I SA/Op 1099/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na pismo Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jadwigi w Opolu z dnia 5 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji prasowej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Skarżący M. J., redaktor naczelny czasopisma pod nazwą "[...]", mailem z dnia 20 lipca 2024 r., powołując się na art. 3a i 4 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018, poz. 1914), w związku z przygotowaniem publikacji prasowej wniósł o udzielenie informacji dotyczących umieszczenia A. B., jako pacjentki w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Jadwigi w Opolu. W zapytaniu z dnia 20 lipca 2024 r. zwrócił się o podanie na podstawie jakiego orzeczenia Sądu pacjentka została przymusowo umieszczona w szpitalu i poprosił o skan dokumentu, a także na podstawie jakiego orzeczenia są dawkowane pacjentce leki, jakie i w jakich dawkach, porosił o skan dokumentacji medycznej, ponadto porosił o wskazanie jaka diagnoza została postawiona, kiedy i przez jaki zespół, poprosił również o skan dokumentów. Zapytanie przesłał na adres poczty elektronicznej sekretariatu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Św. Jadwigi w Opolu. Do wniosku dołączył skan/kserokopię upoważnienia z datowanego na dni 8 i 19 lipca 2024 r., udzielonego mu przez A. B. do uzyskania informacji dotyczących jej pobytu, stanu zdrowia i zastosowanych metod leczenia w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Jadwigi w Opolu. Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Św. Jadwigi w Opolu, (zwany też dalej "Dyrektorem Szpitala"), pismem z 5 grudnia 2024 r. odpowiedział skarżącemu, że informacje, o których mowa w jego wniosku z dnia 20 lipca 2024 r., nie mają cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej zwana w skrócie "u.d.i.p.") w związku z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914). Dotyczą bowiem hospitalizacji i stanu zdrowia konkretnego pacjenta oraz jego dokumentacji medycznej. Nie dotyczą spraw publicznych i z tej przyczyny nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Nie podlegają także udostępnieniu na podstawie art. 4 ustawy - Prawo prasowe, w myśl, którego zobowiązani do udzielania informacji o swej działalności są przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. Tymczasem Szpital z uwagi na formę organizacyjnoprawną nie zalicza się do żadnej z tych kategorii, a przy tym wnioskowane informacje nie dotyczą jego działalności, lecz konkretnego pacjenta, jego hospitalizacji, stanu zdrowia oraz jego dokumentacji medycznej. Skarżący, powołując się na art. 4 ust. 4 Prawa prasowego złożył do tut. Sądu skargę na, udzieloną mu pismem z dnia 5 grudnia 2024 r., odmowę udzielenia informacji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo prasowe, zarejestrowanym, jako czasopismo przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 6 stycznia 2023 r., sygn. akt [...] pod nr rejestru [...]. Wyjaśnił, że zwrócił się trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe do zobowiązanego o udzielenie informacji do sporządzenia krytyki prasowej związanej ze sposobem wykonywania władzy publicznej - albowiem pokrzywdzona została umieszczona w szpitalu wbrew swej woli, prawdopodobnie na polecenie organów ścigania. Wraz zapytaniem złożono upoważnienie pokrzywdzonej, do uzyskania przez nią informacji o jej stanie zdrowia. Oświadczenie osoba ta podpisała własnoręcznie. Dyrektor Szpitala w dniu 5 grudnia 2024 r. odniósł się do wniosku wskazując m.in., że wykonanie izolacji oskarżonej na polecenie organów ścigania w celu sporządzenia opinii o poczytalności (a więc gdy nie jest ona pacjentem w rozumieniu ustawy, lecz ma status podejrzanej) - nie stanowi informacji publicznej. Skarżący wskazał też, że chybione jest prezentowane przez Szpital w piśmie z dnia 5 grudnia 2024 r. stanowisko, że nie jest on przedsiębiorcą i jako podmiot zaliczający się do sektora finansów publicznych działa w celu osiągnięcia zysk, a także, że pełnomocnictwo od pokrzywdzonej, jest wadliwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej, ewentualnie oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 5 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w zapytaniu przesłanym w wiadomości e-mail z dnia 20 lipca 2024 r. na adres poczty elektronicznej sekretariatu Szpitala, skarżący nie wskazał, iż wnosi o udostępnienie informacji publicznej ani też nie powołał się na u.d.i.p. Powołał się jedynie na art. 3a i 4 Prawa prasowego i wskazał, że przedkładając upoważnienie pacjenta Szpitala, w związku z przygotowaniem publikacji prasowej prosi o informacje na podstawie, jakiego orzeczenia Sądu pacjentka została przymusowo umieszczona w szpitalu i skan tego dokumentu, na podstawie jakiego orzeczenia Sądu są pacjentce dawkowane leki, jakie to leki i w jakich dawkach, poprosił o skan dokumentacji medycznej, jak diagnoza została postawiona, kiedy, przez jaki zespół, porosił o skan dokumentów. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3), a odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (ust. 4). Z kolei w myśl art. 3a ww. ustawy, w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniosek stąd, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Chodzi tu o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W konsekwencji dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji, bowiem, gdy wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trafnie Dyrektor Szpitala w piśmie z 5 grudnia 2024 r., wyjaśnił skarżącemu, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji prasowej na podstawie art. 4 Prawa prasowego. Informacje o które zwrócił się Skarżący - redaktor naczelny czasopisma "[...]" - do Dyrektora Szpitala dotyczyły niewątpliwie działalności prowadzonej przez tą jednostkę sektora finansów publicznych, chociaż dotyczyły tylko jednej osoby. Zważywszy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. ewentualne decyzję administracyjne trzeba kwalifikować, jako informację publiczną, zaś art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914) w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej nakazuje stosowanie przepisów u.d.i.p., to skargę na pismo z 5 grudnia 2024 r. należało rozpatrywać na gruncie u.d.i.p. Ponadto Sąd przyjął, że stroną postępowania sądowego jest skarżący, jako redaktor naczelny czasopisma "[...]". Wbrew skardze pismo Dyrektora Szpitala z 5 grudnia 2024 r. nie jest decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 lub 17 ust. 1 u.d.i.p. Nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w kwestii odmowy udzielenia informacji publicznej, a jedynie wyjaśnia, że żądane we wniosku informacje nie mają cech informacji publicznej, ani też informacji prasowej. W sytuacji bowiem, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których dostęp odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu "informacji publicznej" (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1414/24). Tak właśnie uczynił Dyrektor Szpitala w zaskarżonym piśmie z dnia 5 grudnia 2024 r. Z kolei nieudzielenie żądanej informacji, jeśli skarżący uważa, że mają one walor informacji publicznej zwalczać można ale skargą na bezczynność organu. Taką skargę skarżący wniósł do tut. Sądu i została ona zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Op 108/24. Jedynie w ramach rozpoznawanej przez sąd administracyjny skargi na bezczynność można zweryfikować stanowisko podmiotu, do którego został skierowany wniosek odnośnie kwalifikacji żądanej informacji. Nie może to jednak nastąpić w formie zaskarżenia pisma informacyjnego, które nie ma przymiotu decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ją odrzucił.