Sygnatura
I SA/Kr 31/26
I SA/Kr 31/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-02-23
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 23 lutego 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Borys Marasek WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2026 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 grudnia 2025 r. nr 1201-IEE.7113.1.223.2025.2.ET w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia skargę oddala.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r. nr 1201-IEE.7113.1.223.2025.2.ET Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS), po rozpoznaniu zażalenia V. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik z dnia 23 października 2025 r. nr 1211-SEE.7113.1.132.2025.2 w przedmiocie odmowy zwolnienia środków pieniężnych zabezpieczonych na rachunku bankowym. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie zabezpieczające do majątku Skarżącej. Prowadzone jest ono na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 26 sierpnia 2025 r. o nr od 1271-SEW.727.627.2025 do 1271-SEW.727.632.2025 wystawionych przez wierzyciela – Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie na kwotę 1.216.298 zł. Zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. organ egzekucyjny zabezpieczył wierzytelności z rachunku bankowego w [...]. Zawiadomienie to zostało doręczone do banku w dniu 27 sierpnia 2025 r., a Stronie w dniu 1 września 2025 r. wraz z zarządzeniami zabezpieczenia. Kwoty przekazane przez bank tytułem realizacji ww. zostały zdeponowane na wydzielonym rachunku bankowym organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie. 2. Pismem z dnia 25 września 2025 r. Strona wniosła do organu egzekucyjnego wniosek o zwolnienie środków na wypłatę wynagrodzeń pracowników za miesiąc sierpień 2025 r., podatków od tych wynagrodzeń i składek ZUS. Wskazała, że zajęcie środków znajdujących się na rachunku bankowym spółki uniemożliwiły jej wykonanie obowiązków pracodawcy terminowych wypłat wynagrodzeń, należnych składek ZUS, co naraża pracowników na utratę podstawowych środków do życia. Do wniosku załączyła listę płac za miesiąc sierpień 2025 r. Po rozpoznaniu ww. wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik postanowieniem z dnia 23 października 2025r. nr 1211-SEE.7113.1.132.2025.2 odmówił zwolnienia spod zabezpieczenia środków ww. pieniężnych. 3. Pismem z dnia 28 października 2025 r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. Błędne zastosowanie art 13 w zw. z art 166 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.) poprzez uznanie, że brak jest ważnego interesu zobowiązanego, mimo że zajęcie środków uniemożliwia wykonanie obowiązków wobec pracowników i ZUS. 2. Naruszenie art 81 § 4 i § 5 u.p.e.a., które jednoznacznie wyłączają możliwość stosowania zajęcia do środków przeznaczonych na bieżące wynagrodzenia i powiązane składki. 3. Naruszenie zasady proporcjonalności i celowości egzekucji (art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art 2 Konstytucji RP), Organ działał w sposób nadmiernie represyjny nieadekwatny do celu postępowania zabezpieczającego. 4. Naruszenie art 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej jako O.p.), tj. zabezpieczenie nie może paraliżować działalności gospodarczej ani uniemożliwiać regulowania bieżących należności publicznoprawnych. 4. W wyniku przeprowadzonego postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 4 grudnia 2025 r. Na wstępie DIAS wyjaśnił, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona "przyszłych" interesów wierzyciela. Zostało ono uregulowane w przepisach działu IV u.p.e.a. (art. 154 do art. 168). Stosownie do art. 166b u.p.e.a., w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a. W myśl art. 13 w zw. z art. 166b u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Postępowanie w sprawie zwolnienia z egzekucji przewidziane w art. 13 u.p.e.a., jest postępowaniem o charakterze ulgowym. W postępowaniu tym nie ocenia się prawidłowości przeprowadzenia czynności zabezpieczającej, czy też całego postępowania zabezpieczającego. Instytucja zwolnienia z zabezpieczenia określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości zabezpieczenia. Przez zwolnienie z zabezpieczenia rozumieć należy niepodejmowanie lub odstąpienie od zabezpieczenia w całości lub części składników majątkowych – art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Art. 13 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do sytuacji bezskuteczności lub nadmiernego przedłużenia przyszłego ewentualnego postępowania egzekucyjnego, czy też jego utrudnienia. Potwierdzeniem powyższej tezy jest orzecznictwo sądowe, w którym podkreśla się, że zastosowanie art. 13 u.p.e.a. ma na celu ochronę zobowiązanego, ale nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. W ocenie DIAS organ I instancji rozważył przesłankę ważnego interesu Strony, będącą klauzulą generalną przepisu art. 13 u.p.e.a. i ocenił podniesione przez Stronę okoliczności: tj. że zajęcie zabezpieczające rachunku bankowego, uniemożliwia spółce terminowe wypłaty wynagrodzeń, należnych składek ZUS, co naraża pracowników na utratę podstawowych środków do życia za pracę. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że nie kwestionuje ważnego interesu wyrażającego się w tym, aby pracownicy otrzymali należne wynagrodzenia za pracę, aby został uregulowany podatek od tych wynagrodzeń, a należne składki ZUS odprowadzone do właściwego organu. Oceniając ważny interes zwrócił uwagę, że Strona we wniosku o zwolnienie wynagrodzeń za sierpień 2025 r. nie wskazała żadnego innego majątku spółki, który mógłby zostać zabezpieczony w zamian za dokonane zwolnienie środków na wypłacenie wynagrodzeń za pracę. Organ egzekucyjny trafnie zatem uznał, że po ich ewentualnym zwolnieniu z zabezpieczenia doszłoby do narażenia interesów wierzyciela. Zwolnienie spod zabezpieczenia wnioskowanych przez Stronę środków za kolejne miesiące mogłoby w dłuższej perspektywie spowodować wyprowadzenie z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego całości kwoty zabezpieczonej, tym samym powodując bezskuteczność ewentualnego przyszłego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt 1 zażalenia wyjaśnił, że organ egzekucyjny zbadał ważny interes Strony i słusznie uznał, że odstąpienie od ww. zabezpieczenia przy jednoczesnym braku propozycji zamiennej, oznaczałoby bezskuteczność przyszłej egzekucji, czyli byłoby zaprzeczeniem instytucji zabezpieczenia. Każde zabezpieczenie na majątku danego podmiotu wpływa negatywnie na jego działalność. Uznając ten argument jako przesłankę ważnego interesu zobowiązanego, należałoby przyjąć, że w sytuacji dokonania zabezpieczenia na majątku każdego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zachodzi przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, gdyż nie może on swobodnie funkcjonować, co w przyszłości może mieć wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji. W konsekwencji nie można byłoby w ogóle stosować tego środka egzekucyjnego/zabezpieczającego. Ustawodawca jednak środek ten przewidział. Istotne w niniejszej sprawie jest, że ważny interes Strony nie może stać w sprzeczności z interesem wierzyciela uprawnionego do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia. Ponadto podkreślił, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miał prawo odmówić zwolnienia składnika majątkowego. Orzeczenie o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek do zwolnienia. Zatem zarzuty podniesione w pkt 1 są bezzasadne. W ocenie Dyrektora również zarzut zawarty w pkt 2 zażalenia należy uznać za bezzasadny. Wyjaśnił, że przedmiotem wniosku Strony było zwolnienie pieniędzy zdeponowanych na oprocentowanym rachunku bankowym Organu egzekucyjnego w trybie art. 13 u.p.e.a., a nie na rachunku bankowym Strony. O zwolnienie środków na podstawie art. 81 § 4 i § 5 u.p.e.a., na bieżące wynagrodzenia pracowników wraz z należnymi od nich podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składkami na ubezpieczenie społeczne Strona powinna wystąpić do banku. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Jest to zwolnienie ustawowe nieuzależnione od zgody organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy odpowiadając na zarzut podniesiony w pkt 3 zażalenia wskazał, że Organ egzekucyjny kierował się zasadą praworządności (art. 7 k.p.a.). Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Postępowanie egzekucyjne prowadzone do Strony było jawne, tzn. mogła ona na każdym etapie postępowania zapoznać się z jego stanem i zgłaszać wnioski i wyjaśnienia i z uprawnień tych wielokrotnie korzystała. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. – związanego z zaufaniem do działania organów administracji publicznej, wskazano, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W ocenie Dyrektora, wbrew temu co twierdzi Strona, nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej, gdyż w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ I instancji wyjaśnił jakimi przepisami prawa oraz przesłankami się kierował. W przeprowadzonym postępowaniu realizując zasadę prawdy obiektywnej, podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa, które nie jest zgodne z wolą i oczekiwaniem Strony, nie stanowi naruszenia powołanych norm proceduralnych – bez względu na jej subiektywne odczucia. Dalej DIAS, odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt 4 zażalenia, wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Przepis art. 33 § 1 O.p. ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organy podatkowe, a nie w postępowaniu egzekucyjnym (zabezpieczającym) prowadzonym przez organy egzekucyjne, zatem nie mógł zostać naruszony. Reasumując Dyrektor podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że Strona została wykreślona w dniu 9 czerwca 2025 r. z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług. Z uwagi na fakt, że jako główny profil swojej działalności Strona wykazuje w KRS transport drogowy towarów, wątpliwym wydaje się fakt rzeczywistego dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot, a w konsekwencji wykonywanie pracy po dacie 9 czerwca 2025 r. przez pracowników, o zwolnienie wynagrodzeń, o które wnioskuje Strona. W związku z tym za zasadne należy uznać obawy Organu egzekucyjnego, że wypłata środków na wynagrodzenia pracowników ma na celu jedynie wyprowadzenie środków pieniężnych zablokowanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, z których w przyszłości po przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne mógłby zostać częściowo zaspokojony wierzyciel. Z oceny zebranego materiału dowodowego wynika, że na rachunku bankowym Strony obroty nie występują. Jej intencją jest zatem odzyskanie środków, które organ egzekucyjny zdeponował na oprocentowanym rachunku bankowym. 5.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go Organu I instancji. Ponadto Strona wniosła o nakazanie zwolnienia spod zabezpieczenia środków i zapłatę wynagrodzeń pracownikom na wskazane ich rachunki oraz zapłatę ZUS, albowiem przejęte środki przez organ podatkowy, były przeznaczone na wypłaty wynagrodzeń i opłacenie składek ZUS. Środki te nie podlegają zabezpieczeniu. Dodatkowo wniosła o stwierdzenie, że Organ dokonał czynności o charakterze egzekucyjnym przejmując środki z konta spółki, bez tytułu wykonawczego, wbrew art. 33 O.p. oraz art 13 u.p.e.a. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 33 § 1, 2 i 3 O.p. - zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernej ingerencji, zabezpieczenie wkroczyło poza zakres niezbędny do zabezpieczenia należności, prowadziło do faktycznej egzekucji przelania środków na rachunek organu podatkowego, bez decyzji wymiarowej bez tytułu wykonawczego, co jest niedopuszczalne, w celu uniemożliwienia wypłat wynagrodzeń i zapłaty ZUS; - art. 1, 6, 26 i 27 u.p.e.a. poprzez stosowanie skutków egzekucyjnych bez tytułu wykonawczego, wyprowadzenie środków Spółki na rachunek organu podatkowego w celu uniemożliwienia wypłaty wynagrodzeń i zapłaty ZUS; - art. 13 § 1 u.p.e.a. w zw. z art.166b u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na odmowie zwolnienia środków pieniężnych w sytuacji, gdy środki te nie znajdują się na rachunku bankowym Spółki, lecz zostały przekazane przez bank na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, co faktycznie pozbawiło Spółkę jakiejkolwiek możliwości dysponowania nimi, zapłatę ZUS czy wynagrodzeń; - art.7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie kluczowej okoliczności, że środki pieniężne zostały przelane na rachunek organu, Spółka nie ma prawnej ani faktycznej możliwości wypłat wynagrodzeń z rachunku bankowego, twierdzenia organu o możliwości wystąpienia do banku są pozbawione jakiegokolwiek sensu prawnego; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia pozornego, które ignoruje faktyczne przejęcie środków przez organ, opiera się na abstrakcjach rozważaniach o ochronie interesu wierzyciela, nie odnosi się do rzeczywistych skutków działań organu; - art. 86 Kodeksu pracy oraz art. 4 i 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez bezprawne pozbawienie Spółki prawa własności bez podstawy prawnej, w celu uniemożliwienia Spółce zgodnie z prawem art. 81 § 4 u.p.e.a., bez zgody organu podatkowego wypłaty wynagrodzeń i zapłaty ZUS; - art. 87 § 7 Kodeksu pracy - obowiązek niezwłocznej wypłaty w terminie; - art. 2, art. 65 ust 5 Konstytucji RP, albowiem organ swoją bezprawną decyzją bezpośrednio naruszył konstytucyjne prawa pracowników, a nie tylko interes Spółki; - art. 7, art. 64 Konstytucji RP, działanie bez podstawy prawnej i pozbawienie własności nakazując przelanie środków na konto organu, w celu uniemożliwienia Spółce zgodnie z prawem art. 81 § 4 u.p.e.a., bez zgody Organu z zabezpieczonego rachunku, wypłaty wynagrodzeń i zapłatę ZUS; - art. 120-124 O.p. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i minimalnej ingerencji, w celu uniemożliwienia zapłaty wynagrodzeń i zapłaty ZUS; - zasady zaufania obywatela do organu władzy publicznej art. 2 Konstytucji RP i art. 121 § 1 O.p., poprzez przekroczenie uprawnień i bez podstawy prawnej, zamiast zgodnie z art. 33-33d O.p., zabezpieczyć środki na rachunku Spółki, dokonał egzekucji przelewając środki na własny rachunek, w celu uniemożliwienia wypłat wynagrodzeń i zapłaty ZUS. W uzasadnieniu skargi Strona rozwinęła powyższe zarzuty. 5.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje 6.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021 r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020 r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron. W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę. 6.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 6.3. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. 6.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny prowadzi postępowanie zabezpieczające (podkreślenie Sądu) do majątku Skarżącej. Do postępowania tego stosuje się przepisy Działu IV ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a na mocy odesłania znajdującego się w art. 166b u.p.e.a., stosuje się odpowiednio również wskazane przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego. Organ prowadził to postępowanie bez tytułów wykonawczych (co zarzuca Skarżąca), ponieważ w postępowaniu tym nie stosuje się tytułów wykonawczych, lecz stosuje się ich "odpowiedniki" na gruncie postepowania zabezpieczającego, czyli zarządzenia zabezpieczenia. Powyższe znajduje jednak umocowanie w przepisach prawa (art. 155b, art. 166 u.p.e.a.). W postępowaniu egzekucyjnym (zabezpieczającym) – na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji należy zgodzić się z Organem, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. Zatem zarzuty skargi odnoszące się do tych przepisów należy uznać za bezzasadne. 6.5. Zgodnie z art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej m.in. przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Stosownie do art. 165 § 2 u.p.e.a. zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu) z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 2a i § 3. Według art. 165 § 3 u.p.e.a., jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, zajęte pieniądze, na wniosek zobowiązanego, wpłaca się na rachunek lokaty terminowej. W myśl art. 165 § 4 u.p.e.a. zajęta wierzytelność po nadejściu terminu jej płatności przez dłużnika tej wierzytelności zrealizowana jest w celu zabezpieczenia przez przekazanie jej na rachunek, o którym mowa w § 2. Tak samo przekazywane są zajęte w celu zabezpieczenia wynagrodzenia za pracę i inne należności płatne w przyszłości, bez ponawiania ich zajęcia aż do wysokości należności zabezpieczonej. Zajęcie w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego powoduje, że zasadniczo nie może on tym rachunkiem rozporządzać (art. 166a § 1 u.p.e.a.). Oczywiście w dalszym ciągu rachunek ten pozostaje własnością zobowiązanego, jednakże prawo rozporządzania tymże rachunkiem nabywa organ egzekucyjny. Ustanawiając możliwość ubiegania się przez zobowiązanego o zgodę organu egzekucyjnego na dokonywanie wypłat z tego rachunku ustawodawca miał na uwadze, że w sytuacji gdy rachunek bankowy jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej jest to konieczne dla zapewnienia jego dalszego funkcjonowania. Prawodawca postanowił więc w art. 166a § 2 u.p.e.a., że w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Inny charakter ma natomiast rachunek depozytowy organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). W celu zabezpieczenia wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania tymi składnikami majątkowymi. W tym przypadku zobowiązany może jedynie polecić zapłatę zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków zgromadzonych na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego (art. 166a § 3 u.p.e.a.) Umożliwia to zobowiązanemu dobrowolne uiszczenie zabezpieczonej należności pieniężnej i uniknięcie przez to wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany nie może natomiast w żaden sposób dysponować środkami wpłaconymi na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). Jest to zgodne z zasadą, że zobowiązany nie może rozporządzać składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia (art. 166a § 1 u.p.e.a.). Z drugiej strony zabezpieczenie nie zmierza do tego, aby stanowiło wykonanie obowiązku (art. 160 § 1 u.p.e.a.). Może to nastąpić tylko na polecenie samego zobowiązanego. Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej stosując środki zabezpieczenia określone w zamkniętym katalogu z art. 164 § 1 u.p.e.a. w zależności od tego jakimi składnikami majątkowymi dysponuje zobowiązany. Nie jest to zatem działanie dowolne. Zastosowanie tych środków nie prowadzi do zaspokojenia wierzyciela. Skutkuje jedynie zakazem rozporządzania zajętym składnikiem przez zobowiązanego, co może powodować dolegliwości dla zobowiązanego. Jednakże jest to działanie organu znajdujące oparcie w przepisach prawa. Tylko w jednym szczególnym przypadku zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, ze względu na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą może on za zgodą organu dokonywać wypłat z tego rachunku. Analizowane regulacje chronią z jednej strony interesy wierzyciela, z drugiej uwzględniają w niezbędnym zakresie potrzeby zobowiązanego. Mając na uwadze cele zabezpieczenia, jego tymczasowy charakter, niezasadne jest dalsze rozszerzenie możliwości dysponowania przez zobowiązanego innymi składnikami majątku, w stosunku do których zastosowano środki zabezpieczające. Stwierdzić zatem trzeba, że wniosek o wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego może dotyczyć jedynie rachunku bankowego zobowiązanego, a nie rachunku bankowego organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu), na który przekazuje się pieniądze i wierzytelności zajęte na zabezpieczenie. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują bowiem możliwości wyrażenia przez organ egzekucyjny zgody na wypłatę środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. W przypadku rachunku depozytowego organu egzekucyjnego zobowiązany ma jedynie prawo do polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej ze zgromadzonych tam środków (por. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 22 października 2014 r. sygn. I SA/Bk 361/14, WSA w Łodzi z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. III SA/Łd 86/20, NSA z dnia 22 maja 2024 r. sygn. I GSK 1567/20). Podobnie należy ocenić wniosek w zakresie przywołanej w skardze podstawy z art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. Zgodnie z art. 81 § 4 u.p.e.a., wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi (podkreślenie Sądu) odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym – tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. W myśl art. 81 § 5 u.p.e.a., przepis § 4 stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia. Przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym. Stosownie bowiem do art. 164 § 4 u.p.e.a., do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości. Z powołanych przepisów wynika jednak, że kategorie wypłat tam wymienione mogą być dokonane przez bank (podkreślenie Sądu) na żądanie zobowiązanego. Wypłaty środków pieniężnych z zajętego w toku egzekucji rachunku bankowego zobowiązanego, banki dokonują na podstawie samego przepisu, bez udziału organu egzekucyjnego, a dłużnicy zajętych wierzytelności (banki) ponoszą odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie nałożonego na nich przez ustawodawcę obowiązku. Zastosowanie tego mechanizmu nie jest jednak możliwe w sytuacji gdy zabezpieczone środki pieniężne zostały przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). W takim wypadku, Skarżąca nie jest dysponentem rachunku bankowego, na którym zdeponowano zabezpieczone środki pieniężne, a bank prowadzący rachunek depozytowy, nie jest swego rodzaju "dłużnikiem zajętej wierzytelności". Nadto, przepis art. 81 § 4 u.p.e.a. posługuje się sformułowaniem "Wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku (...)". Chodzi więc o rachunek bankowy zobowiązanego, zajęty przez organ egzekucyjny w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie może to być zatem rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, którego dysponentem jest ten organ, a nie zobowiązany (por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 210/19). Sąd podziela zatem pogląd organu, że w sprawie tej nie miał zastosowania art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zakresie wypłat wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne. 6.6. W związku z tym, że w niniejszej sprawie zabezpieczone środki znajdują się na rachunku tego organu egzekucyjnego, wniosek Spółki zasadnie rozpatrzono przez pryzmat regulacji art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. (organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji – w tym przypadku z zabezpieczenia – w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego). Celem instytucji zwolnienia z egzekucji (z zabezpieczenia) jest eliminowanie sytuacji zmierzających do wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości. Pozwala ona na zmniejszenie uciążliwości egzekucji wówczas, gdy ta jest prowadzona ze składnika majątkowego szczególnie ważnego dla zobowiązanego. W tym zakresie należy mieć jednak na uwadze, że uciążliwość egzekucji nie może stanowić samodzielnej przesłanki przesądzającej o zwolnieniu z egzekucji, ponieważ sensem postępowania egzekucyjnego jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe. Natomiast celem zabezpieczenia jest zabezpieczenie przyszłej egzekucji. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania w sposób przymusowy obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne (zabezpieczające) musi być zatem z jednej strony skuteczne, z drugiej zaś organ winien stosować środki, które zostały przewidziane w ustawie, powinien też brać pod uwagę, aby były one jak najmniej uciążliwe dla dłużnika. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji (zabezpieczenia) jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Prawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, ponieważ pozytywne rozpoznanie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie jest uzależnione od jego zgody. Jednakże uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji, w tym również przyszłej egzekucji (podkreślenie Sądu). Należy przyjąć, że skoro tak jest, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (podkreślenie Sądu). Dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a. należy mieć bowiem na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności (przyszłej wierzytelności). To z kolei nakłada na organ egzekucyjny obowiązek między innymi rozważenia, czy wskazane przez zobowiązanego inne sposoby zaspokojenia wierzyciela ze składników majątkowych zobowiązanego wierzyciela, faktycznie mogą doprowadzić do realizacji podstawowego celu egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., III FSK 954/23). Badając ważny interes zobowiązanego organ miał na uwadze, że jako przesłankę uzasadniającą uwzględnienie wniosku o zwolnienie z zabezpieczenia Spółka Spółki wskazała na konieczność spełnienia obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu pracy oraz o ubezpieczeniach społecznych. Organ podkreślił jednak, że Strona nie wskazała innych alternatywnych składników majątku Spółki pozwalających na zabezpieczenie należności (podkreślenie Sądu). Rację ma organ, stwierdzając, że po ewentualnym zwolnieniu z zabezpieczenia żądanych środków doszłoby do narażenia interesów wierzyciela. Zwolnienie spod zabezpieczenia wnioskowanych przez Stronę środków za kolejne miesiące mogłoby w dłuższej perspektywie spowodować wyprowadzenie z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego całości kwoty zabezpieczonej. Oznaczałoby bezskuteczność przyszłej egzekucji, czyli byłoby zaprzeczeniem instytucji zabezpieczenia. 6.7. Wobec powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 13 § 1 w zw. z art.166b u.p.e.a., art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z przepisami Kodeksu pracy. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. poprzez całkowite pominięcie kluczowej okoliczności, że środki pieniężne zostały przelane na rachunek organu. Organ nie pominął tej kwestii, wręcz przeciwnie z tego powodu uzasadnił brak możliwości zastosowania przez organ art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. Poinformowanie, że w tym zakresie wypłaty dokonuje bank (a nie organ) miało jedynie charakter wyjaśniający (gdyż to nie organ jest adresatem tego przepisu, a właśnie bank i nawet gdyby jakieś środki znajdowały się na rachunku Spółki, to nie organ byłby tutaj właściwy, lecz bank). Zatem – wbrew zarzutowi – organ nie zignorował faktu przejęcia środków przez organ na jego rachunek depozytowy, lecz wyciągnął z niego właściwe konsekwencje. Działania organów miały swoje podstawy prawne, co wykazano powyżej, zatem niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów konstytucyjnych, w szczególności działania bez podstawy prawnej i pozbawienia własności. 6.8. Końcowo odnieść się do orzecznictwa na jakie powołała się Skarżąca w treści skargi oraz powtórzyła je w piśmie z dnia 10 lutego 2026 r. (wraz z uzupełnieniem, na wezwanie Sądu, braków formalnych skargi). Wyrok NSA z dnia 18.07.2019 r., I FSK 779/17 nie istnieje (podkreślenie Sądu). Z powyższą sygnaturą zostało wydane postanowienie NSA z dnia 09.04.2019 r. umarzające postępowanie kasacyjne w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w zakresie podatku od towarów, z uwagi na cofnięcie skargi kasacyjnej. Wyrok WSA Krakowie z dnia 28.10.2021 r., I SA/Kr 782/21 również nie istnieje (podkreślenie Sądu). Wyrok o powyższej sygnaturze zapadł w dniu 28.06.2021 r. i dotyczy uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 07.02.2023 r. I SA/ Gd 1191/22 wprawdzie istnieje, ale dotyczy odmowy zwolnienia spod egzekucji ruchomości w postaci samochodu osobowego, a nie – wynagrodzeń i składek ZUS, jak sugeruje Skarżąca. Powyższe wynika z internetowej bazy orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak również z aplikacji LEX. Trudno zatem domyślać się skąd Skarżąca zaczerpnęła tezy pochodzące rzekomo z ww. orzeczeń, a przytoczone w treści skargi. Z pewnością nie pochodzą one jednak z tych orzeczeń. W konsekwencji odnoszenie się do nich należało uznać za zbędne. Co więcej w ww. wyroku WSA w Gdańsku wyraźnie stwierdzono, że: "(...) uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (por. - wyroki NSA: z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12, z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt III FSK 115/21). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od jego zgody możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Zachowuje zatem aktualność pogląd, że zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (np. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12, 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15, z 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2699/21)." Zacytowane stanowisko należy ze wszech miar podzielić i stwierdzić, że znajduje ono zastosowanie w rozpatrywanej obecnie sprawie". Zatem ww. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku, nie tylko nie zawiera tezy powołanej skardze, ale – wręcz przeciwnie – potwierdza stanowisko organów wyrażone w niniejszej sprawie. 6.9. Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) dokonał również kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wykraczającym poza sformułowane w skardze zarzuty i również w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia. 6.10. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Borys Marasek Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Inga Gołowska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 13 · Dz.U. 2025 poz. 132
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny