Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 147/26

Wyrok WSA w Opolu z 25 czerwca 2026 r., I SA/Op 147/26 – zasiłki stałe

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 października 2025 r., nr SKO.40.2586.2025.ps w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Olesna z dnia 10 lipca 2025 r., nr OPS.5100.64.2025, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej M. F. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. F. (dalej także jako: "strona", "skarżący") zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 24 października 2025 r., nr SKO.40.2586.2025.ps, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Olesna z dnia 3 czerwca 2025 r., nr OPS.5100.50.2025 (dalej jako: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") uchylającą własną decyzję ostateczną z dnia 3 czerwca 2025 r. przyznającą M. F. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wynika następujący stan faktyczny i prawny przyjęty za podstawę załatwienia sprawy. Strona, wnioskiem z dnia 2 czerwca 2025 r., wystąpiła do organu pierwszej instancji o przyznanie zasiłku stałego. Burmistrz, decyzją z dnia 3 czerwca 2025 r., przyznał stronie świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 1 czerwca 2025 r. do dnia 31 maja 2026 r. w wysokości 1 229 zł miesięcznie. W dniu 4 czerwca 2025 r., umową przeniesienia prawa własności nieruchomości, zawartej w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży oraz oświadczenia w przedmiocie ustanowienia odpłatnych służebności osobistych mieszkania, sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] (dalej jako: "akt notarialny z dnia 4 czerwca 2025 r."), strona sprzedała udział w prawie własności nieruchomości lokalowej nr [...] położonej w O. przy ul. [...] za kwotę 21 500 zł. Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. strona poinformowała organ pierwszej instancji m.in., że z uzyskanej ceny kwotę 17 568,36 zł kupujący przekazali bezpośrednio na spłatę zajęć komorniczych, ciążących na jej nieruchomości, zaległości na rzecz Urzędu Miejskiego w O. i Wspólnoty Mieszkaniowej oraz zapłaty podatku od spadku do Urzędu Skarbowego. Burmistrz, decyzją z dnia 10 lipca 2025 r., uchylił własną ostateczną decyzję z dnia 3 czerwca 2025 r., przyznającą stronie zasiłek stały. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 104, art. 107 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 542 - dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 2, art. 3, art. 6 pkt 1 i 7, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 11, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 19, art. 36 pkt 1 lit. a, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4-6, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 5, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm. - dalej jako: "ustawy"). Powołując się na art. 11 ustawy (winno być art. 8 ust. 11 ustawy - dopisek Sądu) stwierdził, że w związku ze sprzedażą mieszkania strona uzyskała w czerwcu 2025 r. jednorazowy dochód w wysokości 21 500 zł, który w przeliczeniu na dochód miesięczny wynosi 1 791,66 zł. Tym samym przekroczyła kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania zasiłku stałego. Strona wniosła odwołanie. Ponownie podniosła, że środki ze sprzedaży mieszkania zostały przekazane bezpośrednio jej wierzycielom i komornikom tytułem spłaty zadłużeń wobec nieruchomości, zadłużeń objętych i nieobjętych jeszcze egzekucją, co szczegółowo zostało rozpisane w akcie notarialnym sprzedaży mieszkania. Przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną (umiarkowany stopień niepełnosprawności) i materialną (zasiłek stały był jedynym źródłem utrzymania). Podała, że w jej przypadku nie doszło do żadnego realnego wzbogacenia, a sytuacja życiowa uległa dalszemu pogorszeniu. Kolegium, opisaną we wstępie decyzją z dnia 24 października 2025 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 3 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu decyzji opisało przebieg postępowania. Przytoczyło i omówiło przepisy: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 - 3, ust. 3, 4 i 11, art. 14, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 106 ust. 5 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 poz. 1044). Podobnie jak Burmistrz za bezsporną w sprawie okoliczność uznało to, że strona w dniu 4 czerwca 2025 r., na mocy aktu notarialnego, dokonała sprzedaży stanowiącego jej własność w ½ części lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym do niego gruntem za kwotę 21 500 zł. Jej dochód miesięczny, obliczony na podstawie art. 8 ust. 11 ustawy, wyniósł zatem 1 791,66 zł (bo: 21 500 zł : 12 mies. = 1 791,66 zł). Tym samym przekroczone zostało ustawowe miesięczne kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnej 1 229 zł (winno być 1010 zł - dopisek Sądu). W związku z tym prawo do zasiłku stałego stronie nie przysługuje. Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących przekazania uzyskanej kwoty na spłatę zadłużeń komorniczych i długów prywatnych Kolegium wyjaśniło, że sposób wykorzystania uzyskanych ze sprzedaży własności mieszkania przychodów pozostaje bez wpływu na wysokość dochodu ustalonego na podstawie przepisów ustawy. M. F. zaskarżył w całości decyzję Kolegium z dnia 24 października 2025 r. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 11 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 i ust. 1 ustawy) i procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i ocenę, że kwota 21 500 zł, którą uzyskał ze sprzedaży udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowi dochód jednorazowy, który winien być podzielony na 12 miesięcy i traktowany jako miesięczny dochód. Kwota ta nie stanowiła bowiem jego realnego dochodu jednorazowego i nie uzyskał żadnego przysporzenia majątkowego. Przed sprzedażą był zadłużony, objęty egzekucją komorniczą i groziła mu eksmisja z mieszkania. Kwota uzyskana ze sprzedaży tego mieszkania została bezpośrednio przekazana na poczet spłaty zajęć komorniczych oraz pozostałych długów. Potwierdza to akt notarialny z dnia 4 czerwca 2025 r. Dzięki sprzedaży spłacił zadłużenie, uzyskał umorzenie egzekucji komorniczej oraz służebność osobistą mieszkania, która zapewnia jemu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Podkreślił, że przyznany zasiłek stanowił jedyne źródło dochodu zapewniające minimum egzystencjalne. Jego odebranie pozbawia go niezbędnych środków do życia. Mając powyższe na uwadze wniósł: o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; o zasądzenie kosztów. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W zakresie zarzutów prawa materialnego powtórzyło swoje stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W zakresie zarzutów naruszenia prawa procesowego stwierdziło, że akta sprawy zawierają wszystkie niezbędne dowody pozwalające na ocenę sprawy. Sąd postanowieniem z dnia 12 marca 2026 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą. Wskazał, że jedyną korzyścią jaką odniósł skarżący ze sprzedaży lokalu była możliwość dalszego w nim zamieszkania, a uzyskane ze sprzedaży środki przeznaczono na spłatę zobowiązań komorniczych oraz innych należności. Z kolei skarżący wyjaśnił, że sprzedał mieszkanie z uwagi na to, że ratował się przed bezdomnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona choć wskazane w niej zarzuty procesowe nie zasługują na uwzględnienie. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 24 października 2025 r. wykazała, że narusza ona normy prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym jej uchyleniem. Zaskarżoną decyzją oraz ją poprzedzającą uchylono decyzję Burmistrza z dnia 3 czerwca 2025 r., przyznającą skarżącemu świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Uchylono ją bo uznano, że dochód uzyskany przez skarżącego ze sprzedaży udziału w wysokości ½ części we współwłasności nieruchomości lokalowej mieszkalnej nr [...], położonej przy ul. [...] w O. wraz z udziałami współwłasności gruntu, w kwocie 21 500 zł, wskazany w § 4 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r., jest dochodem dla celu ustalenia spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania zasiłku stałego. Uwzględnienie całości kwoty 21 500 zł kwoty spowodowało - zgodnie z wyliczeniem przedstawionym przez Kolegium - przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego skarżącego do uzyskania przedmiotowego świadczenia. W tym miejscu dodać należy, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł. Kolegium stwierdziło przy tym, że sposób wykorzystania uzyskanych ze sprzedaży własności mieszkania przychodów na spłatę zadłużeń komorniczych i innych długów pozostaje bez wpływu na wysokość dochodu ustalonego na podstawie przepisów ustawy i całą kwotę 21 500 zł uznało za dochód skarżącego dla celu ustalenia spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania zasiłku stałego. W konsekwencji przyjęło, że sytuacja dochodowa skarżącego uległa zmianie w związku z uzyskaniem tego dochodu w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 106 ust. 5 ustawy. Z kolei skarżący - tak w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze do Sądu - konsekwentnie akcentuje, że z należnej kwoty 21 500 zł jedynie część (tj. 3 931,64 zł) zostało wypłacona do jego rąk. Zasadniczą część rozdysponował w ten sposób, że kupujący bezpośrednio spłacili jego długi związane z mieszkaniem. W rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia faktyczne, które Kolegium przedstawiło w uzasadnieniu decyzji własnej. W tym zakresie zarzut skargi dotyczący nie zebrania dowodów w sposób wyczerpujący, a tym samym naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczone przez Kolegium okoliczności wynikają z zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów, przedłożonych także przez skarżącego, w szczególności z aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r. i składanych przez skarżącego oświadczeń, niekwestionowanych przez organy obu instancji. Są one znane i bezsporne. Mają potwierdzenie w aktach administracyjnych. Innymi słowy stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie budzi wątpliwości Sądu. W rozpoznawanej sprawie doszło natomiast do naruszenia prawa procesowego ale w inny sposób. Kolegium błędnie uznało, że okoliczności z nich wynikające, dotyczące sposobu wykorzystania uzyskanych ze sprzedaży własności mieszkania środków na spłatę zadłużeń komorniczych i innych długów skarżącego, nie mają w sprawie znaczenia prawnego. W ocenie Sądu Kolegium dokonało nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) i niewyczerpująco go rozważyło (art. 107 § 3 k.p.a.) w związku z przyjętą przez Kolegium wadliwą wykładnią prawa materialnego. W konsekwencji błędnie oceniło sposób wykorzystania części kwoty uzyskanej ze sprzedaży własności mieszkania jako niemający wpływu na wysokość dochodu ustalonego na podstawie przepisów ustawy. Motywy, które legły u podstaw takiego osądu sprawy, poprzedzić należy uwagami prawnymi natury ogólnej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy. Według ogólnych zasad udziela wsparcia z pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Przedmiotem kontrolowanej decyzji był zasiłek stały. Ta forma wsparcia została uregulowana w art. 37 ustawy. Zgodnie z jego treścią zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1229 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy). Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W art. 8 ust. 3 ustawy zawarto zatem zamknięty katalog środków i wartości materialnych, które nie wlicza się do dochodu. Katalog ten nie wymienia środków uzyskanych ze sprzedaży udziału we współwłasność nieruchomości lokalowej mieszkalnej. W art. 8 ust. 4 ustawy określono z kolei, jakie kwoty nie są wliczane do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3. W myśl zaś art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy powołanej ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zaznaczyć też należy że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy. Zgodnie z jego treścią, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Z ustaleń organów znajdujących odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym wynika, że skarżący wraz z bratem w czerwcu 2025 r. sprzedał, stanowiący ich współwłasność, lokal mieszkalny, w którym dotychczas zamieszkiwał za łączną kwotę 43 000 zł, otrzymując za swój udział kwotę 21 500 zł wskazaną w § 4 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r. Według postanowień tego aktu część środków uzyskanych przez skarżącego z tytułu zbycia nieruchomości została wydatkowana bezpośrednio przez kupujących na spłatę zadłużeń komorniczych i długów skarżącego związanych z mieszkaniem. I tak z należnej ceny 21 500 zł: 2 209 zł zostało zapłacone na rzecz US w O. tytułem uregulowania zaległych podatków od nabycia przez skarżącego i jego brata spadku po G. F.; 9 935 zł zostało przekazane do rąk własnych Komornika Sądowego przy SR w O. z tytułu całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu zaległości w opłatach czynszowych wobec Wspólnoty Mieszkaniowej w budynku nr [...] w O., ul. [...]; 307,50 zł zapłacono tytułem sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej sprzedawanego lokalu mieszkalnego (§ 7 pkt 1 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r.), a ponadto: 141 zł bezgotówkowo zostanie przelane na konto bankowe UM w O. tytułem całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu podatku gruntowego i podatku od lokalu mieszkalnego nr [...], przy ul. [...] w O.; 4 275,86 zł zostanie zapłacone w formie bezgotówkowej na konto bankowe Wspólnoty Mieszkaniowej w O., ul. [...] tytułem całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu niezapłaconych opłat czynszowych (por. § 7 pkt 2 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r.). Twierdzenia skarżącego mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. Kupujący dokonali bowiem przelewów i wpłat gotówkowych bezpośrednio: na rzecz US w O., Komornika Sądowego przy SR w O., czy wystawcy świadectwa charakterystyki energetycznej (por. § 2 str. 9 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r.). Okoliczności te nie są też negowane przez Kolegium i brak jest podstaw, aby je kwestionować. Sąd podkreśla przy tym, że działania te służyły zaspokojeniu podstawowej potrzeby bytowej skarżącego, tj. posiadania miejsca zamieszkania. W tym kontekście skarżący trafnie podnosi, że przed sprzedażą był zadłużony, objęty egzekucją komorniczą i groziła mu eksmisja z mieszkania. Kwota uzyskana ze sprzedaży tego mieszkania została bezpośrednio przekazana na poczet spłaty zajęć komorniczych oraz pozostałych długów. Potwierdza to akt notarialny z dnia 4 czerwca 2025 r. Dzięki sprzedaży spłacił zadłużenie, uzyskał umorzenie egzekucji komorniczej oraz służebność osobistą mieszkania, która zapewnia jemu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. W ramach zawartej umowy na rzecz skarżącego została bowiem ustanowiona odpłatna, dożywotnia służebność osobista mieszkania w sprzedanym lokalu (por. § 5 aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2025 r.). Jej odpłatność polegała na obniżeniu ceny rynkowej sprzedawanego udziału z 60 000 zł do 21 500 zł (ibidem). Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, że w realiach rozpoznawanej sprawy sposób wykorzystania uzyskanych ze sprzedaży własności mieszkania środków rozdysponowanych na spłatę zadłużeń komorniczych i innych długów skarżącego pozostaje bez wpływu na wysokość dochodu ustalonego na podstawie przepisów ustawy. Całej kwoty 21 500 zł nie można wliczyć do dochodu na podstawie art. 8 ust. 11 ustawy. W przepisie tym jest mowa o dochodzie wypłaconym. Środki takie muszą być zatem realnie dla strony dostępne. Tymczasem zasadnicza część tej kwoty była rozdysponowana w sposób opisany w akcie notarialnym z dnia 4 czerwca 2025 r. (tj. na spłatę zadłużeń komorniczych i długów związanych z mieszkaniem) bezpośrednio przez kupujących. Ta część nie została wypłacona skarżącemu. Tym samym nie wpłynęła w żaden sposób na stan finansów skarżącego powodując poprawę jego sytuacji dochodowej, od której należy uprawnienie do świadczeń na podstawie ustawy, w tym wypadku - prawo do zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. W żadnym wypadku kwota 21 500 zł nie może być zatem w całości uznana za dochód wypłacony. Należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwość (art. 2 ust. 1 ustawy), zaś wykładnia przepisów prawa nie może prowadzić do unicestwienia zadań i celów pomocy społecznej. Co prawda w art. 8 ust. 4 ustawy, w którym wymieniono enumeratywnie jakich kwot nie wlicza się do dochodu, brak jest przypadku odpowiadającego stanowi faktycznemu w niniejszej sprawie, to jednak wykładnia pozostałych przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że w realiach niniejszej sprawy kwota 21 500 zł uzyskana ze sprzedaży udziału w wysokości ½ części we współwłasności nieruchomości lokalowej mieszkalnej, w części w jakiej została wydatkowana na spłatę wskazanych zadłużeń komorniczych i długów związanych z sprzedawaną nieruchomością lokalową mieszkalną, spłaconych bezpośrednio przez kupujących, nie powinna być uznana za jego jednorazowy dochód i być rozliczona stosownie do art. 8 ust. 11 ustawy, skoro środki te w żaden sposób nie wypłynęły na sytuację dochodową i finansową uprawnionego do świadczeń z tej ustawy, a jedynie zabezpieczyły jego sytuację mieszkaniową, jako podstawową potrzebę bytową. Przyjęcie przez organy przeciwnego stanowiska świadczy o błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa (por. wyroki WSA: w Warszawie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 727/19; w Szczecinie z 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 36/19). Rekapitulując przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej Kolegium wykazała zatem, że skarga jest zasadna, gdyż narusza ona normy prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia. Dysponując przedłożonymi przez skarżącego dowodami Kolegium nie oceniło ich zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. w powiązaniu z przywołanymi wyżej przepisami prawa materialnego w szczególności art. 8 ust. 3 i 11 pkt 1 i art. 106 ust. 5 ustawy. W konsekwencji w uzasadnieniu decyzji własnej nie rozważyło sprawy wyczerpująco i nie wykazało prawidłowo zaistnienia pozytywnych przesłanek zastosowania w sprawie art. 106 ust. 5 ustawy, co stanowi także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. także utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu pierwszej instancji będzie zbadanie sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 106 ust. 5 ustawy przy uwzględnieniu przedstawionej powyżej oceny prawnej co do sposobu interpretacji art. 8 ust. 11 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy oraz wyeliminowaniu stwierdzonych uchybień, celem wydania w sprawie decyzji odpowiadającej prawu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215). Na koszty te składają się zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictw w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 lutego 2026
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna Koszty sądowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Beata Kozicka Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Tomasz Judecki /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny