Sygnatura
I SA/Łd 30/26
Wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2026 r., I SA/Łd 30/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 21 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 21 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 listopada 2025 r. nr 1001-IEE.7192.226.2025.2.JS w przedmiocie stwierdzenia niezasadności skargi uczestnika licytacji oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie z dnia 10 września 2025 r. w sprawie skargi A sp. z o.o. z siedzibą w Dobrzelinie na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kutnie prowadzi wobec A2 sp. z o.o. sp. k. postępowanie egzekucyjne, w ramach którego protokołem zajęcia z dnia 22 grudnia 2022 r. zajął ruchomości spółki, w tym m.in. samochód ciężarowy cysterna Renault 220.16 Midlum E3, rok prod. 2001, nr rej. [...]. Obwieszczeniem z dnia 16 kwietnia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kutnie wyznaczył, na dzień 14 maja 2025 r. na godz. 10:00, pierwszą licytację ruchomości, w tym m.in. przedmiotowego samochodu ciężarowego. Z protokołu spisanego w dniu 14 maja 2025 r. wynika, że wyznaczona na ten dzień pierwsza licytacja ruchomości należących do A2 sp. z o.o. sp. k. nie doszła do skutku z powodu braku wymaganej liczby licytantów. Następnie obwieszczeniem z dnia 19 sierpnia 2025 r. Naczelnik wyznaczył termin drugiej licytacji ruchomości zobowiązanej spółki na dzień 3 września 2025 r. W treści obwieszczenia wskazano, że warunkiem przystąpienia do drugiej licytacji ruchomości jest wpłata wadium na rachunek bankowy organu egzekucyjnego przelewem - najpóźniej w dniu poprzedzającym termin licytacji, bądź gotówką pracownikowi obsługującemu organ egzekucyjny nie później niż na godzinę przez wyznaczonym terminem licytacji. Ponadto treść obwieszczenia zawierała informację, że nabywca obowiązany jest natychmiast po udzieleniu przybicia uiścić przynajmniej cenę wywołania w gotówce. Jeżeli ceny tej nabywca nie uiści, traci prawo wynikłe z przybicia i nie może uczestniczyć w licytacji tej samej ruchomości. Pozostałą do zapłaty część wylicytowanej kwoty należy wpłacić na rachunek bankowy organu egzekucyjnego niezwłocznie, nie później niż w dniu następującym po dniu licytacji. Licytacja dochodzi do skutku, jeżeli weźmie w niej udział przynajmniej jeden licytant, który zaoferował co najmniej cenę wywołania. Prawo własności przyznaje się osobie, która zaoferowała najwyższą cenę i uzyskała przybicie. W dniu 3 września 2025 r. przeprowadzona została druga licytacja pojazdów: Renault 220.16 Midlum E3, rok prod. 2001, nr rej. [...], rok prod. 2001 oraz VOLVO FM9380 E3, rok prod. 2004, nr rej. [...]. W licytacji uczestniczył prokurent zobowiązanej spółki, A. S.. Z protokołu licytacji z dnia 3 września 2025 r. wynika, że do licytacji Renault 220.16 Midlum E3, rok prod. 2001, nr rej. [...] przystąpiło 5 osób (4 osoby wpłaciły wadium w gotówce przed godziną wyznaczoną jako początek licytacji, zaś A. S. – jako pełnomocnik A sp. z o.o. - dokonał wpłaty wadium na konto organu egzekucyjnego - zgodnie z warunkiem wskazanym w obwieszczeniu). Protokół licytacji został spisany w obecności A. S.. Z treści protokołu wynika, że przybicia udzielono na rzecz pełnomocnika A sp. z o.o. - A. S.. Zwycięzca licytacji został wezwany do zapłaty zaoferowanej kwoty. A. S. poinformował prowadzącego licytację, że nie posiada przy sobie gotówki, a wymaganą kwotę zapłaci przelewem. Na zmianę warunków wynikających z obwieszczenia o licytacji nie zgodził się pracownik organu egzekucyjnego prowadzący licytację. Do protokołu licytacji, A. S. wniósł skargę na czynność licytacji ruchomości, wskazując na cyt.: "brak możliwości uiszczenia wylicytowanej kwoty przelewem w późniejszych godzinach". W dniu 9 września 2025 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło, wniesione przez A. S. w imieniu A sp. z o.o., pismo z dnia 4 września 2025 r., zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjną licytacji w dniu 3 września 2025 roku", zaś w dniu 10 września 2025 r. pismo o tej samej treści wpłynęło do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W obszernym uzasadnieniu tego pisma zarzucił rażące pogwałcenie elementarnych i podstawowych zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym także tych dotyczących sposobu i zasad przeprowadzenia licytacji ruchomości. W szczególności podniósł uniemożliwienie zapłaty przelewem ceny nabycia cyt.: "lub przywiezienie gotówki w ciągu najbliższych pół godziny." Postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kutnie, po rozpatrzeniu skargi uczestnika licytacji A sp. z o.o. na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji zgłoszonej do protokołu licytacji z dnia 3 września 2025 r., uznał ją za niezasadną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie z dnia 10 września 2025 r. Organ odwoławczy na wstępie przywołał treść art. 105b, art. 105c, art. 105d oraz art. 107 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132), zwanej u.p.e.a., dotyczących zasad prowadzenia licytacji oraz możliwości złożenia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. W dalszej części uzasadnienia podkreślił, że w treści obwieszczenia o licytacji przedmiotowej ruchomości wskazano, że nabywca obowiązany jest natychmiast po udzieleniu przybicia uiścić przynajmniej cenę wywołania w gotówce. Jeżeli ceny tej nabywca nie uiści, traci prawo wynikłe z przybicia i nie może uczestniczyć w licytacji tej samej ruchomości. Ponadto w obwieszczeniu z dnia 19 sierpnia 2025 r. wymieniono tylko jeden sposób zapłaty ceny przez nabywcę, tj. gotówkę. Wobec tego brak gotówki, a tym samym brak możliwości zapłacenia gotówką ceny nabycia przez nabywcę - po wezwaniu przez pracownika organu egzekucyjnego do niezwłocznego uiszczenia ceny wylicytowanej za pojazd - pozbawił uczestnika licytacji – A sp. z o.o. (działającego przez pełnomocnika) prawa do nabycia tego pojazdu, pomimo zaoferowania najwyższej ceny i uzyskania przybicia (po trzykrotnym wezwaniu do dalszych postąpień). Z treści art. 107 § 1 u.p.e.a, jednoznacznie wynika, że brak uiszczenia ceny wylicytowanej ruchomości wyklucza możliwość jej nabycia. W ocenie Dyrektora, brak przyjęcia przedstawionej przez pełnomocnika A sp. z o.o., po udzieleniu mu przybicia, propozycji zmiany warunków przeprowadzenia licytacji, nie stanowił o naruszeniu przez organ egzekucyjny przepisów o przeprowadzeniu licytacji. Organ egzekucyjny prowadził – jak argumentował Dyrektor - postępowanie (przedmiotową licytację i procedowanie w przedmiocie skargi na przebieg tejże licytacji) w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 6 – art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zwanej k.p.a., tj. na podstawie i w granicach prawa. W skardze na to postanowienie A sp. z o.o. zarzuciła naruszenie: 1. art. 107 § 1 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne wykluczenie licytanta (skarżącej spółki), który zaoferował najwyższą cenę, któremu udzielono przybicia, a jednocześnie błędne uznanie, wbrew przebiegowi licytacji, że cena nie została uiszczona w terminie; 2. art. 105d u.p.e.a., poprzez bezpodstawne wykluczenie licytanta (skarżącej spółki), który zaoferował najwyższą cenę, któremu udzielono przybicia, a jednocześnie bezpodstawną odmowę przyjęcia ceny nabycia w całości lub w części równej cenie wywołania. Ponadto w sytuacji, gdy osoba prowadząca licytację udzieliła przybicia, wyraziła zgodę przedstawicielowi skarżącej na dokonanie płatności, a następnie wycofała się z tej zgody i odmówiła skarżącej spółce prawa udziału w licytacji; 3. art. 105d u.p.e.a, poprzez uniemożliwienie licytantowi dokonania płatności w sposób określony we wskazanym przepisie, a tym samym naruszenie jego praw w procesie licytacji; 4. art. 105d § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie i uniemożliwienie oferentowi który zaoferował najwyższą cenę dokonania płatności. Spółka wskazała ponadto na rażące pogwałcenia zasad postępowania i przepisów proceduralnych, w tym w szczególności: 1. zasady praworządności nakazującej organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa art. 6 k.p.a.; 2. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a nakazującej załatwianie spraw, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.); 3. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.); 4. zasady zaufania do władzy publicznej, utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw, bowiem organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równości (art. 8 k.p.a.). Ponadto § 2 tego przepisu nakazuje organom administracji publicznej nieodstępowanie od utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw bez uzasadnionych przyczyn - w tym samym stanie faktycznym i prawnym; 5. zasady informowania stron, która nakazuje należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć znaczenie dla postępowania administracyjnego, a także nakazują organom czuwanie na tym, by strony i inni uczestnicy nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa, co więcej w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji. Ponadto sformułowała wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że skarga jest oczywiście niezasadna, organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył bowiem prawa w zakresie wskazanym w skardze do protokołu licytacji. A twierdzenia skargi w wielu miejscach są wewnętrznie sprzeczne. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do dwu zasadniczych zagadnień prawnych, a mianowicie czy w toku licytacji rzeczy ruchomych (samochodu), należących do dłużnika publicznoprawnego, dopuszczalna jest zmiana określonych w obwieszczeniu o licytacji zasad licytacji, a ściślej zasad sposobu i terminu płatności ceny przybicia przez licytanta, oraz czy w skardze na czynność egzekucyjną dopuszczalne jest rozszerzenie zarzutów wobec organu egzekucyjnego o zarzuty nie zgłoszone do protokołu licytacji – czego konsekwencją było uznanie przez organ egzekucyjny skargi skarżącej na czynność egzekucyjną za niezasadną prowadzące do odmowy wydania wylicytowanego pojazdu oraz dopuszczenia skarżącej do dalszej jego licytacji. Zważywszy na tak zaistniałą istotę sporu w sprawie – Sąd zauważa, że stosownie do art. 107 § 2a u.p.e.a. "zobowiązany, wierzyciel oraz uczestnik licytacji mogą zgłosić do protokołu licytacji skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji. Skarga podlega rozpatrzeniu w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia". "W sprawie skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę służy zażalenie" (§ 2b). Z uwagi na wprost wskazany przez ustawodawcę przedmiot zaskarżenia, skarga wnoszona w trybie tego przepisu przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. W ramach skargi na czynności licytacji można przy tym podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy prawne regulujące sposób i formę dokonania tej czynności. Zarzuty naruszenia mogą objąć szeroki wachlarz naruszeń, począwszy od zarzutu sformułowanego ogłoszenia o licytacji z naruszeniem regulacji ustawowej, niekompletność lub nieprecyzyjność warunków udziału w licytacji w obwieszczeniu o licytacji, poprzez wadliwie (niezgodnie z ustawą i obwieszczeniem) przeprowadzenie samej licytacji, uniemożliwienie licytantowi faktyczny udział w toku licytacji, naruszenie jego praw w toku licytacji, a skończywszy na wadliwym zakończeniu licytacji, w tym obejmującym także sposób i termin płatności kwoty nabycia rzeczy niezgodny z obwieszczeniem o licytacji i ustawą. Nie ma natomiast podstaw, aby skargę tę traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, w którym mogą być podnoszone wszystkie inne kwestie niż mające związku z przebiegiem licytacji i czynnością przybicia. Sam proces badania skargi obejmuje zatem wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności w ramach przebiegu licytacji. Skargę składa się do protokołu licytacji. Na zakres badania skargi wpływ mają zgłoszone do protokołu licytacji zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu licytacyjnym – jest to bowiem ten moment, kiedy licytanci mogą zgłaszać wszelkie nieprawidłowości w prowadzeniu licytacji i powinni wskazać wszystkie ich zdaniem naruszenia prawa. Termin złożenia zarzutów w skardze do protokołu licytacji jest terminem zawitym, co oznacza, iż nie można w późniejszym czasie rozszerzać tych zarzutów. Wobec tego rozstrzygnięcie skargi zależy od tego, jakie zastrzeżenia co do licytacji uprawniony podmiot zgłosi do protokołu licytacji. Zastrzeżenia te, z woli ustawodawcy, wyznaczają granice merytorycznego rozpoznania skargi na przebieg licytacji. Sąd – z uwagi na źródło sporu między stronami, a więc zarzuty dotyczące sposobu i terminu płatności kwoty przybicia tytułem wylicytowanej rzeczy – stwierdza, że zgodnie z art. 107 § 1 zd. I u.p.e.a. "prawo własności zajętych ruchomości, będących przedmiotem licytacji, nabywa osoba, która z zachowaniem przepisów o przeprowadzaniu licytacji zaoferowała najwyższą cenę, uzyskała przybicie i zapłaciła całą cenę w terminie". Na mocy zaś art. 105d § 1 i § 2 u.p.e.a. "nabywca niezwłocznie po udzieleniu mu przybicia płaci cenę nabycia w całości albo w części równej co najmniej cenie wywołania: 1) bezgotówkowo przy użyciu terminala płatniczego - jeżeli po stronie organu egzekucyjnego istnieją warunki techniczne do zapłaty bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego; 2) gotówką - jeżeli po stronie organu egzekucyjnego nie istnieją odpowiednie warunki techniczne do zapłaty bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego albo wysokość płatności bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego przekracza limit płatności bezgotówkowej" (§ 1). "Jeżeli nabywca zapłacił część ceny nabycia zgodnie z § 1, zapłaty reszty ceny dokonuje się na rachunek organu egzekucyjnego niezwłocznie, nie później niż w dniu następującym po dniu licytacji, a jeżeli ten dzień przypada w sobotę lub w dzień ustawowo wolny od pracy - w dniu następującym po dniu lub dniach wolnych od pracy. Do zapłaty reszty ceny stosuje się odpowiednio przepisy art. 67g pkt 1 lit. b i pkt 2" (§ 2). Na gruncie regulacji tych przepisów nie ma najmniejszej wątpliwości, że prawo własności zajętych ruchomości nabywa licytant, o ile uzyskał przybicie i zapłacił całą cenę nabycia w terminie – przy czym ustawodawca zezwala z jednej strony, aby cena ta mogła być uiszczona w całości albo w części, lecz równej co najmniej cenie wywołania, a z drugiej, aby mogła być uiszczona bezgotówkowo lub gotówkowo, zależnie od możliwości technicznych prowadzącego licytację, na co wpływ może mieć miejsce prowadzenia licytacji uniemożliwiające transmisję danych elektronicznych na odległość. Oznacza to, iż organ egzekucyjny (prowadzący licytację) ma, wbrew oczekiwaniom skarżącej, pewną swobodę określenia w obwieszczeniu o licytacji warunków płatności przez licytanta kwoty nabycia, tj. sposobu i terminu płatności. Warunki te muszą być adekwatne do okoliczności danej licytacji, specyfiki przedmiotu licytacji i obiektywnie umożliwiać przeprowadzenie wszystkich czynności licytacji, łącznie z płatnością kwoty przybicia za pomocą systemów teleinformatycznych. Istotne jest jednakże, aby były one jednoznacznie wskazane przez organ przed przystąpieniem przez potencjalnych licytantów do licytacji w obwieszczeniu o licytacji. Licytanci muszą bowiem mieć pewność swojej sytuacji, swoich praw i obowiązków, zanim przystąpią do licytacji. Warunki prowadzenia licytacji mogą bowiem istotnie wpływać na ich decyzje co do przystąpienia do licytacji rzeczy. Nie może być jednakże tak, jak tego oczekuje skarżąca spółka, że organ jest ograniczony w zindywidualizowaniu warunków udziału w licytacji, pod warunkiem, że nie naruszają one regulacji ustawowej. Nie jest dopuszczalne przyjęcie jako jedynego sposobu zapłaty kwoty przybicia wyłącznie przelewem. W wielu przypadkach - zwłaszcza gdy licytacja odbywa się poza siedzibą organu w miejscu położenia rzeczy, jak ma to miejsce w tej sprawie - nie ma obiektywnych technicznych możliwości użycia terminala do zapłaty kwoty przybicia. Z tego względu, pomimo, że u.p.e.a. wskazuje na dwa sposoby zapłaty: gotówkową i bezgotówkową, niemożliwa okazała się płatność bezgotówkowa. Miejsce licytacji zapewne przesądziło o sposobie płatności, co znalazło swoje odzwierciedlenie w obwieszczeniu o licytacji. Gdyby przyjąć tok rozumowania spółki, wbrew jednoznacznej treści tych przepisów, to każdorazowo organ obligowany byłby niezależnie od warunków danej licytacji i jej miejsca przyjmować płatności przelewem. Ta forma o ile jest możliwa technicznie w siedzibie organu, może okazać się wykluczona w okolicznościach danej sprawy – poza siedziba organu. Sąd zwraca również uwagę na normatywny termin zapłaty ceny przybicia. W tym zakresie ustawodawca raz posługuje się pojęciem "zapłaty całej ceny przybycia w terminie", innym razem – pojęciem "niezwłoczna zapłata, po udzieleniu mu przybicia, ceny nabycia w całości albo w części równej co najmniej cenie wywołania", przy czym słowo niezwłocznie zastąpiło poprzednio użyte słowo "natychmiast". W pierwszym przypadku ustawodawca nie konkretyzuje tego terminu, ogólnie stwierdzając jedynie, iż zapłata ma nastąpić w terminie. W drugim przypadku ustawodawca już precyzuje termin poprzez użycie słowa niezwłocznie (poprzednio natychmiast). Z punktu widzenia zarzutów skargi istotnym jest podkreślenie, że zwrot "niezwłocznie" i "natychmiast" mają różne zakresy znaczeniowe. Ten ostatni jest bez wątpienia terminem krótszym niż termin niezwłoczny. Oznacza on tyle, co "od razu", "w tej chwili", "bez żadnej zwłoki", w najkrótszym możliwym czasie po przybiciu, a więc niemalże tuż po dokonaniu tej czynności, podczas gdy ten pierwszy termin oznacza tyle co w najkrótszym możliwym czasie, bez nieuzasadnionej zwłoki, pilnie, ale w czasie realnie potrzebnym na wykonanie jakiejś czynności, uwzględniając okoliczności jej wykonania i możliwości podmiotu wykonującego. Choć zatem między tymi terminami jest pewna różnica w długości czasu (krótsza w przypadku natychmiast, dłuższa w przypadku niezwłocznie), to trzeba zauważyć, że owa długość czasu dla zapłaty kwoty przybicia nie jest znaczna, spektakularna. Każdorazowo z uwagi na nieostry zakres znaczeniowy jest doprecyzowywana w okolicznościach faktycznych danej sprawy – licytacji. W przypadku terminu zapłaty kwoty przybicia (zapłaty ceny nabycia) różnica długości czasu jest praktycznie nieznaczna. Dzieje się tak dlatego, że ustawodawca wprost wskazuje, że termin tej zapłaty jest nie dłuższy niż 1 dzień. Wskazuje na to zwrot "niezwłocznie, nie później niż w dniu następującym po dniu licytacji" (art. 105d § 2 zd. I u.p.e.a.). De facto oznacza to - zważywszy, że kwota zapłaty może być podzielona na części – niezwykle minimalną, wręcz nieuchwytną, różnicę w długości trwania czasu w przypadku terminu "niezwłocznie" i "natychmiast". Oba one muszą bowiem zakończyć swój bieg w przeciągu jednego dnia (po dniu licytacji), co w przypadku zapłaty gotówką może oznaczać w istocie zapłatę zaraz po zakończeniu licytacji – przybiciu, skoro płatność bezgotówkowa potrzebuje z reguły jednego pełnego dnia na uznanie kwoty przelewu na rachunku organu. Początkowy i końcowy termin zapłaty nie pokrywają się przecież. Zarówno zatem płatność gotówkową, jak i bezgotówkową (gdy nie wchodzi w rachubę dzień wolny od pracy) licytant obowiązany jest dokonać tego samego dnia, tuż po przybiciu, bo potrzebny jest czas na dokonanie przeksięgowania kwot w systemie bankowym, stosownie do sesji obowiązujących w poszczególnych bankach. Zważywszy na płynące z tej regulacji konsekwencje prawne – Sąd stwierdza, po pierwsze, że w obwieszczeniu o licytacji organ, odwołując się do treści wskazanych przepisów, wskazał termin i formę płatności. Podał, iż "nabywca obowiązany jest natychmiast po udzieleniu mu przybicia uiścić przynajmniej cenę wywołania w gotówce", a "pozostałą do zapłaty część wylicytowanej kwoty należy wpłacić na ww rachunek bankowy organowi egzekucyjnemu niezwłocznie, nie później niż w dniu następującym po dniu licytacji". Warunki te spółka znała, godziła się na nie, skutecznie przystąpiła (została dopuszczona) do postępowania licytacyjnego, a także efektywnie w nim uczestniczyła, skoro uzyskała przybicie pojazdu. Wiedziała też, że musi zabezpieczyć na czas licytacji gotówkę w kwocie stanowiącej przynajmniej kwotę wywołania. Kwota ta zaś wynikała z obwieszczenia o licytacji (co jest zgodne z art. 105a § 2 pkt 2a u.p.e.a.). Kwestionowanie warunków przyjętych w obwieszczeniu, a ściślej dokonanego przez organ wyboru sposobu w dodatku zgodnego z u.p.e.a., nie jest niedopuszczalne. Stwarzałoby niebezpieczny precedens w postaci podważania wyników licytacji każdorazowo przez licytanta, na rzecz którego nie doszłoby do przybicia. To zaś uniemożliwiałoby przeprowadzenie skutecznie licytacji i w istocie "blokowanie" licytacji majątku dłużnika publicznoprawnego – unicestwiałoby cel tego postępowania. Zwrócić trzeba bowiem uwagę na istotną w okolicznościach tej sprawy okoliczność, że w licytacji wzięło udział kilku licytantów. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla biegu licytacji, gdy licytant, na rzecz którego dokonano przybicia nie dokonuje wpłaty określonej kwoty przybicia. W takiej bowiem sytuacji – stosownie do art. 105d § 5 pkt 1 u.p.e.a. - wznawia się niezwłocznie licytację tej samej ruchomości, rozpoczynając ją od ceny wywołania. Postulowana przez skarżącą spółkę możliwość zapłaty kwoty przybicia w części w późniejszym czasie, nawet tego samego dnia, naruszałoby ten przepis, bowiem uniemożliwiałoby niezwłoczne wznowienie licytacji i to z udziałem dotychczasowym licytantów, zainteresowanych licytacją. W ocenie Sądu, wskazany w obwieszczeniu o licytacji sposób i termin płatności, choć jeden ze wskazanych w u.p.e.a., jest wiążący w toku danej licytacji i nie może być w jej toku zmieniany dowolnie, a tym bardziej na "żądanie" jednego z licytantów. Uwzględnienie takiego postulaty prowadziłoby do dyskryminacji innych. Ci przecież nie muszą zgodzić się na zmianę warunków płatności, co w swojej argumentacji pomija skarżąca. Istotnym w takim przypadku byłoby jedynie przystąpienie do licytacji, następnie uzyskanie przybicia, po czym dokonanie zmiany warunków udziału w licytacji, z pokrzywdzeniem pozostałych licytantów, którzy gdyby spółka nie uzyskała przybicia mogliby uzyskać takie przybicie i od razu zgodnie z warunkami obwieszczenia uiścić kwotę przybicia. Spółka - przystępując do licytacji - w rzeczywistości nie spełniła końcowych warunków licytacji, tj. warunków w razie uzyskania przybicia. Błędnie zatem wskazuje w skardze, że uzyskała przybicie, ale bezpodstawnie odmówiono jej wydania pojazdu. Zresztą argumentacja spółki jest wewnętrzne sprzeczna, bowiem raz twierdzi, że uzyskała przybicie, innym zaś razem twierdzi, że ją bezpodstawnie wykluczono z udziału w licytacji. Raz twierdzi, że w terminie uiściła cenę, ale zarazem podnosi, że uniemożliwiono jej zapłatę tej ceny. Sąd zauważa również, iż nie wpłacenie kwoty przybicia w terminie rodzi szereg pomijanych w skardze konsekwencji prawnych. Stosownie bowiem do art. 105d § 3 u.p.e.a. w przypadku niezapłacenia ceny nabycia w terminie, o którym mowa w § 1 i 2, nabywca traci prawo wynikłe z przybicia i prawo do zwrotu wadium i kwoty zapłaconej w czasie licytacji oraz nie może uczestniczyć w licytacji tej samej ruchomości. Nie sposób zatem przyjąć, jak to czyni spółka, że "wygrała" ona licytację, wpłaciła wadium, uzyskała przybicie, a mimo to odmówiono jej bezprawnie wydania pojazdu i uniemożliwiono udziału w dalszej licytacji pojazdu. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi koncentrujące się wokół błędnego uznania, że cena nie została przez spółkę uiszczona w terminie pomimo udzielenia przedstawicielowi skarżącej zgodny na późniejszą jej zapłatę; a następnie uniemożliwiono spółce dokonania płatności w sposób określony w ustawie. Zarzuty te stanowią w istocie wyrażone przez skarżącą oczekiwanie, pod szyldem niezgodności z u.p.e.a., zmiany zawartych w obwieszczeniu o licytacji warunków co do sposobu i terminu płatności kwoty nabycia, a znanych jej przed przystąpieniem do licytacji, a miałoby to już po dokonaniu przybicia czyli zakończeniu licytacji. Z podpisanego przez przedstawiciela spółki – A. S. protokołu licytacji z dnia 3 września 2025 r. wynika, iż nie posiada on gotówki na uregulowanie kwoty nabycia, a w skardze na licytację zgłosił brak możliwości wpłacenia kwoty przelewem w późniejszych godzinach, "niedopuszczenia" go do obu wylicytowanych środków transportu, bezpodstawne przyjęcie wymogu płatności gotówką i naruszenie przepisów co do procedury rozliczeń przelewem, a także że zaproponował on godzinny czas na zapłatę kwoty przybicia. Z protokołu tego wynika również, że przypomniano mu warunki płatności wynikające z ogłoszenia o licytacji – płatność gotówkowa zaraz po przybiciu; a ponadto, że wobec braku wpłaty po przybiciu pojazd Volvo został "przysądzony" kolejnemu w kolejności licytantowi oraz z uwagi na problemy z wydaniem samochodu przez dłużnika został mu odebrany dozór nad nim, pojazd został odebrany dłużnikowi i przetransportowany na parking w Zgierzu aby jego stan nie uległ pogorszeniu w czasie rozpoznawania skargi spółki i został wydany nowemu nabywcy w stanie z dnia licytacji. Protokół zawiera, co wymaga podkreślenia, wyjaśnienia organu co do zgłaszanych naruszeń. Powyższe przeczy twierdzeniom spółki, choćby co do tego, że wyrażono jej zgodę na zmianę formy i terminu płatności ceny nabycia, a potem wycofano się z tej zgody. Ale też dowodzi niespójności argumentacji spółki, skoro zarzuca naruszenie ustawowego sposobu i terminu dokonania zapłaty. Jeśliby bowiem wyrażono spółce zgodę na, niedozwoloną zresztą, zmianę reguł licytacji w jej trakcie, to spółka nie podnosiłaby w skardze, że warunki licytacji określone w obwieszczeniu naruszają regulację u.p.e.a. Twierdzenia spółki w tym zakresie są całkowicie gołosłowne. Sąd zauważa też, że w skardze spółka twierdzi już, że deklarowała wyjazd do najbliższego bankomatu i przywiezienia gotówki w ciągu najbliższej pół godziny, co pozostaje w sprzeczności z treścią protokołu licytacji. A zarazem potwierdza to, iż spółka nie była przygotowana do spełnienia warunków licytacji i naruszyła w rzeczywistości warunki udziału w licytacji. W piśmie datowanym na 4 września 2025 r., złożonym w organie w dniu 9 września 2025 r., spółka rozszerzyła zarzuty co do naruszenia przepisów w toku postępowania licytacyjnego, które należało uznać za spóźnione z uwagi na zawity termin złożenia skargi. Spółka pomija również fakt, że przepisy k.p.a. w toku czynności egzekucyjnych stosuje się odpowiednio, a więc w sposób uwzględniający specyfikę tych czynności. Nie jest jasne, jak wskazane w skardze zasady ogólne k.p.a. wpłynęły na prawidłowości licytacji, a przede wszystkim na czym miało polegać zarzucane skargą ich rażące pogwałcenie w toku licytacji. Spółka w istocie jedynie konkretyzuje treść tych zasad, a do tego rozszerza zakres zarzutów w stosunku do tych sformułowanych w skardze na licytację złożoną do protokołu licytacji. Wobec tego Sąd zauważa, że po pierwsze dla skuteczności sformułowania zarzutu naruszenia prawa procesowego nie wystarczy wskazanie naruszonego przepisu czy zasady ogólnej, ale konieczne jest jeszcze wskazanie wpływu tego naruszenia na treść zaskarżonego aktu administracyjnego. To wymaga sformułowania stosownej argumentacji wykazującej, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia prawa procesowego, to być może rozstrzygnięcie sprawy byłoby inne niż w zaskarżonym akcie. Tego skarga nie zawiera. Po drugie, jak już dowiedziono, rozszerzenie zarzutów o nowe czy to w skardze czy to w piśmie datowanym na 4 września 2025 r. nie może być skuteczne, jeśli nie znajdują one odzwierciedlenia w treści protokołu z licytacji. Dlatego oddalenie zarzutów w tym zakresie nie wymaga szerszego uzasadnienia, są one irrelewantne prawnie, również organ nie był obligowany się do nich odnosić. Mając powyższe na uwadze Sad, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. P.C.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 stycznia 2026
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Agnieszka Gortych-Ratajczyk Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący sprawozdawca/ Teresa Rutkowska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 107 § 2a · Dz.U. 2025 poz. 132
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III FSK 1386/25 · 21 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., III FSK 1386/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III FSK 1389/25 · 21 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., III FSK 1389/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III FSK 1387/25 · 21 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., III FSK 1387/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny