSA w Szczecinie z 8 października 2025 r., I SA/Sz 343/25). Wskazać również należy, że pismo zawierające informację o odmowie zawarcia umowy nie stanowi decyzji administracyjnej, a więc organ nie musiał uzasadniać swojego stanowiska w sposób przyjęty dla tego typu formy działania administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że organ był w ogóle zwolniony od przedstawienia podstawy swojego stanowiska, co wynika z prawa strony do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, która mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji RP) (vide wyrok WSA w Gliwicach z 23 października 2024 r., III SA/Gl 469/24). Zdaniem sądu standard ten zachowano w niniejszej sprawie, gdyż pismo zawierające informację o odmowie zawarcia umowy odwołuje się do rzeczywiście istniejącej podstawy prawnej, zostały także przedstawione powody, jakimi kierował się organ podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie, a powody te są weryfikowalne również na etapie kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd uznał, że wystąpienie okoliczności wykazywanych przez organ stanowi przesłankę pozwalającą na dokonanie zaskarżonej czynności odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie projektu na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Wziął pod uwagę stanowisko organu zaprezentowane nie tylko w informacji z 27 marca 2026 r., ale również to z 19 grudnia 2025 r. związane z pojawiającymi się wątpliwościami. Z treści pisma Dyrektora WUP z 27 marca 2026 r. wynika, że podstawą odmowy zawarcia umowy była obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Dodatkowo organ wskazał na okoliczność posłużenia się przerobionym, nierzetelnym wnioskiem o dofinansowanie, wprowadzającym w błąd co do jego autora. Z kolei w piśmie z 19 grudnia 2025 r. organ wskazał, że złożony przez skarżącą wniosek jest tożsamy z innymi wnioskami, tzn. jest o niemal identycznej treści oraz założeniach budżetowych, co budzi wątpliwości dotyczące zgodności z prawem przedłożonych wniosków oraz ich wykonalności i perspektyw co do poprawnej realizacji. Organ stwierdził także, że zaistniała sytuacja budzi wątpliwości również w zakresie ryzyka podwójnego finansowania oraz wykonalności przy założeniu, że w projektach tych przyjęto identyczne rozwiązania, chociażby w zakresie rekrutacji uczestników, adresowania wsparcia, sposobu realizacji. Przesłanką odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie stała się zatem obawa zgodności z prawem przedłożonych wniosków i ryzyko podwójnego dofinansowania. Przepis art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej wprowadza określone przesłanki podmiotowe i przedmiotowe. Niewątpliwie okoliczności sprawy wskazują na prawidłowe przyjęcie przez organ, że zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" nakazuje przyjąć, że podana w dalszej kolejności tego przesłanka podmiotowa: "w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za przestępstwo składania fałszywych zeznań, przekupstwa, przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, obrotowi gospodarczemu, systemowi bankowemu albo inne związane z wykonywaniem działalności gospodarczej lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w związku z dofinansowaniem", nie jest obligatoryjna. Innymi słowy odmowa zawarcia umowy o dofinansowania nastąpiła z "obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu". Nie wynikała z postawy i zachowania skarżącej. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że organ nabrał tej obawy w związku z pojawieniem się tożsamych wniosków o dofinansowanie. Jednocześnie poinformował skarżącą, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy zostały zabezpieczone środki przeznaczone na dofinansowanie jej projektu. Sąd podkreśla, że okoliczności związane z podobieństwem treści wniosków o dofinansowanie nie są ani sporne, ani kwestionowane przez skarżącą, a jedynie spornym pozostaje uznanie ich przez organ za podstawę odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. W sprawie skarżąca podniosła bowiem, że organ dokonał wadliwej, rozszerzającej wykładni ww. art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, formułując zarzut o charakterze blankietowym, nie wskazując jakichkolwiek konkretnych okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na przyjęcie istnienia "obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu". Zdaniem skarżącej organ nie wykazał, na czym miałoby polegać rzekome "przerobienie" wniosku, które elementy dokumentacji były nierzetelne, ani w jaki sposób okoliczności te miałyby przekładać się na ryzyko powstania szkody w mieniu publicznym. Zdaniem sądu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej jest jednoznaczny. Sąd nie stwierdził zarzucanej nadinterpretacji, czy rozszerzającej jego wykładni przez organ dokonanej na niekorzyść skarżącej. W ocenie sądu organ dokonał prawidłowej wykładni art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, jest ona zbieżna ze stanowiskiem sądu wyżej zaprezentowanym. Powtórzyć zatem należy, że z konstrukcji omawianego przepisu niewątpliwie wynika, że - po pierwsze - skoro właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy, jeśli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, to oznacza to, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę oceny sytuacji i decyzji w tym przedmiocie. Po wtóre, katalog przesłanek uzasadniających odmowę jest otwarty ("w szczególności, gdy..."), co oznacza, że także inne fakty organ może uznać za uzasadniające obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi w zakresie rozszerzającej wykładni omawianej regulacji art. 61 ust. 4 ustawy, sąd uznał te zarzuty zatem za nietrafne. W ocenie sądu, w ww. przepisie nie chodzi także tylko o przypadki, gdy wobec wnioskodawcy wszczęto postępowanie karne. Z uzasadnienia projektu ustawy wdrożeniowej (druk nr 2022 Sejm IX kadencji) niewątpliwie wynika, że celem ustawodawcy była ochrona "przed ryzykiem niewłaściwego wykorzystania środków publicznych, w sytuacji, gdy o wsparcie wnioskują podmioty, które na etapie ubiegania się o pomoc finansową korzystają lub korzystały z dofinansowania ze środków publicznych, w sposób nieprawidłowy (...)", jednak nie oznacza to, że przesłanki odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie zostały ograniczone tylko do sytuacji, w której dojdzie już do wszczęcia postępowania karnego skarbowego i ustalania odpowiedzialności karnej, tych samych lub powiązanych podmiotów i osoby te (podmioty) ubiegają się o kolejne środki publiczne. Zdaniem sądu, z uzasadnienia projektu wynika, że chodziło o przyznanie właściwym instytucjom uprawnienia do odmowy zawarcia umowy i w konsekwencji odmowy przyznania środków publicznych takim podmiotom zanim dojdzie do postępowania karnego skarbowego. Omawiany przepis wskazuje jedynie przykładowe, najcięższe przypadki przemawiające za zasadnością wykluczenia z dofinansowania. Wyliczenie to nie jest enumeratywne a tym samym nie zawiera wszystkich możliwych przypadków mogących stanowić podstawę odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie. Zakładając zatem racjonalność ustawodawcy w konstruowaniu norm prawnych i mając na uwadze względy, które legły u podstaw tej konkretnej regulacji, należy stwierdzić, że opisany przypadek, zdaniem sądu, wpisuje się w dyspozycję omawianego przepisu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 18 marca 2026 r., I SA/Ol 523/25). W ocenie sądu nie można w okolicznościach sprawy skutecznie zarzucić organowi przekroczenia uprawnienia do odmowy podpisania umowy, jak zaniechania podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Poczynionych ustaleń organ dokonał na podstawie analizy złożonych wniosków o dofinansowanie oraz uzyskanej od skarżącej odpowiedzi na zadane w piśmie z 19 grudnia 2025 r. pytania. Wynika z niej jedynie, że złożony wniosek o dofinansowanie został przygotowany i złożony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dokumentacją naboru; brak jest podstaw prawnych do uznania samego podobieństwa zapisów projektowych za naruszenie prawa lub przesłankę negatywnej oceny wniosku; nie istnieją żadne realne ani prawne podstawy do formułowania zarzutów dotyczących ryzyka podwójnego finansowania lub niewykonalności projektu; zakres żądanych informacji wykracza poza obowiązki nałożone na wnioskodawcę przepisami prawa i regulaminem naboru. Zdaniem sądu powyższe stanowiło zatem wystarczającą podstawę do podjęcia zaskarżonego aktu. To z woli samego ustawodawcy wystarczającym jest sama "obawa" wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. A więc nie trzeba mieć pewności wyrządzenia szkody i wystarczająca jest sama niepewność co do prawidłowości realizacji projektu, czy zwrotu środków. Zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego obawa to: "uczucie niepokoju lub niepewności co do skutku, następstw czegoś". Zatem stwierdzenie w innych wnioskach tożsamości treściowej, w tym dotyczącej założeń budżetowych i mającej wpływ na poprawną realizację projektu, w ocenie sądu, wypełnia definicję "obawy" i tym samym powoduje, że podjęty akt jest prawidłowy. Podsumowując, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w ramach prawidłowo zastosowanego uznania organu, który przyjął, że całokształt okoliczności niniejszej sprawy wpisuje się w dyspozycję przepisu ustawowego (art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej). Zastosowana konstrukcja omawianego przepisu pozwala bowiem na uznaniową i szeroką ocenę przesłanek umożliwiających odmowę podpisania umowy, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Oczywiście uznanie w tym zakresie musi mieć obiektywne podstawy, co w niniejszej sprawie sąd stwierdził. Organ w całokształcie swojego stanowiska wskazał motywy, które umożliwiają zrozumienie przyjętego przez niego stanowiska. W ocenie sądu także argumentacja skarżącej nie może odnieść zamierzonego skutku. W ocenie sądu, organ działając w ramach uznania, na podstawie normy prawnej, która przyznała mu takie uprawnienie, działał w granicach prawa, a okoliczność, że skarżąca z takim rozstrzygnięciem się nie zgadza, stanowi jedynie wyraz subiektywnej polemiki z postępowaniem Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Kielcach. Odnośnie naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy, że zgodnie z art. 59 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ww. ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Dopuszczono zatem stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów. Wobec tego wskazane w pkt 2, 3 i 4 petitum skargi przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., których naruszenie podniesiono, nie mają zastosowania w postępowaniu w zakresie wyboru projektów do dofinansowania i tym samym nie mogły zostać naruszone. Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że w warunkach przedmiotowej sprawy, organ był uprawniony do zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Sąd działając z urzędu, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził również innych naruszeń prawa obligujących do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 maja 2026
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/ Jacek Kuza /przewodniczący/ Sylwester Miziołek

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny